Collectie Bevrijding
Periode
(1915-) 1925-1967 (-1972)
Omvang
0.45 m.
Raadpleging
Vrij
Geschiedenis
Bevrijding, orgaan van de Bond van Religieuze Anarcho-Communisten;
Stichting uitgeverij Bevrijding, opgericht in 1934 met als doel het uitgeven van boeken, brochures en periodieken met algemeen humanitaire strekking, in 1967 werd de uitgeverij opgeheven;
Bart de Ligt (1883-1938), predikant te Nuenen 1910-1915; lid van het hoofdbestuur van de Bond van Christen-Socialisten en redacteur van hun orgaan Opwaarts tot 1919; nam deel aan opstelling van het dienstweigeringsmanifest 1915; mede-oprichter van de Bond van Revolutionair-Socialistische Intellectueelen 1919 en IAMB 1921; redacteur van De Wapens Neder vanaf 1924, en van Bevrijding (BRAC) vanaf 1930.
Inhoud
De collectie Bevrijding is samengesteld uit stukken afkomstig van A. Storm, G.J. van Leeuwen en Arthur Müller Lehning; correspondentie met Bart de Ligt, stukken betreffende het overlijden van Bart de Ligt, Bond van Religieuze Anarcho-Communisten (BRAC), Bond van Anarcho-Socialisten (BAS) en Stichting Uitgeverij Bevrijding; diverse correspondentie o.a. met Henriëtte Roland Holst; persoonlijke stukken van A. Storm en G.J. van Leeuwen.
Stichting uitgeverij Bevrijding, 1934-1967: oprichtingsakte, notulen, ledenlijsten, oplagecijfers, correspondentie -- veel uit de Tweede Wereldoorlog, weinig uit jaren zestig;
Bond van Religieuze Anarcho-Communisten (vanaf 1932 Bond van Anarcho-Socialisten): correspondentie, circulaires, verslagen (1924) 1931-1936; commissie fusiemogelijkheden BAS-IAMV 1939-1940; correspondentie.
Annex: Comité Herdenking Bart de Ligt, 1938, 1948, 1958 en 1963, vooral betreffende de herdenking in 1948 veel correspondentie; enige stukken betreffende humanistische organisaties en diversen.
Ordening
De collectie Bevrijding is gedeeltelijk samengesteld uit stukken afkomstig van A. Storm , G.J. van Leeuwen en Arthur Müller Lehning . De collectie bevat correspondentie met Bart de Ligt, stukken betreffende herdenkingen van het overlijden van Bart de Ligt, stukken betreffende de organisaties BRAC, BAS en Stichting Uitgeverij Bevrijding. Deze stukken zijn afkomstig van B. Max en overgedragen aan Van Leeuwen. Tenslotte is er diverse correspondentie, onder anderen met Henriëtte Roland Holst, en zijn er persoonlijke stukken van A. Storm en G.J. van Leeuwen aanwezig.
De collectie is in gedeelten tussen 1971 en 1992 door het IISG ontvangen en was lange tijd bekend als 'collectie Bart de Ligt'.
Bewerking
Plaatsingslijst gemaakt door Bernard Mantel in 2002
Tweede archiefvormer
Ligt, Bart de. Storm, A. Leeuwen, G.J. van. Bevrijding : orgaan van den Bond van Religieuse Anarcho-communisten. Stichting Uitgeverij Bevrijding. Comité Herdenking Bart de Ligt.INLEIDING
Historische gegevens
De radicale vredesbeweging die tijdens de Eerste Wereldoorlog was ontstaan werd daarna voortgezet in een aantal organisaties: de antimilitaristen bleven actief in de IAMV , de christen-anarchisten richtten de Bond van Religieuse Anarcho-Communisten (BRAC) op. In deze organisatie was onder anderen Bart de Ligt actief. Teneinde ook minder religieus bevlogen anarchisten voor de BRAC te interesseren werd de naam in 1931 veranderd in Bond van Anarcho-socialisten ( BAS ), die in 1939-1940 fuseerde met de IAMV. Het orgaan van de BRAC/BAS was het blad Bevrijding , waarvoor in 1934 een uitgeverij werd opgericht: Stichting Uitgeverij Bevrijding . Deze uitgeverij was ook verantwoordelijk voor de uitgave van diverse boeken en brochures. De Stichting Bevrijding werd uiteindelijk in 1967 opgeheven.
Bart de Ligt (1883-1938) was aanvankelijk predikant te Nuenen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was hij actief in de dienstweigerbeweging. Als ondertekenaar van de eerste editie van het Dienstweigermanifest van september 1915 werd hij in 1916 veroordeeld wegens opruiïng en gedurende enige tijd in een huis van bewaring opgesloten. In de jaren daarna bleef hij buitengewoon actief in radicale vredesbewegingen zoals de IAMV, de BRAC en de BAS. De Ligt werd één van de belangrijkste theoretici van de directe geweldloze actie. Hij overleed in 1938 in zijn woonplaats Onex bij Genève.
A. Storm was in de jaren dertig drukker en uitgever van het blad Bevrijding en als zodanig actief in de religieus-anarchistische beweging. G.J. (Gerard) van Leeuwen was adviseur en secretaris van Stichting Uitgeverij Bevrijding vanaf de oprichting tot aan de opheffing in 1967.
PLAATSINGSLIJST
Stukken afkomstig van A. Storm
- 1
- Brieven van Bart de Ligt aan de redactie van Bevrijding en aan Storm; correspondentie met en over De Ligt; doorslagen van artikelen; brieven van anderen. 1929-1949. 1 map.
- 2-5
- Herdenkingsartikelen uit diverse periodieken naar aanleiding van het overlijden van Bart de Ligt. 1938, 1948, 1958, 1963. 4 mappen.
- 6
- Gebundelde teksten van de redevoeringen en notulen van de discussies uitgesproken en gehouden tijdens de 'Zomerschool Bevrijding', gehouden van 23 tot en met 29 juli 1933. 1933. 1 band.
Stukken afkomstig van G.J. van Leeuwen
Bart de Ligt
- 11
- Brieven van Ida de Ligt aan G.J. van Leeuwen; knipsels naar aanleiding van het overlijden van Bart de Ligt. 1938, 1940. 1 map.
Stichting Uitgeverij Bevrijding
- 18
- Notulenboek van de Stichting Bevrijding; notulen van de opheffingsvergadering op 17 juni 1967. 1934-1963, 1967. 1 map.
- 19-20
- Correspondentie, vergaderstukken, ledenlijsten en financiële verslagen afkomstig van de Stichting Bevrijding. 1939-1948. 2 mappen.
BRAC en BAS
- 27
- Stukken betreffende de BRAC en de BAS; circulaires, verslagen, correspondentie. 1924, 1931-1936, 1939. 1 map.