IISH

Archief Werkgroep Migranten en Media

Periode  1981-2004
Omvang   2.8 m.
Raadpleging Vrij

Geschiedenis

De informele werkgroep Media en Racisme werd begin 1984 opgericht na een symposium in mei 1983, georganiseerd op initiatief van Felix Rottenberg, Joost Divendal en NRC-redacteur Peter Schumacher; in 1989 omgezet in de werkgroep Migranten en Media; hield zich vooral bezig met de berichtgeving in de media over allochtonen, de beeldvorming en de instroom van allochtonen in journalistenopleidingen en redacties van kranten en tijdschriften; de projecten van de werkgroep werden mede gefinancierd door het ministerie van WVC; de werkgroep werd aangestuurd van uit de Nederlandse Vereniging van Journalisten maar trachtte zich zo onafhankelijk mogelijk op te stellen; de officiële naam werd later veranderd in bureau Migranten en Media van de NVJ.

Inhoud

Notulen van de vergaderingen van de werkgroep Migranten en Media 1984-2000; stukken betreffende de berichtgeving over allochtonen 1981-2004; de instroom van allochtonen in de scholen voor journalistiek 1989-2002; onderzoek naar plaats en rol van allochtonen 1991-2001; discussiebijeenkomsten en zgn. journalisten cafés over migranten, media, de aanpak van extreem-rechts en de plaats van de Islam 1991-2001; contacten met het ministerie van WVC, later VWS 1989-1996; internationale contacten o.a. conferenties 1994-2002; documentatie 1989-2004.

Bewerking

Inventaris gemaakt door Bouwe Hijma in 2004, aanvulling door Sabine Aarts in 2008.

Tweede archiefvormer
Nederlandse Vereniging van Journalisten

INLEIDING

Begin jaren tachtig (van de twintigste eeuw) ontstond de werkgroep Migranten en Media, die aanvankelijk werkgroep Media en Racisme heette. Mei 1983 nodigden Felix Rottenberg , Joost Divendal (beiden werkzaam bij De Populier , voorloper van De Balie ) en Nieuwe Rotterdamsche Courant -redacteur Peter Schumacher een aantal journalisten uit om van gedachten te wisselen over het onderwerp media en racisme. Aanleiding voor de bijeenkomst was met name de opkomst van extreem rechts en in het bijzonder de zetel in de Tweede Kamer die de Centrumpartij van Hans Janmaat behaalde. Vraag was o.a. of de media net als de andere politieke partijen de partij van Janmaat moesten negeren. Schumacher was vooral geïnspireerd door een bezoek samen met Rottenberg aan een congres van de Engelse journalistenvakbond. Mei 1983 wordt er een symposium in Hilversum georganiseerd over Media en Racisme. Hier wordt besloten tot de oprichting van de informele werkgroep Media en Racisme, die onder de vlag van de Nederlandse Vereniging van Journalisten functioneerde en geregeld in De Journalist van zich liet horen.

Vanaf het begin speelde het vraagstuk van de relatie tussen NVJ en de werkgroep. Enerzijds gaf de NVJ legitimiteit aan de activiteiten van de werkgroep maar anderzijds stelde de NVJ zich terughoudend op door grenzen te stellen aan de bewegingsvrijheid van de werkgroep. De activiteiten van de werkgroep verslapten na enkele jaren en in 1987 volgde een nieuw initiatief, opnieuw van Schumacher. Directe aanleiding was deze keer de stelling van Schumacher en NVJ-voorzitter Hans Verploeg dat er meer aandacht dient te worden geschonken aan de instroom van allochtonen op de scholen voor de journalistiek en op de krantenredacties. De werkgroep wist uiteindelijk voor elkaar te krijgen dat op drie scholen voor de journalistiek (Tilburg, Utrecht en Zwolle) vijf procent van de opleidingsplaatsen gereserveerd wordt voor migranten, de zgn. 5%-regeling. In 1989 kreeg de werkgroep een nieuwe naam: werkgroep Migranten en Media. Want het begrip racisme vond men inmiddels te beladen. De verstandhouding tussen de werkgroep en de NVJ was veelal moeizaam. Geregeld dreigden werkgroepleden met opstappen. In 1989 begonnen de goede jaren voor de werkgroep, vooral omdat een subsidieverzoek door het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (WVC) gehonoreerd werd. Eind 1989 werd de eerste betaalde coördinator in dienst genomen: Carol Burgemeestre . In 1994 tlinetrad Burgemeestre terug evenals de beide bestuursleden van het eerste uur Judith Neurink en Archie Sumter . Donald Wieringa werd de nieuwe coördinator. Er volgden nog enkele jaren vol activiteiten. In het begin van de nieuwe eeuw liepen de activiteiten van de werkgroep terug. Voor de verdere geschiedschrijving wordt verwezen naar Van Janmaat tot Jahjah. 20 Jaar Migranten & Media . Amsterdam, 2004.

