IISH

Archief PvdA

Periode  (1934, 1938-) 1946-2002
Omvang   235.25 m.
Raadpleging Beperkt
Toestemming vereist van de secretaris van de PvdA nodig; toestemming vereist tot 2015 voor inv.nrs. 2908-2934 van M. Sint
Zie informatie over raadpleging

Geschiedenis

De Partij van de Arbeid (PvdA) werd opgericht op 9 februari 1946; de nieuwe partij werd opgericht als voortzetting van de vóóroorlogse Sociaal Democratische Arbeiders Partij (SDAP); bij de oprichting waren ook leden van de voormalige Vrijzinnig Democratische Bond en de Christelijk-Democratische Unie betrokken; de PvdA wilde een 'doorbraakpartij' zijn, waarbij ook christenen en liberalen zich thuis zouden voelen; veel liberalen vonden de PvdA echter te links en richtten onder leiding van de Rotterdamse burgemeester P.J. Oud in 1948 de VVD op; om de 'doorbraak' vorm te geven werden in de PvdA een humanistische, een katholieke en een protestants-christelijke werkgemeenschap opgericht; boegbeeld van de 'doorbraak' was dominee Willem Banning die voorzitter van het oprichtingscongres van de PvdA was geweest; in de periode 1945-1958 vormde de PvdA samen met de Katholieke Volkspartij rooms-rode coalities onder leiding van de sociaal-democraat Willem Drees; van af 1958 tot 1965 belandde de PvdA in de oppositie; vanaf 1965 regeerde de PvdA mee in het kabinet-Cals met o.a. Joop den Uyl en Anne Vondeling als ministers; na de val hiervan kwam de PvdA weer in de oppositie; in de jaren zestig had de PvdA te maken met hevige interne strijd, toen het op de golven van de protestbeweging van de jaren zestig opgekomen Nieuw Links onder leiding van o.a. de latere partijvoorzitter André van der Louw de gevestigde partijkaders aanviel; na de succesvolle verkiezingen van 1972 werd het kabinet-Den Uyl gevormd dat van 1973 tot 1977 regeerde; na de val van dit kabinet kort vóór de verkiezingen belandde de PvdA langdurig in de oppositie; na de verkiezingen van 1989 trad de PvdA toe tot het derde kabinet-Lubbers waarin PvdA-leider Wim Kok minister van financiën en vice-premier werd; na de voor de PvdA succesvolle verkiezingen van 1994 ontstond de paarse coalitie, waarin met de liberale VVD en D'66 werd geregeerd en waarvan PvdA-leider Wim Kok premier werd; in 2002 kwam na desastreus verlies van de PvdA onder leiding van Ad Melkert bij de Tweede Kamerverkiezingen een einde aan de regeringsdeelname van de PvdA totdat na de verkiezingen van 2006 de PvdA ondanks zwaar verlies er in slaagde met CDA en Christen Unie een coalitie te vormen, waarin PvdA-leider Wouter Bos minister van financiën en vice-premier werd.

Inhoud

Het geïnventariseerde deel beslaat de periode 1946-1992 en bevat o.a. doorlopende series van notulen en correspondentie van het dagelijks bestuur (DB), partijbestuur (PB), de partijraad (PR) en tientallen commissies, onder meer Commissie buitenland, Commissie International Hulpwerk, Militaire commissie en Onderwijscommissie; correspondentie van de partijvoorzitter, secretaris-penningmeester, internationaal secretaris; correspondentie met afdelingen en rayons, federaties en gewesten, partijinstellingen, organisaties en politieke partijen in Nederland en buitenland; circulaires; stukken betreffende partijcongressen, conferenties, interne organisatie, personeel, leden, financiën, propaganda en publiciteit, scholing, verkiezingen, parlementaire werkzaamheden en werkzaamheden in gemeenten en Provinciale Staten.

Annex: Nipo-enquêtes 1961-1978: onvolledig; enquêtes voornamelijk gehouden in opdracht van de PvdA over de politieke voorkeur en onderwerp-enquêtes.

Ordening

De lijst heeft betrekking op 203.12 m. van het archief.

Bewerking

Inventaris gemaakt door Wim Leendertse en Erhan Tuskan in 2007