Archief Federatie van Instellingen voor de Zorg voor Alcoholisten
Periode
1953-1987 (1988)
Omvang
9 m.
Raadpleging
Vrij
Geschiedenis
Federatie van Instellingen voor Alcohol en Drugs (FZA); opgericht in 1953 en opgeheven in 1987; de werkzaamheden werden voortgezet door het per 1-1-1988 opgerichte Nederlands Instituut voor Alcohol en Drugs (NIAD).
Inhoud
Bestuursstukken; vergaderstukken; correspondentie; financiële stukken; stukken betreffende reglementen, subsidies, werkgroepen, cursussen, studiedagen en voorlichting 1953-1988.
Bewerking
Plaatsingslijst gemaakt door Bouwe Hijma
I N L E I D I N G
De geschiedenis van de FZA
De Federatie van Instellingen voor de Zorg
voor Alcoholisten (FZA) werd in mei 1953 in het leven geroepen. Later werd aan
de naam 'en andere verslavingszieken' toegevoegd. Omstreeks 1974 gingen de
letters FZA staan voor
Federatie van Instellingen voor Alcohol en
Drugs
. Aanvankelijk was het secretariaat van de FZA ondergebracht
bij het Medisch Consultatiebureau voor Alcoholisme te Amsterdam.
De FZA is
het koepelorgaan van de consultatiebureaus voor alcohol en drugs (vanaf de
jaren zeventig worden deze meestal kortweg aangeduid als CAD's), klinieken en
therapeutische gemeenschappen voor verslaafden. Tot in de jaren zestig beperkte
de hulpverlening zich tot hen die problemen hadden bij alcoholgebruik. Vanaf de
jaren zestig groeide de aandacht voor de gebruikers van soft en hard
drugs.
Midden jaren zestig begon voor de FZA een eerste periode van
herstructurering. Begin 1969 werd de FZA door het Ministerie van Justitie
erkend als koepelorganisatie van reclasseringsinstellingen met een
specialistisch doel, te weten de consultatiebureaus voor alcohol en drugs.
Subsidiëring vond plaats door de Ministeries van Justitie en Sociale Zaken en
Volksgezondheid. Als directeur werd aangesteld K. Brijder, voorheen secretaris
van het bestuur. Er kwam een secretariaatsbureau in Den Haag. In 1973 werd dit
bureau verplaatst naar het centraler gelegen Bilthoven.
Eind jaren
zeventig was voor de FZA inmiddels een tweede en ditmaal langdurige periode van
bezinning en herstructurering begonnen, die uiteindelijk het einde van de FZA
zou betekenen. Veranderingen in de organisatiestructuur waren vooral
noodzakelijk geworden door een nieuwe subsidieregeling voor de CAD's vanuit de
Ministeries van Justitie en Volksgezondheid en Milieuhygiëne (VOMIL). In de
tweede helft van de jaren zeventig werd, uiteindelijk vergeefs, geprobeerd tot
nauwe samenwerking c.q. integratie te komen met de Nederlandse Vereniging voor
Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg (NVAGG). In 1979 leidde het
herstructureringsproces, waaraan in de daaraan voorafgaande jaren vorm was
gegeven door Twijnstra en Gudde NV Management Consultants te Deventer, tot het
aantreden van een nieuw bestuur. Ook in dat jaar werd een nieuw bureaupand,
wederom in Bilthoven, betrokken. In 1980 kwam de nieuwe directeur, drs. H.F.
Brandenburg en vonden belangrijke wijzigingen plaats in het management.
Bij de opening van het nieuwe gebouw van de FZA in 1979 schetste drs. R.J.
Samson
, hoofddirecteur gezondheidsbescherming en sprekend
namens de directeur-generaal van de volksgezondheid van het Ministerie van
Volksgezondheid en Milieuhygiëne, de taken die de FZA als voorwaardenscheppend
instituut op zich zou kunnen nemen:
- 'Het bundelen en vermeerderen van de
aanwezige deskundigheid op het gebied van de verslavingszorg;
-Het tot
stand brengen van nieuwe inzichten op het terrein van die zorg.