Het archief van de werkgroep Migranten en Media werd in 2003 en 2004 overgedragen aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG).

Bij de archiefvorming, vooral in de eerste periode, was er geen strikte scheiding tussen het archief van de werkgroep en dat van de NVJ zelf. Daarom zijn al eerder door de NVJ overgedragen stukken, die op de werkgroep betrekking hebben, hier toegevoegd en in een annex beschreven.

Foto's zijn overgebracht naar de afdeling Beeld en Geluid van het IISG.

INVENTARIS


Algemeen

1-11
Notulen van de vergaderingen van de werkgroep Media en Racisme, vanaf 1989 de bestuursvergaderingen van de werkgroep Migranten en Media.   1984, 1987- 1989, 1992-2000.  6 mappen en 5 pakken.
1
1984, 1987-1988.
2-3
1989.
4
1992-1993.
5
1994.
6
1995.
7
1996.
8
1997.
9
1998.
10
1999.
11
2000.
12
Stukken betreffende de vergaderingen van de klankbordgroep van de werkgroep Migranten en Media.   1990-1994.  1 map.
13
Correspondentie.   1997-2000.  1 map.

Bijzonder


Reglementering en interne organisatie

14
Huishoudelijk reglement van de werkgroep Migranten en Media.   1995.  1 katern.
15-16
Typoscripten van Donald Wieringa over geschiedenis en werkzaamheden van de werkgroep Migranten en Media.   1995- 2003.  2 mappen.
17
Stukken betreffende de door de werkgroep Migranten en Media verstrekte opdrachten aan De Kreeft. Grafische vormgeving & tekstredactie .   1996 en z.j.  1 map.
18-19
Stukken betreffende de oprichting van het projectbureau Stichting Mixed Media en de samenwerking van de werkgroep Migranten en Media met dit projectbureau.   1999-2000.  2 mappen.
20
Stukken betreffende de initiatieven van Perslink om een digitaal databestand van deskundigen te ontwikkelen.   2001.  1 map.
21-22
Adresbestanden van de werkgroep Migranten en Media.   Z.j.  2 mappen.

Berichtgeving over allochtonen

23-31
Stukken betreffende de berichtgeving over allochtonen in de Nederlandse media.   1981-1984, 1987-2004.  9 mappen.
23
1981-1984, 1987-1988.
24-25
1988-1994.
26
1989.
27-30
1990-1991.
31
1995-2004.
32-34
Stukken betreffende de door de werkgroep Migranten en Media georganiseerde studiedag 'Boodschappers of beeldvormers' op 10 december 1992 te Amsterdam, de presentatie van de brochure Tussen missie en misser. Aanbevelingen voor berichtgeving over migranten op 25 maart 1993 te Den Haag en het totstandkomen van de Duitstalige en Engelstalige versies van deze brochure.   1992- 1994.  3 mappen.
35
Stukken betreffende het projectvoorstel van de werkgroep Migranten en Media inzake een herziene uitgave van Tussen missie en misser. Aanbevelingen voor berichtgeving over migranten .   1999.  1 map.

Onderwijs

36-38
Stukken betreffende initiatieven bij de diverse opleidingen voor de journalistiek met betrekking tot het werven van allochtone studenten.   1989- 1991.  3 mappen.
39
Stukken betreffende de door Imago. Voorlichting en Boekverzorging BV te Den Haag ontwikkelde basiscursus persvoorlichting voor migranten.   1990.  1 map.
40-42
Stukken betreffende de projectgroep Onderwijs van de Werkgroep Migranten en Media.   1990-1995.  3 mappen.
40
1990-1992.
41-42
1993-1995.
43-45
Stukken betreffende het project 'Verhogen van instroom allochtonen in de scholen voor journalistiek'.   1996-2002.  3 mappen.

