IISG

Archief Joop H. Bartman

Periode  1953-1988
Omvang   1.12 m.
Raadpleging Vrij
Bewaarplaats  Persmuseum

Biografie

Johannes Hendrikus Bartman (1918-1994). Tijdens de bezetting werkzaam bij een uitgeverij-boekhandel. In 1942 veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf wegens 'deutschfeindliche Kundgebung'. Na de bevrijding redacteur van de Haarlemse editie van Het Parool. Van 1947-1962 in dienst bij het Haarlems Dagblad. Vervolgens was hij tijdelijk werkzaam als pr-functionaris bij de Noord-Zuid-Hollandse Vervoermaatschappij (NZH). In 1969 chef centrale redactie bij het Bredase dagblad De Stem. Van 1960 tot 1968 penningmeester van de Nederlandse Journalisten Kring (NJK). Na de fusie in 1968 met de katholieke KNJK en de protestantse PCJK nog een jaar bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ); deze functie bekleedde hij van 1975 tot 1978 opnieuw. Van 1978-1983 redacteur van De Journalist. Van 1956- 1992 bestuurslid van het Nederlands Persmuseum. In 1993 bestuurslid van de Stichting Vrienden van het Nederlands Persmuseum.

Inhoud

Voornamelijk stukken die betrekking hebben op de periode waarin hij werkzaam was voor De Stem. Daarnaast zijn er stukken die samenhangen met zijn inspanningen voor de NJK en de NVJ en met zijn activiteiten als journalistiek cursusleider.

Bewerking

Lijst gemaakt door Stef Severt in 1995

INLEIDING

Johannes Hendrikus Bartman (roepnaam: Joop) werd op 15 juli 1918 geboren te Haarlem. Hij doorliep er het Christelijk Lyceum; in 1938 deed hij eindexamen. Kort daarop brak de oorlog uit. Tijdens de bezetting was Bartman werkzaam bij een uitgeverij-boekhandel. In 1942 werd hij veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf wegens 'deutschfeindliche Kundgebung'.

Na de bevrijding was hij allereerst als redacteur verbonden aan de Haarlemse editie van Het Parool . In 1947 stapte hij over naar het Haarlems Dagblad , waar hij tot 1962 in dienst bleef. Vervolgens was hij tijdelijk werkzaam buiten de journalistiek, als pr-functionaris bij de Noord-Zuid-Hollandse Vervoermaatschappij (NZH) , standplaats Haarlem. In 1969 keerde hij weer terug tot de journalistiek, ditmaal als chef centrale redactie (ook wel chef nieuwsdienst) bij het Bredase dagblad De Stem . De laatste jaren van zijn werkzaamheid voor De Stem hield hij zich, als hoofd van de interne Audet-journalistenopleiding, intensief bezig met de scholing van aankomende journalisten. In 1981 ging hij met vervroegd pensioen.

Joop Bartman heeft vooraanstaande posities bekleed binnen verschillende journalistieke organisaties. Zo was hij van 1960 tot 1968 bestuurslid/penningmeester van de Nederlandse Journalisten Kring (NJK) . Nadat de Kring in 1968 gefuseerd was met haar katholieke en protestantse tegenhangers (respectievelijk de KNJK en de PCJK) was Bartman nog een jaar bestuurslid van de aldus gevormde Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) ; deze functie bekleedde hij van 1975 tot 1978 opnieuw. In de daarop volgende jaren, tot 1983, was hij redacteur van De Journalist . Daarnaast heeft Bartman zich sterkgemaakt voor het Nederlands Persmuseum. Van 1956 tot 1992 was hij bestuurslid en later penningmeester van deze instelling. In 1993 stapte hij over naar het bestuur van de toen net opgerichte Stichting Vrienden van het Nederlands Persmuseum . Joop Bartman is in september 1994 overleden.

Het archief, dat een omvang heeft van 1.13 m., is in 1991 door Bartman overgedragen aan het Nederlands Persmuseum. Het bevat voornamelijk stukken die betrekking hebben op de periode waarin hij werkzaam was voor De Stem . Daarnaast zijn er stukken die samenhangen met zijn inspanningen voor de NJK en de NVJ en met zijn activiteiten als journalistiek cursusleider.

