Collectie Open Projectonderwijs
Periode
1968-1995
Omvang
6.12 m.
Raadpleging
Vrij
Geschiedenis
Het concept `open projectonderwijs' was voor het eerst ontwikkeld aan het Wagenings Lyceum, van hieruit werden de eerste pogingen ondernomen om het concept te verspreiden naar andere vormen van onderwijs, met name die vormen waaraan meer kinderen uit arbeidersgezinnen deelnamen (LBO, MBO, MAVO en de lerarenopleidingen voor deze schooltypen); met het oog op dit verspreidingswerk werd de SOP (Stichting Ontwikkeling Projectonderwijs) opgericht. de voorloper hiervan was de Groep Ontwikkeling Projectonderwijs; tot de actieve leden behoorden de pedagogen en onderwijsvernieuwers Anne Ruth Wertheim, Theo Jansen, Ingrid Koops en Johan Marteijn.
Wertheim, Anne-Ruth (1934 -); studeerde biologie in Amsterdam 1953-1962; werkzaam als docent, onderzoeker, publicist en trainer van docenten; actief op het gebied van onderwijsvernieuwing en projectonderwijs; richtte in 1965 in Wageningen samen met andere ouders de eerste peuterspeelzaal in Nederland op, bedoeld om zowel kinderen als ouders ontplooiingskansen te bieden; publiceert vanaf de jaren negentig met name over racisme.
Jansen, Theo (1945 - ); studeerde culturele antropologie in Nijmegen 1963-1968; promoveerde in 1995 aan de RU Nijmegen op het proefschrift ‘Gedeelde Verschillen, algemene volwassenenvorming in een veelvormige wereld’ (VUGA, Den Haag); werkte tot 2008 aan de RU Nijmegen in onderwijs en onderzoek op het gebied van volwasseneneducatie en onderwijs; (mede)auteur van wetenschappelijke en vakpublicaties in binnen- en buitenland; was als begeleider actief betrokken bij projectonderwijs in Wageningen.
Marteijn, Johan (1943 - ); studeerde wiskunde aan de RU Leiden (1961-1970); President van de Fédération Internationale des Etudiants en Science (1965- 1968); werkzaam als docent wiskunde en conrector aan Het Wagenings Lyceum (1979-2002); aan die school actief in het projectonderwijs en vanaf 1995 medevormgever van het Studiehuis.
Koops, Ingrid (1952 - ); studeerde onderwijskunde en sociale pedagogiek in Amsterdam 1969-1976; werkzaam op het gebied van onderwijsvernieuwing en educatieve uitgeverijen, o.a. als auteur; werkt voor jongeren en volwassenen met weinig vooropleiding om hen kansen te bieden op een goed (beroeps)perspectief; vanuit uitgeverij Muusses betrokken bij projectonderwijs en de Stichting Maatschappelijk Emancipatieproces.
Inhoud
Stukken betreffende projectonderwijs aan het Wagenings Lyceum 1970-1982; stukken van het Projectkollektief betreffende projectonderwijs in Wageningen 1974-1993 en van de Groep Ontwikkeling Projektonderwijs (GOP), later stichting SOP, betreffende invoering op andere schooltypen en lerarenopleidingen, waaronder D'Witte Leli 1977-1990; correspondentie en notulen van vergaderingen met projectgroep en -collectief, lerarenraad, schoolleiding, ouders, onderwijsorganisaties en ministerie 1975-1979; stukken betreffende lezingen 1976-1983 en publicatie van het eindverslag 1984-1985; documentatie 1970-1989; met enkele stukken betreffende haar activiteiten voor de Wageningse kinderspeelzaal, Kritiese Leraren en de Stichting tot bevordering van het maatschappelijk emancipatieproces 1969-1983.
Bewerking
Inventaris gemaakt door Cees Smit in 1999, aanvulling door Mehmet Bilgen in 2009
Tweede archiefvormer
Wertheim, Anne-RuthINLEIDING
De
collectie betreffende Open Projectonderwijs heeft gefungeerd als grondslag voor
de publikatie van
Theo Jansen
en
Anne-Ruth
Wertheim
Buiten de orde; dilemma's in de ontwikkeling van
projectonderwijs, Nijmegen, 1984.
In dit boek, dat tevens het eindverslag
van de Stichting Ontwikkeling Projectonderwijs is over het experiment
`Projectonderwijs' aan het Wagenings Lyceum, wordt de ontwikkeling van open
projectonderwijs op bovengenoemde school, een openbare HAVO/VWO
scholengemeenschap met zo'n 1000 leerlingen en 75 docenten over de periode
1973-1983 beschreven.