Onderzoek

46
Stukken betreffende de presentatie van het rapport van de werkgroep Migranten en Media 'Waar blijft de allochtone journalist?' op 12 november 1991 te Utrecht.   1991.  1 map.
47
Stukken betreffende de presentatie van de door de werkgroep Migranten en Media uitgebrachte brochure Een beeld van een partij! Onderzoek: hoe versloegen de media extreem-rechts bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1994 door Jeanine Albronda op 8 juni 1994 in perscentrum Nieuwspoort te Den Haag.   1994.  1 map.
48-49
Stukken betreffende het tot stand komen en de presentatie op 5 december 1998 te Amsterdam van het rapport Media en Migranten. Inventarisatie van onderzoek in Nederland door Kees Brants , Liesbeth Crone en Andra Leurdijk in opdracht van de werkgroep Migranten en Media.   1998.  2 mappen.
50
'Onderzoeksverslag Zwart-wit: onderbelicht? Onderzoek naar multiculturele fotografie in Nederlandse kranten en jongerenbladen', in opdracht van de werkgroep Migranten en Media uitgevoerd door Bart Top.   2000.  1 stuk.
51
'Houtskoolschets voor "Ben ik in beeld". Jongeren over beeldvorming op tv', in opdracht van de werkgroep Migranten en Media uitgevoerd door De Bussy Consult   2001.  1 stuk.

Audiovisueel

52-54
Stukken betreffende de projectgroep Audiovisueel, onderdeel van de werkgroep Migranten en Media.   1992-1993.  3 mappen.
55-56
Stukken betreffende de projectgroep Audiovisueel van de Werkgroep Migranten en Media en de manifestatie 'Maak 't in de media. Strategieën voor allochtone professionals in de audio-visuele sector' op 12 december 1993 te Hilversum en hieruit voortvloeiende workshops en terugkombijeenkomsten.   1993-1995.  2 mappen.

Discussiebijeenkomsten

57-60
Stukken betreffende de door de werkgroep Migranten en Media georganiseerde zgn. journalistencafés.   1991-1993, 1998-1999.  4 mappen.
57-58
1991-1993.
59-60
1998-1999.
61
Stukken betreffende de door de werkgroep Migranten en Media georganiseerde besloten discussiebijeenkomsten in Hilversum onder de titels 'De confrontatie met racistische sentimenten. Op zoek naar journalistieke antwoorden' op 1 december 1993 en 'Racistische sentimenten in de politiek. Mag Janmaat live op de zender?' op 9 februari 1994.   1993-1994.  1 map.
62
Stukken betreffende een drietal door de werkgroep Migranten en Media in nauwe samenwerking met het Instituut voor Publiek en Politiek te Amsterdam georganiseerde Ronde Tafelconferenties.   1996- 1998.  1 map.
63-64
Stukken betreffende het tot stand komen van de reader 'Islam voor journalisten. Een kennismaking met de islam in Nederland' ten behoeve van bijeenkomsten georganiseerd door de werkgroep Migranten en Media op verschillende locaties.   1997- 2000.  2 mappen.
65
Stukken betreffende het debat 'Stadsmedia tussen oud en nieuw publiek' op 27 september 2001 in Den Haag.   2001  1 omslag.

Contacten met de overheid

66-68
Stukken betreffende de contacten met het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (WVC), later het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).   1989-1996.  3 mappen.
66
1989-1991.
67
1991-1993.
68
1994-1996.
69
Stukken betreffende de advisering door de werkgroep Migranten en Media aan staatssecretaris F. van der Ploeg inzake benoemingen bij de Raad voor Cultuur, het Commissariaat voor de Media , Raden van Toezicht en fondsen.   1999.  1 omslag.

Internationale contacten

70-71
Stukken betreffende het door de werkgroep Migranten en Media en NVJ in samenwerking met Belgische en Zweedse zusterorganisaties georganiseerde 'European Symposium on Racism, Xenophobia and the Media' 16-18 juni 1995 te Amsterdam.   1994-1996.  1 map en 1 pak.
72-74
Stukken betreffende de contacten met de International Federation of Journalists (IFJ).   1995-2000.  3 mappen.
72
1995-1998.
73
1999.
74
2000.
75
Stukken betreffende de IFJ World Conference 'Prime Time for Tolerance. Journalism & the Challenge of Racism' 2-4 mei 1997 te Bilbao, Baskenland, Spanje.   1996-1997.  1 map.
76
Stukken betreffende de vergaderingen van de International Media Working Group Against Racism and Xenophobia (IMRAX) op 11 juli 1997 te Brussel, op 30 januari 1998 te Bonn en op 29 augustus 1998 te Londen en de door de IFJ georganiseerde conferentie 'Media and the Challenge of Intolerance' 10-11 juli 1997 te Brussel.   1997-1998.  1 map.
77-83
Stukken betreffende 'national workshops' in het kader van het 'European Multicultural Television Project'.   1997-1999.  5 mappen en 2 omslagen.
77-79
Utrecht 21-22 juni 1997 en Utrecht 13-15 november 1998. 1997-1998.
80
Wenen 16-17 oktober 1997. 1997.
81
Stockholm 13 november 1997. (omslag) 1997.
82
Madrid. 20 december 1997. (omslag) 1997.
83
Mainz, Duitsland 2-3 april 1998. 1998.
84-86
Correspondentie en andere stukken betreffende internationale contacten.   1997-2000.  3 mappen.
87-90
Stukken betreffende de 'Conference on Training & Employment Minority Journalists' in Barcelona 11-13 juni 1999 en in het bijzonder de financiële afwikkeling hiervan.   1998-2002.  4 mappen.
91-92
Stukken betreffende diverse buitenlandse conferenties en contacten.   2001-2002.  2 mappen.