Het archief is herordend, waarbij vooral een overzichtelijker clustering van de verschillende stukken is aangebracht. Bij de stukken met betrekking tot De Stem was dit niet altijd even gemakkelijk. Soms was onduidelijk waarom een pak papieren afzonderlijk bewaard was. Bij de meeste stukken bleek het uiteindelijk wel mogelijk ze thuis te brengen. Een ander probleem was dat sommige delen een grotendeels chronologische ordening kenden, waar idealiter een nadere uitsplitsing geboden zou zijn. Dit is het geval bij de inv. nrs. 11-13, waaronder bijvoorbeeld zowel verslagen van redactievergaderingen van De Stem als van de ondernemingsraad van Audet aan te treffen zijn. A fortiori geldt het voor de inv. nrs. 15-20, waarachter zo'n grote diversiteit aan stukken schuilgaat, dat een verdere onderverdeling weliswaar wenselijk was, maar bij voorbaat onbegonnen werk. Derhalve is ervoor gekozen de bestaande ordening van betreffende delen intact te laten: een verdere onderverdeling zou te veel tijd hebben gevergd en met de huidige ordening valt immers te werken.

In de hierna volgende inventaris zijn de stukken met betrekking tot De Stem voorop geplaatst. Deze zijn nog wat verder onderverdeeld. Daarna volgen stukken die voortvloeien uit zijn bemoeienissen met organisaties van journalisten en zijn activiteiten als docent journalistiek. Met een kleine rest-categorie wordt de lijst besloten.

INVENTARIS


DE STEM


Aanstelling

1
Arbeidsovereenkomst tussen J.H. Bartman en N.V. Uitgeversmaatschappij De Stem .   1969.  1 stuk.

Chef Centrale Redactie

2-10
Interne correspondentie, met name tussen hoofdredacteur en redacteuren.   1969-1980.  6 mappen en 3 omslagen.
2
1969-1970. (omslag)
3
1971-1972.
4
1973-1974.
5
1975.
6
1976.
7
1977.     
8
1978-1979.
9
1980. (omslag)
10
Z.j. (omslag)
11-13
 Verslagen van redactie- en andere vergaderingen.   1969-1979 en z.j.  3 mappen.
NB. Chronologisch geordend.
11
1969-1973.
12
1974-1976.
13
1977-1979 en z.j.
14
Verslagen van 'teamleidersvergaderingen' en andere stukken betreffende dit overleg.   1973-1979.  1 map.
15-20
Beleidsstukken betreffende de organisatie van de redactie, de verslaggeving, het redactiestatuut en andere stukken betreffende de nieuwsdienst.   1968-1980.  5 mappen en 1 omslag.
NB. Chronologisch geordend.
15
1968-1971.
16
1972-1975.
17
1976.
18
1977-1980.
19
Z.j.
20
Nachtrapporten. 1971-1978. 1 omslag
21
Stukken betreffende de Zeeuwse redactie.   1969-1977, z.j.  1 omslag.
22
Stukken betreffende een nieuwe opzet van de krant, de zogenaamde 'twee katernenkrant'.   1975-1976.  1 omslag.
23
Stukken betreffende een conflict rond de benoeming van de adjunct-hoofdredacteur.   1979.  1 omslag.

Redactiecommissie

24-25
Stukken betreffende de redactiecommissie.   1969-1980.  2 mappen.
NB. J.H. Bartman was voorzitter van deze driehoofdige commissie, die de belangen behartigde van het redactiepersoneel.
24
1969-1975.
25
1976-1980, z.j.
26
 Stukken betreffende de discussie over overmatige werktijden.   1974-1976.  1 map.
27
Stukken betreffende de invoering van de vijfdaagse werkweek.   1978-1979.  1 omslag.
28
Stukken betreffende de automatisering van tekstverwerking.   1979.  1 omslag.

Audet

29-31
Stukken betreffende de N.V. Audet.   1967, 1970-1982, 1988.  3 mappen.
NB. Vanaf 1967 was de N.V. Audet de uitgever van De Stem. Het concern kende ook zijn eigen 'Audet-nieuwsdienst', waarvan De Stem berichtgeving betrok.
29
Diverse stukken. 1967, 1970-1982, 1988.
NB. Bevat onder andere verslagen van vergaderingen, afspraken over redactionele samenwerking, stukken rond de fusie Audet-VNU.
30
Jaarverslagen. Met commentaar van J.H. Bartman. 1971-1975, 1977.
31
 Enkele exemplaren van personeelsorganen. 1974-1978, 1982.
NB. Bevat:       
-  Audet (jaar-)kroniek voor de medewerk(st)ers. 1974-1978.       
-  Audet Nieuwsbrief. 1976-1978, 1982.