Bij de ordening en de indeling van het archief is
uitgegaan van de ontwikkeling en de periodisering zoals die in `Buiten de orde'
is omschreven: een opbouwfase (1973-1976), een strijdfase (1976-1979) en een
experimentfase (1979-1983). Deze indeling doet het meeste recht aan de ordening
van het archief zoals die werd aangetroffen.
Verder zijn er nog naast de
rubriek `algemeen' de rubrieken `Projectkollektief', uitsluitend betrekking
hebbend op de groep in Wageningen; `uitvoering projecten', waarin de dagelijkse
praktijk van het projectonderwijs in de klassen is terug te vinden; en
`Werkgroep Kulturele Antropologie', waarin de stukken zijn opgenomen die gaan
over het onderzoek naar het projectonderwijs in Wageningen door leden van deze
Werkgroep, verbonden aan de
Katholieke Universiteit
Nijmegen
en waarvan Theo Jansen de drijvende kracht was.
Al
snel nadat was begonnen met het ontwikkelen van `open projectonderwijs' aan het
Wagenings Lyceum, werden de eerste pogingen ondernomen om het concept te
verspreiden naar andere vormen van onderwijs, met name die vormen waaraan meer
kinderen uit arbeidersgezinnen deelnamen (LBO, MBO, MAVO en de
lerarenopleidingen voor deze schooltypen). Met het oog op dit verspreidingswerk
werd de
SOP (Stichting Ontwikkeling Projectonderwijs)
opgericht.
De rubriek SOP heeft ook betrekking op de voorloper hiervan, de
Groep Ontwikkeling Projectonderwijs.
De rubriek `d'Witte Leli' omvat de
stukken die betrekking hebben op de werkzaamheden van Anne-Ruth Wertheim en
Theo Jansen op deze lerarenopleiding om het projectonderwijs aldaar onder te
brengen in het onderwijsprogramma.
Tot slot zijn er de rubrieken `divers'
en `documentatie'.
In de Annex zijn enkele persoonlijke stukken van
Anne-Ruth Wertheim beschreven, evenals stukken over een aantal verwante
onderwerpen. Hierin zijn o.a. stukken opgenomen over de Wageningse
kinderspeelzaal, de eerste peuterspeelzaal in Nederland.
Een aantal
boeken en andere publikaties is overgebracht naar de bibliotheek van het IISG.
Videobanden, geluidscassettes, films en dvd's zijn overgebracht naar de
Afdeling Beeld & Geluid van het IISG. De geluidscassettes zijn met een
blanco nummer in de inventaris opgenomen op blz. 6. Ook zijn een aantal foto's,
o.a. afkomstig uit de nrs. 49 en 79 overgebracht naar de afdeling Beeld &
Geluid.
Bij de ordening en beschrijving van de aanvulling ontvangen in 2005
is uitgegaan van de indeling van de inventaris van het eerste gedeelte.
INVENTARIS
ALGEMEEN
BIJZONDER
Wageningen
Opbouwfase 1973-1976
- 4
- Stukken betreffende de studiedag op 2 maart 1971. Met aantekeningen van Anne-Ruth Wertheim . 1971. 1 omslag.
- 5
- Notulen van en aantekeningen en correspondentie betreffende de Werkgroep Wageningen. 1971-1972. 1 omslag.
- 6
- Stukken betreffende de organisatie van het Wagenings Lyceum: circulaires van de schoolleiding en notulen met bijlagen van de vergaderingen van de Lerarenraad. 1971-1973. 1 omslag.
- 9
- Stukken betreffende de conferentie projectonderwijs, georganiseerd door het Algemeen Pedagogisch Studiecentrum (APS) op 20-21 maart 1973. 1973. 1 omslag.
- 10
- Stukken betreffende het Rijksscholenreglement, de Schoolraad, voorstellen voor een Leerlingen Kerngroep, en aantekeningen van Theo Jansen en Anne-Ruth Wertheim over de overlegstructuur gedurende de periode 1971-1973. 1973 en z.j. 1 map.
Strijdfase 1976-1979
- 14
- Stukken betreffende de Lerarenraad en de Schoolleiding, verslagen van gesprekken tussen Schoolleiding en de Projectgroep, stukken van het Projectkollektief, en aantekeningen waarin hoofdzakelijk verslagen van gesprekken en vergaderingen. 1975-1977. 1 map.
- 15
- Notulen van de Lerarenraad en de Schoolleiding, stukken betreffende de structuur van de school en de invoering en organisatie van het projectonderwijs op school, en stukken van het Projectkollektief. 1976-1977. 1 map.