Documentatie

93
Brochure Migranten in de media .   1989.  1 katern.
94
Nieuwsbrief van de werkgroep Migranten en Media en enkele eenmalige kranten van de werkgroep Migranten en Media. .   1991, 1994- 1995.  1 omslag.
95
Brochure Beter één bericht in de krant dan 10 in de prullenmand door Ada van Ree met medewerking van Judith Neurink .   1991.  1 katern.
96
Brochure De vijfde colonne in grillrooms en koffiehuizen. Islamberichtgeving in Nederland tijdens de Golfcrisis door Rudi Kross en Joop Lahaise met een bijdrage van Victor Joseph . Uitgave van de werkgroep Migranten en Media.   1991.  1 map.
97
Brochure Waar blijft de allochtone journalist? De positie van allochtone journalisten op de arbeidsmarkt en de stand van zaken bij de opleidingen voor de journalistiek door Radi Suusi en Carol Burgemeestre .   1991.  1 deel.
98
Brochure De buitenlandse sluipmoordenaar. Een onderzoek naar klachten met betrekking tot de berichtgeving over migranten , samengesteld door Mark van Dongen met oog op een Forumdiscussie op 12 december 1991 te Amsterdam.   1991.  1 map.
99-110
Brochures verschenen in het kader van de voorbereiding op de zgn. journalistencafés.   1992-1997.  12 katernen.
99
Materiaal ten behoeve van het journalistencafé over de Bijlmer op 12 november 1992. 1992.
100
De media van Rostock tot Rotterdam . Journalistencafé over extreem-rechts op 19 maart 1993. 1993.
101
Politievoorlichting... Met losse flodders of achter gesloten deuren? Over de relatie tussen politie en pers bij berichtgeving over migranten . Journalistencafé over politievoorlichting op 2 juli 1993. 1993.
102
Scoren met het volksgevoel. Over het journalistieke spanningsveld tussen sensatie en zorgvuldigheid bij het maken van items over etnische minderheden . Journalistencafé op 26 november 1993. 1993.
103
Extreem-rechts verzevenvoudigd: Ontmaskering geslaagd? Een discussie over de nieuwe aanpak van CD en CP '86 . Journalistencafé over extreem-rechts op 15 april 1994. 1994.
104
Van Oprah tot Witteman. Over talkshows in een multiculturele samenleving . Journalistencafé op 11 november 1994. 1994.
105
De verworvenheden van een tijdperk: Égalité, Liberté,... Reality TV . Journalistencafé op 28 april 1995.
106
Van "papieren negertjes" tot "nieuwe buren". De rol van documentaires in de veranderde beeldvorming over migranten . Journalistencafé op 13 december 1995. 1995.
107
Journalisten in de informatie-jungle van Internet. Schaadt overdaad? op 5 juni [1996]. [1996].
108
Gemiste kansen! Media laten nieuwe doelgroepen links liggen . Journalistencafé op 11 december [1996]. [1996].
109
Tussen mediastilte en medeplichtigheid aan moord . Journalistencafé op 13 april 1997. 1997.
110
De media over volkswijken in crisistijd. "De brandaanslag in De Schilderswijk was een spoedcursus - Turken in Nederland - voor journalisten" . Journalistencafé op 12 december [1997]. [1997].
111
Maak het in de media . Gezamenlijke uitgave van de NVJ en de werkgroep Migranten en Media.   1994.  1 katern.
112
Voor Carol Burgemeestre bij haar afscheid . Bundeling van artikelen die het resultaat waren van het migrantenproject Dagbladjournalistiek.   [1994].  1 katern.
113
Brochure The working group Migrants and the Media of the Netherlands Association of Journalists .   [1994].  1 omslag.
114
Media en allochtonen. Journalistiek in de multiculturele samenleving. Samengesteld door Garjan Sterk m.m.v. Bart Top en Monique Doppert, in opdracht van de werkgroep Migranten en Media/NVJ . Uitgave van de SDU .   2000.  1 deel.
115
Knipselkrant NVJ-Debat. Een maand later 11 september en de binnenlandse gekte . Een debat georganiseerd door het NVJ-Projectbureau Migranten en Media op 10 oktober 2001 in Perscentrum Nieuwspoort te Den Haag.   2001.  1 deel.
116
Horen, zien en schrijven. Aanbevelingen voor berichtgeving over de multiculturele samenleving . Uitgave van de werkgroep Migranten en Media.   2003.  1 katern.
117
Van Janmaat tot Jahjah. 20 Jaar Migranten & Media . Uitgave van De Balie .   2004.  1 deel.
118
Folder 'Ongekleurd nieuws bestaat niet. De 5%-regeling voor allochtonen van de Scholen voor Journalistiek & Voorlichting'. Met een Turkse en een Marokkaanse versie.   Z.j.  1 omslag.
119
Handbook for Journalists' Unions in Europe to Counter Racism in Media . Uitgave van de International Federation of Journalists en de werkgroep Migranten en Media.   Z.j.  1 deel.