Overige stukken betreffende de Stem

32
Handleiding tekstverwerking 'Tekst/Audet. Handboek voor de vervaardiging en verwerking van redactionele tekst'.   [c. 1979].  1 deel.
33
Onderzoeksrapporten, voornamelijk betreffende de redactionele organisatie.   1974, 1975, 1977.  1 map.
NB. Bevat:     
-  'Ruis op de lijn'. 1974.     
-  'Tussentijds bestek'. 1975.     
-  Samenvatting van het eindrapport opgesteld door organisatie-adviesbureau Van de Bunt. 1977.     
-  Enquête in verband met een onderzoek naar de bezetting van buitenlandse ZOP-posten. 1977.
34
Enkele exemplaren van personeelsorganen.   1969-1979.  1 omslag.
NB. Bevat:     
-  't Stempeltje. Personeelsblad voor alle medewerkers van De Stem. 1969-1976, 1987.     
-  Bulletin. Tweemaandelijks informatieblad voor redactionele medewerkers De Stem. 1977-1979.
35
Documentatie betreffende De Stem.   1976-1979, 1984 en z.j.  1 omslag.
36
Manuscript en documentatie voor een artikel in De Journalist over De Stem in de Tweede Wereldoorlog.   1985.  1 map.
NB. Het artikel werd door J.H. Bartman geschreven bij gelegenheid van het 125-jarig bestaan van De Stem.

Journalistenorganisaties

37
Stukken betreffende de Nederlandse Journalisten Kring (NJK) .   1953-1967, z.j.  1 omslag.
38
Stukken betreffende de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) .   1971-1984.  1 omslag.
39
Correspondentie van de begeleidingscommissie voor het ontslagen redactiepersoneel van Het Vrije Volk .   1968-1969.  1 omslag.
NB. J.H. Bartman was lid van de commissie namens de NVJ.
40-41
Stukken betreffende juridische zaken.   1975-1977.  2 omslagen.
40
Raad van Uitvoering CAO voor Dagbladjournalisten. 1975-1976.
NB. J.H. Bartman was plaatsvervangend lid van de Raad namens de NVJ.
41
 Verschoningsrecht voor journalisten, in verband met de zogenaamde KGB-affaire. 1976-1977.
42
Stukken betreffende de Algemene Vereniging van Journalisten (AVJ) .   1976-1977.  1 omslag.
NB. Deze vereniging werd in het leven geroepen als reactie op de aansluiting van de NVJ bij de Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV).
43
Manuscript van een artikel, door J.H. Bartman geschreven ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de NVJ.   1978.  1 stuk.
44
Kopie van een artikel 'De journalisten-organisaties in Nederland'.   [c. 1950].  1 stuk.
NB. Afkomstig uit de Persbibliotheek; op achterzijde van het laatste blad staat vermeld: 'geschenk prof. Rooij dec. 1971'

Journalistieke opleidingen/cursussen

45-46
Stukken betreffende de Audet-journalistenopleiding.   1978-1981.  2 omslagen.
45
 Beleidsnotities, correspondentie, lesprogramma's en -roosters en documentatie. 1978-1981.
46
Stukken betreffende de inhoud van de cursus. [c. 1980]. 1 omslag
47
Stukken betreffende cursussen journalistiek, die J.H. Bartman aan verschillende opleidingen verzorgde.   1977-1988.  1 omslag.
48
Correspondentie naar aanleiding van een artikel van J.H. Bartman in De Journalist over journalisten-opleidingen.   1984-1985.  1 omslag.
49
Cursus voor de redacties van huis-aan-huisbladen van De Stem, de 'Zeebra Weekbladen'.   1988.  1 omslag.

Overige activiteiten

50
Stukken betreffende de perszuivering, onder andere met betrekking tot het Haarlems Dagblad .   1945-1947.  1 map.
51
Documentatie betreffende de zaak-Weinreb. Met aantekeningen van J.H. Bartman.   1969-1975, 1978-1979.  1 omslag.
52
 Stukken betreffende het modevakblad Textilia.   1983-1984.  1 omslag.
NB. J.H. Bartman was journalistiek adviseur van dit blad.