Archief Johan Willem Albarda
Periode
(1877-) 1899-1957 (-1976)
Omvang
0.67
m.
Raadpleging
Vrij
Biografie
Albarda, Johan W. (1877-1957). Werktuigbouwkundig ingenieur; onder invloed van prof. B.H. Pekelharing in 1899 lid van de SDAP, waar hij tot 1914 tot de linkervleugel behoorde; lid van de Tweede Kamer 1913-1939, vanaf 1925 voorzitter van de fractie; in 1939 minister van Waterstaat; week met het kabinet-De Geer in 1940 uit naar Londen; lid van de Raad van State 1945-1952.
Inhoud
Adviezen aan de koningin 1925,1929,1933 en 1937; nota's, redevoeringen en artikelen Londense periode en later 1941-1947; contacten met socialisten in Nederland 1944-1945; dossier SAI 1931-1934, 1945, Commissie Politieke Partijen PvdA 1949-1950, Commissie ter bestudering van het Friese vraagstuk 1952, studiecomité voor Europese eenheid Parijs 1948-1949; stukken betreffende het huis van de familie Albarda te Scheveningen 1945-1953.
Brieven van Albarda aan G. Nolet-Adama 1899-1900, correspondentie met zijn echtgenote Anna Albarda-Brals 1911-1920, brieven aan zijn dochter Meia (Maria) 1940-1956 en zijn kleindochter Marianne 1940-1957, brief van Fie Wibaut-Bastert betreffende het overlijden van Henriette Roland Holst 1952, brieven van Willem Drees aan Meia Kaas-Alberda 1957-1959.
Bewerking
Plaatsingslijst gemaakt door Jaap Haag
Lijst aanvullingen (nrs. 50-79) gemaakt door Bouwe Hijma in 2000-2009
INLEIDING
Johan W.
Albarda
is afkomstig uit een Friese familie. Hij studeerde
werktuigbouwkunde. Onder invloed van prof.
B.H.
Pekelharing
werd hij in 1899 lid van de
SDAP
.
In 1913 werd hij lid van de Tweede Kamer en in 1925 volgde hij
Troelstra
op als voorzitter van de
SDAP
-fractie. In 1939 werd hij benoemd tot Minister van
Waterstaat en in mei 1940 week hij met de overige leden van het kabinet-De Geer
uit naar Londen. Van 1945-1952 was
Albarda
lid van de Raad
van State.
Van het archief van
J.W. Albarda
was
reeds een gedeelte in het
IISG
aanwezig. In 1993 werd door
mevr.
M. Kaas
, kleindochter van
J.W.
Albarda
, een aanvulling hierop aan het
IISG
geschonken.
De in het archief aangetroffen foto's en een fotoboek van de
crematie van
F.M. Wibaut
in 1936 zijn naar de afdeling
Beeld en Geluid overgebracht. Het archief heeft een omvang van 0.67 m.
PLAATSINGSLIJST
- 11
-
Adviezen aan de Koningin.
1925, 1929, 1933, 1937
;
Nota aan het Partijbestuur van de SDAP . 1939. 1 map.
- 19
-
Brief van
J.W.
Albarda
aan de
PvdA
.
1952
;
Brief van de International Industrial Relations Association . 1932; Interview met F. De Jong . 1953. 1 map.
AANVULLING 1993
- 20-25
- Ingekomen brieven van niet-familieleden. Met enkele brieven van J.W. Albarda . ( 1899- ) 1906-1952. 6 mappen.
- 31-32
- Stukken betreffende de familiegeschiedenis van het geslacht Albarda . Met trouwboekje 1931. 1931-1956. 2 mappen.
- 36
- Partijlidmaatschapsboekje 1907. Met enige andere stukken betreffende de SDAP en de PvdA . 1952 en z.j. 1 map.
- 46
- Reproductie van een schilderij als kerstgeschenk door koningin Wilhelmina in Londen aan Albarda geschonken. [1940]. Met een bedankbrief van S.H. Levie , directeur van het Rijksmuseum , aan M. Albarda voor het ter beschikking stellen van de reproductie voor de tentoonstelling ` Wilhelmina in Londen'. 1981. 1 portefeuille.
Lijst aanvullingen
Aanvulling 2000
Herfst 2000 verscheen bij de Stichting beheer IISG ‘Een sterke geest van vrijheid'. Brieven van de student J.W. Albarda aan G. Nolet-Adama en F.M. Wibaut . Bezorgd en van een inleiding voorzien door Inge de Wilde.