Annex

120-130
Stukken betreffende de werkgroep Media en Racisme en de berichtgeving over minderheden in de media. N.B. Deze stukken zijn afkomstig uit het archief van de NVJ.   1987-1993.  11 mappen.
120
1987-1988, januari-april.
121
1988, mei-december.
122
1989, januari-juli.
123
1989, augustus-december.
124
1990, januari-maart.
125
1990, april-juli.
126
1990, augustus-december.
127
1991, januari-maart.
128
1991, mei-oktober.
129
1991, oktober- december1992.
130
1993.

Aanvulling 2005

131-132
Notulen van de bestuursvergaderingen van de werkgroep Migranten en Media.   1990-1991.  2 mappen.
133-134
Notulen van vergaderingen en andere stukken van de projectgroep Berichtgeving.   1991-1995.  2 mappen.
135-141
Stukken betreffende diverse bijeenkomsten.   1990-2001.  5 omslagen en 2 mappen.
135
Reader behorende bij de studiemiddag 'Berichtgeving over migranten, dilemma's en werkwijzen' 21 november 1990 te Amsterdam. 1990.
136
Stukken betreffende de door de werkgroep Migranten en Media georganiseerde forumdiscussie 'Tussen Doofpot en schandpaal' 12 december 1991 te Amsterdam. 1991.
137-138
Moederkopie van de reader van het 'European Symposium on Racism, Xenophobia and the Media' 16-18 juni 1995 te Amsterdam. Z.j.  (2 mappen).
139
Rapport van de mede door de werkgroep Migranten en Media georganiseerde conferentie 'White voice, white faces, white views?' 10-12 mei 1996 te Londen. 1996.
140
Discussienotitie behorende bij het debat 'Stadsmedia tussen oud en nieuw publiek' 27 september 2001 te Den Haag. 2001
141
Uitnodigingen en persberichten. 1996, 2000.
142-147
Stukken betreffende deskundigheidsbevordering.   1990-1993, 1998.  3 omslagen en 3 mappen.
142
Bijeenkomst ten behoeve van voorlichters en woordvoerders van Islamitische organisaties. November 1992.
143
Brochure Beter één bericht in de krant dan tien in de prullemand. 1991-1992.
144
Project Allochtone Voorlichters (Utrecht/Rotterdam). 1990.
145
Vervolgcursus Imago . Oktober 1992.  (map).
146-147
Studiemiddagen Islam voor journalisten. Mei - juni 1993, 1998.  (2 mappen).
148
Stukken bettreffende de folder 'Ongekleurd nieuws bestaat niet. De 5%-regeling voor allochtonen van de Scholen voor Journalistiek & Voorlichting'.   1991 en z.j.  1 map.
149
Inhoudelijk en financieel verslag van het Migrantenproject Vaktijdschriften en artikelen van deelnemers.   1994.  1 omslag.
150
Diverse notities.   1996-1998 en z.j.  1 omslag.
151
Knipsels.   1996-2001 en z.j.  1 omslag.