Bijvoorbeeld op het gebied van preventie, regstratie,
deskundigheidsbevordering, en methodiek-ontwikkeling. Dit in nauwe samenwerking
met het veld;
-Het functioneren als overlegorgaan zowel voor de
lidinstellingen als voor andere bij de verslavingszorg betrokken
instellingen;
-Het fungeren als gesprekspartner voor de centrale overheid
over zaken die van algemeen categoraal belang zijn'.
Hoe kreeg dit nu in
de praktijk vorm?
Omstreeks 1980 waren de activiteiten van de FZA,
afgezien van de specifieke directietaken, bij twee stafafdelingen
ondergebracht, de afdeling Deskundigheidsontwikkeling en de afdeling
Voorlichting en Preventie.
De afdeling Deskundigheidsontwikkeling trachtte
de deskundigheid te vergroten door het geregeld organiseren van een
oriënteringscursus voor beginnende hulpverleners, terwijl ook thema- c.q.
studiedagen werden opgezet om kennis te verspreiden. Meer geregelde
overlegvormen waar uitwisseling van ervaringen en ingaan op ontwikkelingen in
de verslavingszorg centraal stonden, waren het Landelijk Overleg Ambulante Hulp
aan Alcoholverslaafden en het Landelijk Overleg Ambulante Hulp aan
Drugsverslaafden.
De afdeling Voorlichting en Preventie organiseerde o.a.
het Landelijk Preventieoverleg, onderhield contacten met verwante organisaties
als de ANDO en de NCA, verzorgde de uitgave van de 'Kwartaalberichten' en
werkte mee aan de door de afdeling Deskundigheidsontwikkeling verzorgde
cursussen en studiedagen.
De grote veranderingen in het welzijnswerk in de
jaren tachtig resulteerden per 1 januari 1988 in een fusie van de FZA met de
Stichting voor Wetenschappelijk Onderzoek van Alcohol- en Druggebruik (SWOAD)
te Amsterdam en de oprichting van het Nederlands Instituut voor Alcohol en
Drugs (NIAD) te Utrecht.
Verantwoording van de inventarisatie
Het archief van de FZA is in 1992 door het NIAD
aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) te Amsterdam
geschonken. In 1993 volgde nog een aanvulling vanuit het gebouw van de
Nederlandse Vereniging van Instellingen voor Verslavingszorg (NEVIV) te
Utrecht. Deze aanvulling betrof het archief van de FZA uit de periode
1983-1987. Beide gedeelten zijn nu tegelijk geordend en geschoond.
Het
archief bevat tevens een gering aantal archiefstukken van het NIAD uit 1988.
Foto's, aansluitend bij inv.nr. 122, zijn overgedragen aan de afdeling Beeld en
Geluid van het IISG .
De omvang van het archief bedraagt 9 m.
P L A A T S I N G S L I J S T
STUKKEN VAN ALGEMENE AARD
Vergaderstukken
Algemeen en dagelijks bestuur
- 1-25
- Agenda's en notulen van de vergaderingen van het (algemeen) bestuur en het dagelijks bestuur. Met bijlagen. 1953-1988. 21 pakken en 4 mappen.
Adviesraad
- 39-44
- Notulen van de vergaderingen van de Adviesraad van de FZA en van de diverse door en uit de Adviesraad ingestelde werkgroepen (Werkontwikkeling en Organisatie (WO), Financiële en Personele Zaken (FPZ), Deskundigheidsontwikkeling (DO) en Voorlichting en Preventie (VP). Met bijlagen. 1979-1982. 3 mappen en 3 pakken.
STUKKEN BETREFFENDE BIJZONDERE ONDERWERPEN
Oprichting en reglementering
Bestuursorganen en bureau
Jubilea
Financiële administratie en verantwoording
Personeel
- 135
- Stukken betreffende het Rechtspositiereglement voor medewerkers van reclasseringsinstellingen, CAD's en de FZA. 1966-1971, 1976, 1980. 1 map.