Na het verschijnen van dit boekje zijn de brieven van Albarda aan mevrouw Nolet-Adama, samen met nog een aantal persoonlijke en andere stukken van Albarda, zijn echtgenote, zijn dochter en zijn kleindochter, door de familie overgedragen aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) te Amsterdam.
De 16 brieven van Albarda aan Geertruida Nolet-Adama, een buurvrouw uit zijn jeugdjaren in Leeuwarden, geschreven in 1899-1900 geven een mooi beeld van de aanhang die het socialisme rond 1900 verwierf onder Delftse studenten en van Albarda's politieke ontwikkeling die leidde tot zijn toetreding tot de Sociaal- Democratische Arbeiderspartij (SDAP). De brieven dragen tevens bij aan de geschiedenis van het Delftsch Studenten Corps en aan die van de Polytechnische School, de voorloper van de Technische Universiteit Delft.
Voor verdere informatie over het leven van Johan Willem Albarda verwijs ik naar de inleiding bij de plaatsingslijst van het archief uit 1993, bovengenoemde publicatie en de biografische schets in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland (BWSA) . Deel 5, pp. 1-7.
- 53
- Brieven aan J.W. Albarda van diens echtgenote tijdens zijn verblijf in o.a. Berlijn, Hamburg en Straatsburg. 1911-1912, 1920. 1 omslag.
- 55
- Dankkaart van Th[orvald August Marinus] Stauning voor de felicitaties bij zijn benoeming tot minister in Denemarken. 1924. 1 stuk.
- 57
- Tekst van ‘Bevrijding door socialisme. Drie tafrelen ontworpen door M. Kaas-Albarda' en programma van de propaganda-vergadering van de afdeling Bloemendaal-Santpoort van de Soc.-Democratische Vrouwenclub op 25 november 1935, waar dit tableau werd uitgevoerd. 1935. 2 stukken.
- 58
- Typoscript van ‘radiospeech te houden door Mw. M. Kaas-Albarda in het vrouwenhalfuur van woensdag 12 mei 1937' over ‘De dichteres Henriëtte Roland Holst'. 1937. 1 stuk.
- 59
- Typoscript van het kerstspel ‘Bevrijding' door Meia Kaas-Albarda en de opvoering hiervan tijdens de kerstvergadering van de federatie Arnhem van de SDAP op 25 december 1937 in Musis Sacrum te Arnhem. 1937. 1 omslag.
- 60
- Dankkaarten van J.W. Albarda voor felicitaties bij zijn vijfentwintigjarig Kamerlidmaatschap en zijn benoeming tot Minister van Waterstaat. [1938-1939]. Z.j. 2 stukken.
- 61
- Brieven van J.W. Albarda en zijn echtgenote Hil [Hiltje Ebkje Albarda-Tibo] aan hun (stief)dochter Meia (Meike). 1940, 1945, 1947-1948, 1952-1953, 1955-1956. 1 omslag.
- 65
- Brief en briefkaarten van Jeanne van Roggen vanuit Madrid aan Meia Kaas-Albarda. [1943]-1944 en z.j. 1 omslag.
- 68
-
Nieuwjaarsgroet voor 1951 van C.R. Attlee en echtgenote.
1950.
1 stuk.
N.B. Met handtekeningen van beiden.
- 69
- Tekst van een toespraak van J.W. Albarda bij de onthulling van een beeld van Pieter Jelles Troelstra in het Westbroekpark in Den Haag naar ontwerp van de beeldhouwer [Piet] Esser. [1952]. 1 stuk.
- 70
- Brief van [Maria Sophia Frederica Wibaut-Bastert] (Fie) aan Willem [Albarda] betreffende het overlijden van Henriette Roland Holst, haar laatste levensjaar en de gang van zaken rond het bekend maken van haar overlijden. 1952. 1 stuk.
- 73
- Brief van J. Span-Zelle, de dochter van het ‘kindermeisje' van de familie Albarda in Leeuwarden, naar aanleiding van het overlijden van J.W. Albarda. 1957. 1 stuk.
- 75
- ‘Opgang. Spel geschreven voor de Bond van Soc. Dem. Vrouwenclubs door M. Kaas-Albarda'. Z.j. 1 omslag.
Eerste aanvulling 2009
Tweede aanvulling 2009
- 84
- Manuscript d.d. 29 augustus 1955 van herinneringen van Albarda aan Jean Jaurès en krantenknipsels betreffende Jaurès. 1926, 1928, 1934, 1939, 1955 en z.j. 1 omslag.