- 16-17
- Stukken betreffende de Lerarenraad, de Leerlingenraad, de Mentorenvergadering, de Projectgroep, de Schoolleiding en het overleg van Schoolleiding met Projectkollektief, en aantekeningen van Theo Jansen met overzichten van gebeurtenissen. 1976-1977. 2 mappen.
- 19
- Notulen van de Lerarenraad, de docentenvergaderingen en de Schoolleiding. Met bijlagen. 1977. 1 pak.
- 20
- Ingekomen brieven van ouders waarin ze hun goedkeuring onthouden of geven aan deelname van hun kinderen in de projectklassen. 1977. 1 pak.
- 21
- Stukken betreffende de bezwaren van ouders tegen het projectonderwijs in Wageningen, o.m. van B. Benvenuti . 1977. 1 map.
- 22
- Stukken betreffende contacten met het Algemeen Pedagogisch Studiecentrum (APS) , de Stichting voor de Leerplanontwikkeling (SLO) , de Overlegcommissie Projektonderwijs en andere stukken betreffende de uitvoering van het projectonderwijs in Wageningen. 1977. 1 pak.
- 23
- Notulen en vergaderstukken van het Algemeen Project Overlegorgaan (APO), stukken betreffende de overlegstructuur Projectonderwijs en het Leerplan-Projectonderwijs. 1977-1978. 1 pak.
- 24
- Stukken betreffende de Experimenteeraanvrage bij het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen, de Groep Ontwikkeling Projektonderwijs (GOP) , statuten van de opvolger, de Stichting Ontwikkeling Projektonderwijs (SOP), stukken betreffende kamervragen over de het projectonderwijs in Wageningen en stukken betreffende de uitvoering van projecten. 1977-1978. 1 pak.
- 31
- Brieven van organisaties aan de Minister waarin erop werd aangedrongen de experimenteeraanvrage te honoreren. 1978. 1 map.
Experimentfase 1979-1983
- 35
- Stukken betreffende vakkenintegratie d.m.v. `Tafelgroepen': aantekeningen, verslagen van vergaderingen over Tafelgroepen, nota's, correspondentie en documentatie. 1979-1982. 1 pak.
- 36
- Rapport `Scholen scholen scholen. Een plan voor het overdragen van open projektonderwijs in het kader van het experiment projektonderwijs aan de RSG Het Wagenings Lyceum'. Met een briefwisseling van Anne- Ruth Wertheim met het Ministerie over toekenning van buitengewoon verlof aan haar, en een voorstel voor de verspreiding van de ervaringen met open projectonderwijs in het Wagenings Lyceum door de Werkgroep Verspreiding van de WVO (Werkgroep Vernieuwing van Onderwijs en Opvoeding). 1981-1982. 1 map.
Projectkollektief
- 40
- Correspondentie met het Projectkollektief, ingekomen brieven bij Anne- Ruth Wertheim en Theo Jansen ; deels privé-correspondentie van Anne- Ruth Wertheim , o.a. enkele brieven van haar vader aan de kinderen. 1977, 1979-1980. 1 map.
- 41-42
- Notulen van het Projectkollektief. Met bijlagen en aantekeningen. 1976-1977, 1980-1984. 1 map en 1 pak.
Uitvoering projecten
- 48
- Stukken betreffende de tentoonstelling `De ingreep van de mens op aarde', resultaat van het project in Wageningen in 1970. 1970-1971. 1 map.
- 49
-
Stukken betreffende het
project in klas A4b1 `Beïnvloeding van het menselijk gedrag'.
1974-1975.
1 map.
N.B. Foto's zijn hieruit afgezonderd en overgebracht naar de afdeling Beeld & Geluid van het IISG.
- 52-53
- Verslagen en `Woordrapporten' van docenten en leerlingen van klas 1F van het project `Straten' en een project over gezondheid. 1975-1976. 2 mappen.
- 55-56
- Stukken betreffende werkweken; documentatie, aantekeningen, verslagen van bijeenkomsten en projecten, woordrapporten. 1976-1977. 2 mappen.
- 60
- Stukken betreffende verschillende projecten, verslagen van Deelgroep H3a en stukken van het Projectkollektief. 1977. 1 pak.
- 62
- Woordrapporten van verschillende onderzoeksgroepjes in klas B2a en ingevulde enquêteformulieren door leerlingen. 1977-1978. 1 map.
- 63-70
- Stukken betreffende het project in klas B2a; verslagen van de onderzoeksgroepjes. 1977-1978. 4 omslagen en 4 mappen.