- 136
- Correspondentie met en andere stukken betreffende de beeïndiging van het dienstverband met P. van der Wiel , stafmedewerker bij de FZA. 1968-1970, 1977. 1 map.
- 137-140
- Stukken betreffende de commissie 'Personeelszaken' en de werkgroep Case-load. 1972-1974, 1976, 1978-1979. 4 mappen.
Huisvesting
- 146
- Stukken betreffende het zoeken naar nieuwe huisvesting voor het bureau van de FZA en de verhuizing naar Bilthoven. 1968-1969, 1973. 1 map.
Management, herstructurering van de FZA en de betrokkenheid van de NVAGG en de SWOAD
- 165
- Stuk betreffende de doelstellingen en taken van de FZA, toegezonden aan Tj. Jongsma in het kader van de beantwoording van een enquête van de WHO inzake druggebruik. 1970. Doorslag. 1 stuk.
- 166-167
- Notulen van de vergaderingen van en andere stukken betreffende de commissie 'Organisatie en Samenwerking' van de FZA. Met bijlagen. 1972-1975. 1 map en 1 pak.
- 168-169
- Notulen van de vergaderingen van de 'Regionalisatiekommissie ad-hoc'. Met bijlagen. 1973-1975. 2 mappen.
- 170
- Stukken betreffende herstructurering van de FZA en functiebeschrijvingen van de aan deze instelling verbonden medewerkers. 1974-1975. 1 map.
- 171-175
- Stukken betreffende herstructurering van de FZA, de in het kader daarvan door Twijnstra en Gudde NV Management Consultants te Deventer verrichte werkzaamheden, het rapport van Twijnstra en Gudde, de reacties van de CAD's hierop, de verslagen van de consultatieronde en de ledenvergaderingen en de 'structuurcommissie' van de FZA. 1976-1979. 4 mappen en 1 pak.
- 176
- Stukken betreffende de herstructurering van de Nederlandse Vereniging voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg (NVAGG). 1977-1978. 1 map.
- 178
- Notulen van de gemengde werkgroep NVAGG-FZA, opgericht om een onderzoek in te stellen naar de mogelijkheden van toekomstige samenwerking tussen beide organisaties. 1980-1982. 1 pak.
- 179-180
- Stukken betreffende de 'Commissie Herstructurering Landelijke Organisaties' (CHLO). 1980, 1982-1983. 2 mappen.
- 181-182
- Stukken betreffende de Stichting voor Wetenschappelijk Onderzoek van Alcohol- en Druggebruik (SWOAD) en het samengaan van FZA en SWOAD in het Nederlands Instituut voor Alcohol en Drugs (NIAD). 1983-1987. 2 dozen.
- 184
- Stukken betreffende de 'Commissie van Drie inzake de plaatsing directeuren van FZA, NCA en SWOAD bij het NIAD'. 1986-1987. 1 map.
- 185
- Besluitenlijsten van en andere stukken betreffende het management-team van het NIAD. 1987-1988. 1 map.
Contacten met verwante organisaties
Nationale Commissie tegen het Alcoholisme en Algemene Nederlandse Drankbestrijders Organisatie
Consultatiebureaus voor Alcohol en Drugs (CAD's)
- 215
- Stukken betreffende enquêtes en rapportages inzake de werkzaamheden en de personeelssamensteling van de Consultatiebureaus. 1956-1965. 1 pak.
- 216-217
- Correspondentie met en andere stukken betreffende de Consultatiebureaus voor Alcoholisme. 1964-1966. 2 pakken.
- 218
- Adresgegevens van CAD's en opgaves van de aantallen cliënten van de CAD's. 1967-1968, 1977-1980. 1 map.
- 219
- Stukken betreffende een door de FZA ingestelde enquête inzake inventarisatie van voorzieningen (klinisch en ambulant) voor hulpverlening in de alcohol- en drugsproblematiek. 1971-1972. 1 map.
