Archief Paul F. Sanders

Periode 1910-1986 (-2003)
Omvang   1.9 m.
RaadplegingVrij

Biografie

Geboren in Amsterdam 1891, overleden in North Tarrytown, New York, Verenigde Staten 1986; voorbestemd voor het bankiersvak, maar verkoos de muziek; componist en musicus; lid van de SDAP; muziekrecensent bij Het Volk 1918-1940, maar publiceerde ook over moderne beeldende kunst; medeoprichter en redacteur met Willem Pijper van het maandblad De Muziek 1926-1933; bestuurslid van de Nederlandse tak van de International Society for Contemporary Music; nauw betrokken bij de in 1935 opgerichte Stichting Nederlandse Muziekbelangen die afgeleid was van de mede door Sanders opgerichte auteursrechtenorganisatie Buma; zette zich in voor uit Duitsland gevluchte musici; verdween november 1941 in de illegaliteit; actief in het kunstenaarsverzet en als medewerker van het illegale Parool; vestigde zich in 1946 in New York als correspondent voor Het Parool in de Verenigde Staten en bij de Verenigde Naties; als Parool-correspondent in 1962 met pensioen; was in New York voorzitter van de groep van Nederlandse correspondenten in de Verenigde Staten, van de buitenlandse persvereniging en van de United Nations Correspondents Association.

Inhoud

Memoires c.1979; oorlogsdagboek 1942-1944; correspondentie met Leo en Maaike Braat 1949-1985, Simon Carmiggelt 1959-1986, Pablo Casals 1958, Lex van Delden 1969-1985, Hamilton College, Clinton, New York 1958-1986, P.J. Koets 1951-1981, Hildo en Mien Krop 1948-1970, Marion Laudy 1954-1986, Lon en Thera Lichtveld 1967-1986, Henk Newenhouse 1955-1985, Wim van Norden 1956-1981, Nico en Joke Palar 1975-1986, A. Roland Holst 1919-1920, 1950, Herman Sandberg 1961-1966, Wil Sandberg 1946-1974, Max en Betty Tak 1946-1977, Jacques Tas en Frieda Tas-Herzberg 1949-1978, Max, Gisela en Georgette van West 1946-1982, C.A. (Kees) Wiessing 1947-1957, Johan en Annie Winkler 1947-1986, Mary Wirz-Surlemont 1946-1986 en anderen; brieven van zijn vrouw Hilde Sanders-Surlemont 1946-1947 en condoleancebrieven bij haar overlijden 1973; legitimatiebewijzen, deels vervalst 1931-1982; stukken betreffende onderscheidingen 1958-1961; stukken betreffende zijn kunstverzameling, bibliotheek en archief 1953-1985, Het Parool 1946-1982, bestuurslidmaatschappen op muziekgebied 1924-1968; composities en muziekuitvoeringen 1911, 1918-1945 (-1975); radiopraatjes 1925, 1932-1947; lezingen 1936-1947, 1977; manuscripten en publicaties 1920-1979; documentatie 1910-1983.

Stukken afkomstig van anderen: Hilde Sanders-Surlemont (1900-1973): ingekomen brieven van Paul F. Sanders 1947-1952, 1964 en andere stukken; Ben Sanders (geboren 1927) zijn zoon: condoleancebrieven bij het overlijden van zijn moeder Elisabeth de Leeuw-Herzberg (Liesbeth Sanders) 1991 en andere stukken; Piet Sanders 1957-1992.

Ordening

Bij de ordening is geen strikt onderscheid gemaakt tussen geschreven en gedrukte stukken; dit geldt met name voor de rubriek ‘Manuscripten en publicaties’ en dit is gedaan om – in dit toch al onvolledige archief – een zo goed mogelijk inzicht te geven van wat er op dit punt is; een andere overweging was dat een aantal gedrukten – bijvoorbeeld het boek ‘De Piano’ (inv. nr. 121) buiten het verzamelgebied van het IISG vallen en normaal gesproken niet zouden worden opgenomen. Nummers van De Vrije Kunstenaar 1944-1946 waarvan Paul F. Sanders redacteur werd in 1945 zijn wel overgebracht naar de periodieken collectie; ook zijn alle foto's en afbeeldingen opgenomen in de collectie van Beeld en Geluid; deze zijn terug te vinden via de collectiecode P. Sanders; uit het archief zijn alleen dubbelen verwijderd.

Archief

Het archief is erg onvolledig. In de Tweede Wereldoorlog is door diverse plotselinge verhuizingen in de onderduikperiode veel verloren gegaan. Er is nauwelijks correspondentie van voor 1945. Ook zijn er geen archiefstukken van de organisaties waarin hij een functie vervulde, niet van voor, maar ook niet van na de oorlog, met uitzondering van het Comité voor Nederlandse Muziek in New York. Daarbij komt dat Paul F. Sanders een zeer vrijgevig man was wat betreft donaties en schenkingen van kunstwerken en documenten uit zijn bezit. Om enig overzicht te geven waar aanvullende documenten en delen van zijn bibliotheek gevonden kunnen worden, zijn brieven uit zijn archief, die hiervan melding maken, gekopieerd en samengevoegd in inv. no. 55.

Bewerking

Inventaris gemaakt door Atie van der Horst in 2008