Collectie AJC
Periode (1913-)
1918-1959 (-2011)
Omvang 32.37 m.
Raadpleging Vrij
Geschiedenis
Opgericht in maart 1918 stelde de Arbeiders Jeugd Centrale (AJC) zich ten doel jongeren uit de arbeidersklasse op te voeden en te ontwikkelen en hen voor te bereiden op deelname aan de strijd van de arbeidersbeweging voor het socialisme; de AJC functioneerde aanvankelijk als jeugdorganisatie van het Nederlands Verbond van Vakverenigingen en de Sociaal-Democratische Arbeiders Partij (SDAP); in 1920 werd Koos Vorrink bezoldigd secretaris-redacteur en in 1924 voorzitter van de AJC; onder zijn leiding groeide de AJC uit tot een krachtige jeugdorganisatie, die een eigen stijl had: geen alcohol en tabak, een eigen manier van kleden, feestvieren en vrijetijdsbesteding; wandelen en kamperen hoorden daarbij en zingen, volksdansen, muziek en lekenspel; na de Duitse inval in mei 1940 besloot het hoofdbestuur in augustus 1940 de AJC op te heffen; ondergronds werden bepaalde activiteiten voortgezet; na de bevrijding werd de AJC spoedig heropgericht; in de loop van de jaren vijftig zorgden de emancipatie van de arbeidersklasse en de ontzuiling er voor dat de traditionele AJC-stijl de jeugd minder aansprak; in februari 1959 werd de AJC opgeheven; in maart 1959 werd het Jeugd- en Jongerencentrum 'Ruimte' opgericht; in 1980 werd de Stichting Onderzoek AJC opgericht die zich ten doel stelde materiaal betreffende de AJC te verzamelen en onderzoek naar de geschiedenis te verrichten; eind 2002 achtte de Stichting haar taken voltooid en besloot deze zich op te heffen.
Inhoud
De collectie bestaat uit schenkingen van verschillende personen en instanties; zo werden vóór de oorlog van H. Rietstap archiefstukken van het hoofdbestuur en de afdeling Den Haag; veel materiaal werd vanaf ca. 1980 aan het IISG geschonken als resultaat van de activiteiten van de Stichting Onderzoek AJC, die stukken inzamelde bij oud-AJC'ers.
Verslagen van het algemeen secretariaat en het hoofdbestuur 1924-1930; notulen van de vergaderingen van het hoofdbestuur 1946-1953; stukken betreffende congressen 1922-1959, bestuur en personeel 1924-1959 (-1995), 1922-1959 (-1998), financiële administratie 1933-1959 (-1961); stukken betreffende jubilea van de AJC, de Paasheuvel en het Rode Valkennest 1938-1959 (-2001); stukken betreffende Pinksterfeesten en Rode Nederzettingen 1922-1957, het Rode Valkenwerk 1928-1940, het Trekvogel- en Zwaluwenwerk 1945-1958, overige kampen 1932-1959, lekenspelen, muziek en dans 1923-1959; stukken betreffende tientallen afdelingen 1918-1959; waarbij veel materiaal betreffende de afdeling Den Haag; stukken betreffende contacten met buitenlandse organisaties 1920-1959; stukken betreffende de Stichting Voor Zon en Vrijheid en de Stichting De Voorpost 1929-2006.
Stukken betreffende de AJC en de Tweede Wereldoorlog, waaronder veel materiaal verzameld tijdens het onderzoeksproject AJC 1940-1945, resulterend in de publicatie van Geertje Naarden 'Onze jeugd behoort de morgen...de geschiedenis van de AJC in oorlogstijd' (Amsterdam, 1989), o.a. veel later op schrift gestelde herinneringen van oud-leden van de AJC aan de oorlogsjaren.
Stukken betreffende de Stichting Onderzoek AJC: notulen van de vergaderingen van het bestuur 1977-2006; correspondentie 1977-1990; stukken betreffende onderzoek en publicaties 1977-2002; stukken betreffende de Paasheuveldagen en overige bijeenkomsten 1976-2006; stukken betreffende de Stichting Oud-AJC Kontakten: notulen van de vergaderingen van de leden en het bestuur 1980-2006.
Bewerking
Inventaris gemaakt door Bouwe Hijma in 2003, aanvullingen gemaakt door Bouwe Hijma in 2007-2011