Archief Martin Paulissen
Periode
Ca.
1922-1986
Omvang
1.7 m.
Raadpleging
Vrij
Biografie
Martin Paulissen (1912- ) was in de jaren '20 actief betrokken bij de Jongelieden Geheelonthoudersbond (JGOB); ontwikkelde zich vanuit de jeugdbeweging in anti-militaristische en anarchistische richting; schreef talloze artikelen, deels onder zijn pseudoniem Jacques Rees, in De Vrije Socialist, in het door hem zelf geredigeerde blad Naar de Vrijheid, De Arbeider en De Syndicalist; was secretaris van het Nederlands Syndicalistisch Vakverbond (NSV); in 1934 korte tijd gevangen wegens belediging van het openbaar gezag.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog betrokken bij de verspreiding van illegale pamfletten en het onderhouden van verschillende contacten, o.a. met de Belgische syndicalist A. Rosseau en de groep 'Spartacus'; werd redacteur van het illegale blad Comité Arbeiders Eenheid; na de oorlog actief voor de Vrijdenkersvereniging 'De Dageraad', waarvan hij later ook een tijdlang een bestuurslidmaatschap vervulde.
Inhoud
Stukken betreffende de anarchistische beweging, de drankbestrijding, de beweging van vrijdenkers; documentatie ca.1922-1986.
Bewerking
Lijst gemaakt door Jaap Haag en Rudolf de Jong in 1991
INLEIDING
Martin
Paulissen
werd geboren op 11 april 1912 te Arnhem. In de jaren '20
raakte hij aktief betrokken bij de
Jongelieden Geheelonthoudersbond
(JGOB)
. Vanuit de jeugdbeweging ontwikkelde hij zich in
anti-militaristische en anarchistische richting. Vooral in de jaren '30 legde
hij daarbij een enorme aktiviteit aan de dag. Talloze artikelen van zijn hand
verschenen, deels onder zijn pseudonym
Jacques Rees
, in
onder meer
De Vrije Socialist
, het door hem zelf
geredigeerde blad
Naar de Vrijheid
,
De
Arbeider
en
De Syndicalist
, terwijl hij ook een
aantal brochures schreef, o.a. over de dreiging van het fascisme. In 1934 zat
hij een korte gevangenschap uit wegens belediging van het openbaar gezag. Ook
is hij een tijdlang secretaris geweest van het
Nederlands
Syndicalistisch Vakverbond (NSV)
en waarnemend redacteur van het
orgaan van het NSV,
De Syndicalist
.
Tijdens de Tweede
Wereldoorlog was hij betrokken bij de verspreiding van illegale pamfletten en
het onderhouden van verschillende contacten, o.a. met de Belgische syndicalist
A. Rosseau
en de uit Raden-communisten bestaande groep
'
Spartacus
'. Uit de samenwerking met deze groep ontstond
in 1944 het comité
Arbeiders Eenheid
. Van het gelijknamige
illegale blad van dit comité was Paulissen redacteur. Na de oorlog kwam hij hoe
langer hoe dichter bij de sociaal-democratie te staan, al bleef hij zijn
anarchistische ideeën in zoverre trouw, dat hij zich tevens aktief inzette voor
de Vrijdenkersvereniging '
De Dageraad
', waarvan hij later
ook een tijdlang een bestuurslidmaatschap vervulde, alsmede voor de
A.H. Gerhard Stichting
. Verder was hij rond 1950 betrokken
bij de Nederlandsche Coöperatieve Girocrediet-Ring, was hij redacteur van het
Amsterdamse huis-aan-huis blad de Van Wou-Courant, later de Zuiderkrant, en gaf
hij tevens cursussen publiciteitsleer. Het geheelonthoudersschap moet hij na de
oorlog geheel hebben afgezworen, gezien zijn diverse publicaties in opdracht
van de Werkcommissie voor de Collectieve Wijnpropaganda of de
Nederlandse Bond van Slijters
.