- 220-221
- Stukken betreffende de 'Werkgroep voor het overleg van de FZA met de departementen inzake de financiering van de CAD's. 1971-1973. 2 mappen.
- 222
- Stukken betreffende de Vereniging van Personeel werkzaam bij instellingen aangesloten bij de FZA. 1971-1973. 1 map.
- 223
- Stukken betreffende de ontwikkeling van de interdisciplinaire team-opbouw bij de CAD's. 1973. 1 map.
- 224
- Stukken betreffende PROZA (Personeels Relatie Opbouw van Instellingen voor Alcohol en Drugs). 1973-1974. 1 map.
- 225-227
- Stukken betreffende de samenstelling van de 'Knelpuntennota' van de CAD's en de jaarlijkse toewijzing van personeel. 1974-1975. 3 mappen.
- 228
- Stukken betreffende de verdeling van het aantal formatieplaatsen bij de CAD's en de omstreden toewijzing aan het CAD Amsterdam. 1974-1975. 1 map.
- 229
- Stukken betreffende het aanvragen van het lidmaatschap van de FZA. 1974, 1977, 1981, 1983-1985. 1 map.
- 230
- Stukken betreffende de beantwoording van door het Interprovinciaal Overleg (IPO) voor Volksgezondheid gestelde vragen inzake de aantallen hulpzoekenden bij de CAD's en de staat waarin deze verkeren. 1976. 1 map.
- 231
- Stukken betreffende de bijeenkomsten van de werkgroep 'Praktijkbegeleiding', belast met het uitbrengen van een nota over de begeleiding van medewerkers van CAD's. 1976-1979. 1 map.
- 232
- Nota 'Uitgangspunten voor een beleid inzake de hulpverlening aan drugverslaafden', uitgebracht door de Interdepartementale Stuurgroep Drugbeleid' van de Ministeries van VOMIL, Justitie en CRM. 1977. 1 map.
- 233-235
- Stukken betreffende de wijze van samenstelling, de werkwijze en de werkzaamheden van de personeels- c.q. ondernemingsraden van de FZA en de CAD's. 1981-1982, 1984-1988. 3 mappen.
- 236
- Stukken betreffende de samenwerkingsovereenkomsten tussen de RIAGG's en de CAD's. 1981-1985. 1 map.
- 237-249
- Stukken betreffende het management overleg van de bij de FZA aangesloten instellingen. 1981-1988. 13 mappen.
- 253
- Stukken betreffende het Landelijk Overleg Therapeutische Gemeenschappen (LOTG). 1982-1988. 1 doos.
- 254
- Ingekomen brieven van CAD's naar aanleiding van de FZA notitie 'De FZA als landelijke organisatie voor verslavingsproblematiek'. 1983. 1 map.
- 255
- Stukken betreffende een 'onderzoek naar de bestaande en gewenste samenwerkingspraktijk' van RIAGG's en CAD's. 1983-1985. 1 map.
- 258
- Stukken betreffende contacten met leden van de Tweede Kamer en in het bijzonder leden van enkele Commissies. 1983-1985, 1987. 1 map.
- 259-260
- Stukken betreffende de Voorbereidingscommissie CAD-vereniging en de oprichting van de Nederlandse Vereniging CAD's. Organisatie van Consultatiebureaus voor Alcohol en Drugs. ( 1978 ) 1985-1987. 2 mappen.
- 261-302
-
Stukken betreffende de
afzonderlijke CAD's en overige instellingen.
1970-1988.
36 mappen en 6 omslagen.
- 263
- Amsterdam. Stichting Amsterdams Oecomenisch Centrum - Centrum voor Hulpverlening aan Buitenlanders - Stichting Deutscher Hilfsverein - Niederländische Stiftung zur Unterstützung van notleidenden Deutschen in den Niederlanden. 1983-1985.
- 266
- Verslagbundel van het CAD Amsterdam betreffende het 'voorlichtende en onderwijzende werk'. 1972. 1 deel.