- 71
- Logboek van klas B2a, stukken betreffende beoordeling van leerlingen en ingevulde enquêteformulieren door leerlingen. 1977-1978. 1 map.
- 72
- Stukken betreffende de organisatie van projecten en werkweken, hoofdzakelijk bij klas B2a. 1977-1978. 1 map.
- 73-75
- Verslagen en woordrapporten van leerlingen van het project rond `Straf'. 1977-1978. 2 mappen en 3 cahiers.
- 77
- Woordrapporten uit de klassen G2a, H3a en B2a en stukken betreffende de Deelgroepen. 1977-1978, 1981-1982. 1 map.
- 79
-
Stukken betreffende de
projecten over roken en over voeding.
Z.j.
1 map.
N.B. Foto's zijn hieruit afgezonderd en overgebracht naar de afdeling Beeld & Geluid van het IISG.
---.Geluidscassettes, voornamelijk met opnamen in klassen, van interviews en woordrapporten. Z.j. 16 cassettes.
N.B. Overgebracht naar de Afdeling Beeld & Geluid van het IISG.
Werkgroep Kulturele Antropologie
- 80
- Stukken betreffende het onderzoek naar Projectonderwijs in Wageningen door leden van de de Werkgroep Kulturele Antropologie van de Katholieke Universiteit in Nijmegen. Met observatieverslagen van Theo Jansen , lid van de werkgroep. 1973. 1 map.
- 81-82
- Verslagen van Theo Jansen op basis van bandopnamen in klas A4b1, verslagen van de Deelgroep en woordrapporten. 1974-1975. 2 mappen.
- 83
- Lesverslagen op basis van bandopnamen, woordrapporten, rapportages en verslagen van de Deelgroep 1c. 1974-1975. 1 map.
- 84
- Verslagen, woordrapporten, verslagen van bijeenkomsten van de Deelgroep en uitgeschreven teksten van bandopnamen tijdens lessen in klas H2b. 1974-1976. 1 pak.
- 85
- Verslagen van de bijeenkomsten van Deelgroep 1b, en van bijeenkomsten van het Projectkollektief, en aantekeningen van Theo Jansen , gemaakt op basis van bandopnamen tijdens observaties in de klas. 1975-1976. 1 pak.
- 86
- Aantekeningen van bandopnamen tijdens het project over groepsgedrag in klas G2a. 1976-1977. 1 pak.
- 87
- Stukken betreffende het videoprogramma `Projektonderwijs. Afleren en aanleren', samengesteld door de GOP, op basis van het opnamemateriaal op het Wagenings Lyceum: stukken betreffende de produktie en het uitgetypte videomateriaal, banden 1-4, 6-14, 16, 18-19, en een `lijst van banden op dit moment nog in gebruik door fysiese antropologie'. c. 1977. 1 pak.
Stichting Ontwikkeling Projektonderwijs (SOP)
- 89
- Notulen van de voorloper, de Groep Ontwikkeling Projektonderwijs (GOP). 14 sept. 1977- 31 okt. 1978. 1 deel.
- 90
- Notulen en vergaderstukken van het Projectkollektief en van de Deelgroepen, van de GOP en de SOP. 1978-1980. 1 map.
- 91
- Werkverslag van de GOP over de periode aug. 1978- mei 1979, en `De Meerberg als schakel tussen traditionele onderwijservaring en welzijnswerk' van de GOP. 1979. 2 stukken.
- 92
- Ingekomen brieven n.a.v. de televisieuitzending over projectonderwijs, `Mensenkinderen'. 1983. 1 omslag.
- 93
- Stukken betreffende de Stuurgroep Stipro. 1983 ; verslag van de SOP over begeleiding ontwikkeling projectonderwijs op Interstudie (Gelderse Leergangen). Z.j. 1 omslag.
- 97
- Stukken betreffende de SOP: de beleidsdag op 17 jan. 1984, subsidieaanvragen 1984-1985, beleidsstukken van het bestuur 1984-1985, contacten met de Nationale Commissie Voorlichting en Bewustwording Ontwikkelingssamenwerking (NCO). 1984-1986. 1 pak.
- 100
- Stukken betreffende de totstandkoming van `Procedure voor de verwerking van emotionerende lesinhouden' en `Puntenlijsten hanteren'; correspondentie; stukken betreffende publiciteit, werving, verzending van materiaal, studiedagen en stukken betreffende het Landelijk Netwerk Ontwikkelingseducatie (LNO) . 1988-1989. 1 pak.
