Archief Mathilde Wibaut-Berdenis van Berlekom
Periode
1895-1936
Omvang
2.15 m.
Raadpleging
Vrij
Biografie
Wibaut-Berdenis van Berlekom, Mathilde (1862-1952); lid van de SDAP 1897; richtte in Middelburg in 1895 een afdeling op van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht, en in 1902 de Vrouwenvereeniging Samen Sterk; verhuisde in 1904 naar Amsterdam, waar zij in 1905 met anderen de Amsterdamse Sociaal-Democratische Vrouwenpropagandaclub oprichtte; voorzitster van de Bond van Sociaal-Democratische Vrouwenclubs 1908-1935; belangstelling voor pedagogische vraagstukken; hield lezingen en schreef in Belang en Recht, De Groene Amsterdammer, De Proletarische Vrouw en Het Volk.
Inhoud
Lezingen, artikelen, manuscripten, correspondentie en documentatie over allerlei onderwerpen onder andere vrouwenkiesrecht, doodstraf, (socialistische) opvoeding, vredesbeweging, seksuele hervorming, kinderlectuur, positie van de vrouw, vrouwenbeweging, Humanistisch Verbond; reacties (correspondentie en knipsels) overlijden F.M. Wibaut 1936; correspondentie over publikaties van F.M. Wibaut; correspondentie met partijgenoten en vriendinnen; jeugdherinneringen van Mathilde en haar zuster Josine.
archieven van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht afdeling Middelburg 1895-1898; Vrouwenvereeniging Samen Sterk Middelburg, Middelburgsch Dames Comité voor de Boerenkrijgsgevangenen in Zuid-Afrika 1900-1902.
Annex: enige dossiers van haar zuster Marie Berdenis van Berlekom, voornamelijk correspondentie, onder andere over de Tentoonstelling De Vrouw 1813-1913 en activiteiten voor België 1914-1918.
N.B. Zie ook Bond van Sociaal-Democratische Vrouwenclubs.
Tweede archiefvormer
Berdenis van Berlekom, Marie. Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht., Afdeling Middelburg.Aanvullend materiaal
Internationaal Informatiecentrum en Archief voor de Vrouwenbeweging (IIAV), Amsterdam.
INLEIDING
Mathilde
Wibaut-Berdenis
van Berlekom
werd op 14 maart 1862 geboren in Middelburg. Zij was de
dochter van
Johan Pieter Berdenis van Berlekom
, arts, en
Josina van den Broecke
.
Zij volgde een opleiding aan
de kweekschool in Middelburg, waarna zij korte tijd als hulponderwijzeres
werkte. Vervolgens studeerde zij voor een middelbare akte Nederlands.
Op
6 mei 1885 trouwde zij met
Florentinus Marinus Wibaut
,
houthandelaar en later vooraanstaand
SDAP
-politicus, met
wie zij twee dochters en twee zoons kreeg. In 1895 richtte zij in Middelburg
een afdeling op van de
Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht
.
Zij beëindigde zij haar activiteiten hiervoor in 1899 naar aanleiding van een
conflict over het algemeen kiesrecht.
In 1897 was zij, evenals haar
echtgenoot, lid van de
SDAP
geworden.
In 1902
richtte zij met Henriette van der Mey en Betsy
Sannes-Sannes
de vrouwenvereniging `Samen Sterk' op. Deze
organisatie streefde naar verbetering van de politieke en economische situatie
voor vrouwen en zij organiseerden o.a. studieavonden.
In 1904 verhuisden
zij naar Amsterdam, omdat
Wibaut
zich uitsluitend aan de
politiek wilde gaan wijden. In Amsterdam richtte zij in 1905 met
Carry Pothuis-Smit
en
Henriette van der
Mey
, die ook naar Amsterdam verhuisd was, de Amsterdamse
Sociaal-Democratische Vrouwenpropagandaclub op.
Mathilde
Wibaut
was hiervan voorzitster tot 1931. Ze was eveneens voorzitster
van de
Bond van Sociaal-Democratische Vrouwenclubs
van
1908-1935. Zij had belangstelling voor pedagogische vraagstukken, hield
lezingen en schreef in
Belang en Recht
, De
Groene Amsterdammer
,
De Proletarische
Vrouw
en
Het Volk
.
Zij overleed op 22
april 1952 in Amsterdam.
Het archief werd in 1938 ontvangen. In de loop
der jaren volgden nog enkele aanvullingen. In het archief bevinden zich
lezingen, artikelen, manuscripten, correspondentie en documentatie over onder
andere vrouwenkiesrecht, doodstraf, opvoeding, vredesbeweging, seksuele
hervorming, vrouwenbeweging en het
Humanistisch Verbond
,
correspondentie en knipsels naar aanleiding van het overlijden van
F.M. Wibaut
in 1936, correspondentie over publikaties van
F.M. Wibaut
en overige correspondentie.
In het
archief bevinden zich eveneens de archieven van de
Vereeniging voor
Vrouwenkiesrecht
afdeling Middelburg 1895-1898,
Vrouwenvereeniging Samen Sterk Middelburg
,
Middelburgsch Dames Comité voor de Boerenkrijgsgevangenen in
Zuid-Afrika
1900-1902 en correspondentie en enige overige stukken,
afkomstig van haar zuster
Marie Berdenis van Berlekom
,
onder andere over de Tentoonstelling De Vrouw 1813-1913 en activiteiten voor
België 1914-1918.
Het archief heeft een omvang van 2.15 m.
VOORLOPIGE LIJST
- 32
-
Vrouwenkiesrecht:
Vereeniging Vrouwenkiesrecht
afdeling Middelburg;
Vrouwenvereeniging Samen Sterk Middelburg ;
Geschiedenis (memoires) BVSDC;
Engelse teksten vroege periode. 1 portefeuille.
- 34
-
Correspondentie. Jaren ‘20-‘40;
pamfletten betreffende vrouwen en sociaal-democratie 1905-1920;
stukken betreffende hulp aan Belgische gevangenen en gewonden tijdens de Eerste Wereldoorlog 1914-1918. 1 portefeuille.
- 35
- Stukken betreffende de crisis in de SDAP en het dreigende uittreden van de linkervleugel in 1932; in memoriam’s van bekende sociaal-democraten. Jaren ‘30; tachtigste verjaardag en overlijden van Franc van der Goes. 1939. 1 portefeuille.