- 267
- Apeldoorn. Huize Henriëtte - Stichting Henriëtte Hartsenkliniek. 1976-1977, 1980, 1983, 1985-1986 en Alcoholisten Ontwenningsboerderij. 1981.
- 268
- Arnhem. Consultatieburo voor Alkohol en Drugs. Zuid- en Oost-Gelderland. 1971-1973, 1976-1977, 1979, 1984-1986.
- 270
- Assen. Stichting De Doorrit. Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs Drenthe. 1972-1973, 1976-1977, 1979-1980, 1983, 1986.
- 273
- Breda. Medisch Consultatiebureau voor Alkohol en Drugs in West- en Midden-Brabant. 1971, 1973-1974, 1977, 1979-1980, 1983-1986.
- 274-275
- Deventer. Consultatie Bureau voor Alcohol en Drugs 'De IJsselstreek'. 1972-1973, 1977, 1979-1980, 1982-1984, 1986.
- 277
- Eindhoven. Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs. Stichting Hulp aan Druggebruikers. 1973, 1977, 1979, 1986.
- 278
- Groningen. Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs voor de provincie Groningen. 1972-1973, 1976-1977, 1979-1981, 1983-1984, 1987.
- 279
- Den Haag. Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs. Centrum Verslavingszorg Zeestraat. 1971, 1973, 1977, 1979, 1983-1985.
- 280
- Den Haag. Emiliehoeve en Vereniging Vrienden van de Emiliehoeve. 1972-1974, 1979, 1981-1982, 1987.
- 282
- Haarlem. Stichtingen Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs - Alcoholkliniek 'Het Spaarne'. 1973, 1975, 1977, 1979, 1981, 1983-1986.
- 284
- Helmond. Konsultatieburo voor Alkohol en Drugs - Reklasseringsinstelling. 1970, 1972-1973, 1976-1979.
- 285
- 's-Hertogenbosch. Consultatieburo voor Alkohol en andere Drugs Oost-Brabant. 1977, 1979, 1983-1986.
- 287
- Kampen. Gereformeerde vereniging ter voorkoming en bestrijding van verslaafdheid aan alcohol en drugs (GVAD). 1980-1982.
- 288
- Leeuwarden. Consultatie Buro voor Alcohol en Drugs Friesland. 1972-1973, 1979-1980, 1983-1985, 1987.
- 289-290
- Maastricht. Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs Limburg. 1972-1973, 1976, 1978-1979, 1982-1987.
- 297-298
- Utrecht. Stichting Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs in de provincie Utrecht. 1971, 1973, 1975-1977, 1981, 1983-1987.
- 299
- Stukken betreffende interne conflicten en herstructurering binnen de Stichting Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs in de provincie Utrecht. 1981-1983.
Regionale en plaatselijke hulpverleningsprojecten en landelijk coördinerend overleg
- 303-307
- Notulen van de commissie 'Bijzondere Objekten' van de FZA. Met bijlagen. 1971-1974. 3 mappen en 2 pakken.
- 308-309
- Notulen van de vergaderingen van en andere stukken betreffende de commissie 'Werktechnische Objekten' (WTO) van de FZA. 1971-1974, 1976. 2 mappen.
- 313-315
- Stukken betreffende medicijnverslaving en de medische aspecten van verslaving, in het bijzonder methadonverstrekking, en het 'artsenoverleg'. 1973, 1979-1983, 1986. 3 mappen.
- 316
- Stukken betreffende het overleg over het lidmaatschap van de FZA van de Commissie Alcohol en de Commissie Behandeling Verslaafden aan opiaten en wekaminen van de Gezondheidsraad. 1974, 1976-1978. 1 map.
- 317-322
- Stukken betreffende de Landelijke Werkgroep c.q. het Landelijk Overleg Ambulante Drugshulpverlening en het Overleg Ambulante Hulp aan Alkoholverslaafden. 1976-1982. 6 mappen.
- 323-325
- Stukken betreffende het beleid van de gemeente Amsterdam inzake harddrugs. 1976-1977, 1983-1985. 3 mappen.