Het archief bevat
vooral stukken met betrekking tot zijn openbare leven, i.h.b. zijn aktiviteiten
voor de anarchistische beweging, de drankbestrijding, de beweging van
vrijdenkers etc. Daarbij bestaat een belangrijk deel van het 'archief' uit
documentatie: bewijsexemplaren van periodieken en brochures met artikelen van
de hand van
M. Paulissen
, knipsels van door hem geschreven
artikelen e.d.
LIJST
ALGEMEEN
PERSOONLIJK
OPENBAAR
- 16-19
-
Jongelieden
Geheelonthoudersbond
(
JGOB
).
- 17
- Jaarverslagen JGOB . 1933-1935. Tevens beschrijvingsbrieven voor de 25e en 26e algemene vergadering. 1 map.
- 20-35
-
Sociaal-politieke
aktiviteiten van vóór
1940.
NB. Zie ook nrs. 16-19 en 62- 20-21
- Plakboeken betreffende M. Paulissen en verschillende bewegingen (anarchistische strooibiljetten en andere unica bestaande uit karikaturen van M. Paulissen, Jef Last enz.). 1932-1967. 2 delen.
- 24-25
- Knipsels van artikelen van M. Paulissen verzameld onder de titel "Van Jeugdbeweger tot Anarchist". 1930-1933. 2 delen.
- 26
- Exemplaren van De Arbeider en knipsels met artikelen van J. Rees . Met andere documentatie. ca. 1933-1936. 1 map.
- 31
- Brochures en enkele exemplaren van periodieken uitgegeven door het Nederlands Syndicalistisch Vakverbond . 1938, z.d. 1 map.
- 32
- Exemplaren van Naar de Vrijheid , propagandablad van het Landelijk Verbond van Soc. Anarchisten in Nederland onder redactie van J. Rees . 1932-1933. 1 map.
- 36-43
-
Tweede Wereldoorlog en de
periode direct na de bevrijding.
NB. Zie ook nr. 59- 36
- Stukken betreffende het comité Arbeiders Eenheid (publicaties illegale organisatie tijdens W.O. II.), korrespondentie met het Rijks Instituut voor Oorlogsdocumentatie, exemplaren van De Bedrijfsraad 1944-1945 en een exemplaar van het pamflet De Bedrijfsraad en de Bedrijfsgemeenschap [1945]. 1 port.
- 44-45
-
Stukken betreffende de
Nederlandsche Coöperatieve Girocrediet-Ring, voornamelijk bestaande uit
manuscripten, convocaties, concepten en bulletins.
1946-1950.
2 port.
NB. Zie ook lijstnr. 43
- 47
- Stukken betreffende het Instituut voor Geesteswetenschappen, waar M. Paulissen een docentschap publiciteitsleer vervulde. 1946, z.d. 1 map.
- 48
- Stukken betreffende de voetverzorgingspraktijk van M. Paulissen en M. Paulissen-Brouwer . 1951. 1 map.
- 49-51
- Stukken betreffende het redacteurschap van de Van Woucourant en de Zuiderkrant . Met korrespondentie, manuscripten en knipsels betreffende parapsychologie, Croiset, Jonglisto enz. 1949-1951, 1956. 3 port.
- 52-58
-
Stukken betreffende de
Vrijdenkersvereniging
De Vrije Gedachte
en de
A.H. Gerhardstichting
.
- 54
- A.H. Gerhardstichting en huisvesting bejaarden (vrijdenkers en humanisten), eerste periode. ca. 1950-1954, 1971. 1 port.
- 55
- Manuscripten (o.a. van "De Levenskijk van een Vrijdenker"), artikelen, en teksten van radiolezingen van M. Paulissen , o.a. over J. de Haas , A.C. Constandse en F. Domela Nieuwenhuis . 1953-1986. 1 port.
- 56
- Stukken betreffende de Vrijdenkersvereniging De Vrije Gedachte , voornamelijk bestaande uit stukken betreffende het Hoofdbestuurslidmaatschap. Met notulen van HB-vergaderingen. 1967-1968, 1972-1977. 1 port.
DOCUMENTATIE
- 65-66
- Exemplaren van door M. Paulissen voor de Bond van Nederlandse Slijters en andere organisaties op het gebied van de bevordering van de verkoop van alcoholica geschreven brochures (na 1945 ). 2 mappen.