D'Witte Leli
- 103-104
- Teksten van interviews met leerlingen in Wageningen en kinderen in een buurthuis in Amsterdam. 1980. 2 mappen.
- 106
- Studiegidsen over projectonderwijs op d'Witte Leli, verslag van een uitwisselingsprogramma met Engeland, en overige stukken betreffende projectonderwijs op d'Witte Leli. 1984-1987. 1 map.
- 108
- Stukken betreffende de aktiviteiten op het Instituut voor de Opleiding van Leraren vanwege de Stichting Nutsseminarium, `D'Witte Leli', en een fotokopie van het manuscript van `Eindverslag van het experiment Projektonderwijs door Anne-Ruth Wertheim en Theo Jansen '. 1985. 1 map.
Divers
- 111
- Diverse stukken van Anne-Ruth Wertheim betreffende het projectonderwijs in Wageningen. 1971, 1975 en z.j. 1 map.
- 112
- Stukken betreffende diverse onderwerpen: bestuur van de WVO, 1984-1989 ; `Eindverslag experiment projectonderwijs rsg het Wagenings Lyceum', door H. Jansen , 1983 ; SOP: evaluatie en verslag schooljaar 1980-1981 en subsidieaanvraag 1982 NCO, en aantekeningen van Anne- Ruth Wertheim . c. 1987. 1 pak.
DOCUMENTATIE
- 114-116
- Rapporten, brochures en artikelen over projectonderwijs. 1970, 1972-1973, 1975, 1978, 1980-1986 en z.j. 2 dozen en 1 pak.
- 117-118
- Tijdschriften met artikelen van Anne-Ruth Wertheim . 1972-1973, 1975, 1980, 1982, 1986, 1988, 1990-1992. 2 pakken.
- 119-121
-
Met het `OOG' op de school.
Uitgave van de schoolleiding.
1973-1979, 1982, 1986
;
Oogschaduw. Schoolkrant van de leerlingen. Jaargangen 1-3. Z.j. Met een extra editie over projectonderwijs; Enkele nummers van de schoolkranten Introductie, Het Knipoog en Ramsj. Z.j. ;
informatiebrochures van het Wagenings Lyceum. 2 pakken en 1 map.
ANNEX
- 131
- `De Wageningse kinderspeelzaal, het ontstaan, de achtergronden en het perspectief van een nieuw type crèche in Nederland'; tekst van een lezing door Anne Ruth Wertheim voor de Nationale Vrouwenraad in Arnhem op 9 januari 1968, en `De achtergronden en de opzet van een kinderspeelzaal', door J. Kuchlein-Janszen en Anne-Ruth Wertheim . 1969. 1 omslag.
- 132
- Aantekeningen van Anne-Ruth Wertheim (Kritiese Leraren) inzake haar bijdrage aan het Programma Gamma-Sieklus Biologie/Wis- en Natuurkunde. 1971. 1 omslag.
- -
-
Correspondentie met het
Projectkollektief, ingekomen brieven bij Anne- Ruth Wertheim en Theo Jansen;
deels privé-correspondentie van Anne- Ruth Wertheim, o.a. enkele brieven van
haar vader aan de kinderen. 1977, 1979-1980.
N.B. Zie inv.nr. 40.
AANVULLING
BYZONDER
Opbouwfase
Strijdfase
- 142
- Notulen en vergaderstukken van het Algemeen Project Overlegorgaan (APO) , stukken betreffende de ouderen en het Projectonderwijs. 1977-1979. 1 pak.
- 144
- Stukken betreffende de Experimenteeraanvrage bij het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen, met stukken betreffende kamervragen over het projectonderwijs in Wageningen. 1977-1984. 1 doos.
- 145
-
Stukken
betreffende de inzet van de oudercommissie en de Ouderwerkgroep Open
Projectonderwijs (OWOP).
1978
1 map.
N.B. Zie ook inv.nrs.159-162.
Experimentfase
- 151
- Stukken betreffende vakprojecten in het experiment. Met stukken betreffende 'de tafelgroepen'. 1977-1983. 1 pak.
Projectkollektief
- 154
- Notulen van vergaderingen, correspondentie en andere stukken betreffende het Projectkollektief. 1974-1985. 1 doos.
Overig
- 183
- Dossier 'rector'. Stukken van C.P. de Keijzer , de rector van het Wagenings Lyceum, met correspondentie tussen de schoolleiding van het Lyceum en het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen, stukken betreffende het conflict in 1978 en stukken betreffende de georganiseerde tegenstanders van het projectonderwijs. 1976-1989. 1 doos.