- 326-328
- Stukken betreffende het overleg Ambulante Hulp aan Alkoholverslaafden. 1978, 1980-1982. 3 mappen.
- 329-335
- Stukken betreffende de Werkgroep Behandelingscircuit Noord-Brabant. 1977-1983, 1987. 7 mappen.
- 337-338
- Stukken betreffende een inventarisatie van circuits in de verslavingszorg en het 'circuit-overleg'. 1983-1985. 2 mappen.
- 339
- Stukken betreffende het Landelijk Beraad van Instellingen voor Drugshulpverlening. 1983-1985. 1 map.
- 342-347
- Stukken betreffende eerstelijnsprojecten en de betrokkenheid van de FZA hierbij. 1983-1988. 6 mappen.
- 348
- Stukken betreffende het optreden van het 'burn-out' syndroom bij hulpverleners. 1984-1986. 1 map.
- 349-350
- Stukken betreffende het in het kader van het drugshulpverleningsbeleid opgezette Projekt Eerste Lijn (PEL) te Groningen. 1984-1987. 2 mappen.
- 351-352
- Stukken betreffende het in het kader van het alcoholpreventiebeleid opgezette eerste-lijnsexperiment in Limburg. 1984-1988. 2 mappen.
- 353
- Stukken betreffende de Werkgroep 'Onderzoek en de Therapeutische Gemeenschappen'. 1985-1986. 1 map.
Studiedagen
Congressen
- 368-371
- Stukken betreffende de deelname van medewerk(st)ers van Nederlandse instellingen aan congressen in het buitenland en bezoeken van medewerkers van buitenlandse instellingen aan Nederland. 1969-1972, 1974, 1977-1978, 1981-1987. 4 mappen.
Voorlichting en preventie
- 375
- Stukken betreffende de door het Nationaal Protestants Centrum voor de Geestelijke Volksgezondheid uitgevoerde 'inventarisatie van de alcoholvoorlichting'. 1971. 1 map.
- 376-382
- Stukken betreffende voorlichting en preventie op het gebied van alcohol en drugs. 1972-1976, 1978-1982. 6 mappen en 1 pak.
- 383
- Stukken betreffende de samenstelling van de FZA brochure 'Hoe kan de vrouw (van een alcoholist) haar man helpen?'. 1972-1973. 1 map.
- 384-385
- Stukken betreffende de Begeleidingscommissie Alkoholvoorlichting c.q. -preventie. 1977, 1980, 1986. 2 mappen.
- 386-390
- Stukken betreffende het 'Praktijkoverleg Alkohol- en Drugsvoorlichters'. 1977-1986. 5 mappen.
- 391-394
- Stukken betreffende het Landelijk Preventieoverleg (LPO) van de CAD's. 1979-1982. 3 mappen en 1 doos.
- 395
- Stukken betreffende de samenstelling en publikatie van het boek 'Druggebruiken. Verslaving en hulpverlening'. 1980-1981. 1 map.
- 396
- Stukken betreffende verschillende werkgroepen van het Landelijk Preventie Overleg (LPO) van de CAD's. 1983-1986. 1 map.
Aanvulling
- 413
- Stukken betreffende de Commissie van Voorbereiding Onderzoek Consultatiebureau's, ingesteld door de Federatie van Instellingen voor Alcohol en Drugs (FZA) en de Stichting voor Alcoholstudies. 1969-1971. 1 map.
- 414
- Correspondentie met de Stichting voor Alcohol- en Drugsonderzoek, later de Stichting voor Wetenschappelijk Onderzoek van Alcohol- en Druggebruik. 1972-1973, 1978, 1981. 1 map.
- 415
- Tekst van het paper 'Alcohol Control Policy as a Means of Preventing Alcohol Problems: a Critical Examination of the Evidence with Specific Reference to Recent Events in The Netherlands' door Jan de Lint, gepresenteerd tijdens het '32nd International Congress on Alcoholism and Drug Dependence' in september 1978. Met begeleidende brief. 1978. 2 stukken.