Collectie Willem F. Dolleman
Periode
(1901) 1911-1983
Omvang
1 m.
Raadpleging
Vrij
Biografie
Dolleman, Willem F. (1894-1942); Bakker; lid van Jeugdbond De Zaaier ca 1919, bestuurslid afdeling Den Haag, 1915 landelijk voorzitter; lid van de SDP 1912, bestuurder van de afdeling Den Haag van SDP, CPH, IRH en NAS; 1919 redacteur van De Jonge Socialist; 1927 uitgetreden uit CPH en in 1929 geroyeerd uit de IRH; mede-oprichter van de RSP in 1929; redacteur van De Baanbreker; functies in NAS en lid van het dagelijks bestuur van de RSAP 1937-1940, in 1940 mede-oprichter van het Marx-Lenin-Luxemburg-front en van Spartacus; in 1942 gefusilleerd.
Inhoud
Collectie betreffende W.F. Dolleman en gezinsleden bestaande uit: stukken afkomstig van W.F. Dolleman; circulaires, bulletins en gedrukten betreffende de revolutionair socialistische organisaties in Den Haag en landelijk 1929-1939, het MLL-front, `Brieven aan Sociaal Democraten' en `Brieven aan een jeugdvriend' 1940-1941;
Stukken afkomstig van zijn zoons Andries (1919-) en Willy Dolleman (1921-): stukken betreffende het revolutionair Socialistisch Jeugdverbond en de Leninistische Jeugd Garde 1934-1938; memoires en teksten - van Andries Dolleman en enkele knipsels van artikelen van - Willy Dolleman;
Stukken betreffende verzamelde biografische gegevens betreffende W.F. Dolleman: kaartsysteem van biografische, bibliografische en historische gegevens; correspondentie 1973-1982, levensloop; afschriften van artikelen van W.F. Dolleman en aantekeningen betreffende (zijn rol in) de organisaties waarin hij aktief was uit de verschillende partijorganen, archieven en boeken; knipsels en documentatie 1923, 1929, 1942-1983; boeken met opdrachten 1901, 1918, 1932-1945.
Bewerking
Plaatsingslijst gemaakt door Atie van der Horst in 2001, 2003
INLEIDING
Biografische schets
Willem Frederik Dolleman werd geboren in Gorssel in 1894. Hij overleed in 1942 toen hij op 13 april werd gefusilleerd door de Duitsers vanwege zijn lidmaatschap van het illegale Marx-Lenin-Luxemburg-front. Hij was bakker in Den Haag en daarnaast zijn hele leven politiek actief. Hij was lid van jeugdbond De Zaaier , die van sociaal-democratisch communistisch werd, van c. 1910-1920 en werd in 1915 landelijk voorzitter. In 1912 werd hij lid van de Sociaal Democratische Partij , die zich in 1918 omvormde tot de Communistische Partij Holland . Hij bekleedde bestuursfuncties in de Haagse afdelingen van de SPD en het NAS en was secretaris van de afdeling Den Haag van de CPH van 1920-1927, toen hij uittrad. Hij was medeoprichter van de Revolutionair Socialistische Partij in 1929 en redacteur van haar orgaan De Baanbreker vanaf 1931. Van 1937-1940 was hij lid van het Dagelijks Bestuur van de Revolutionair Socialistische Arbeiderspartij en vanaf 1940 medeoprichter en dagelijks bestuurslid van het MLL-front en mederedacteur van illegale uitgaven. W.F. Dolleman trouwde in 1919 met Metta Mater (overleden in 1987). Zij kregen drie zoons, Andries (1919-), Willem Frederik (Willy) (1921-) en Frans (1926-). Het hele gezin was betrokken bij de beweging en bij het illegale werk, ook na W.F. Dollemans dood. Willy was in 1939 secretaris van de Leninistische Jeugd Garde, afdeling Den Haag .
De collectie
In de collectie zijn drie delen te onderscheiden:
1. Stukken afkomstig van W.F. Dolleman . Het gaat hier om een deel van zijn papieren dat niet door de Duitsers in beslag is genomen. Het betrof vooral periodieken, onder andere een zeer complete serie van de bladen van de Jeugdbond 'De Zaaier' van 1910-1925, het blad Jugend- Internationale. Kampforgan der Kommunistischen Jugend-Internationale 1915-1922, 1924 en Spartacus 1941-1942. Deze periodieken zijn overgebracht naar de bibliotheek. In deze collectie zijn enkele gestencilde stukken en illegale uitgaven uit de jaren dertig en veertig opgenomen en enige brochures (met aantekeningen) en knipsels.
2. Stukken afkomstig van Andries en Willy Dolleman. Het gaat hier om stukken van de jeugdbond van de RSP en RSAP waarvan zij lid waren. Het blad Het Kompas. Uitgave van het Marxisitisch Jeugd Comité 1940-1941 is overgebracht naar de bibliotheek. Verder zijn er teksten van Andries Dolleman waaronder zijn memoires, die onder andere herinneringen bevatten aan de illegaliteit en de Eenheids Vak Centrale .
3. Stukken verzameld door Andries en Willy Dolleman met biografische en bibliografische gegevens betreffende W.F. Dolleman en betreffende de geschiedenis van de beweging waarin hij actief was. Dit is de hoofdmoot van de collectie. Tot het schrijven van een biografie is het niet gekomen. Zij hebben aan dit project gewerkt in de tweede helft van de jaren zeventig, zoals blijkt uit hun correspondentie erover. Daarnaast zijn er knipsels en documentatie vanaf 1945, enkele originelen en een paar illegale uitgaven uit 1942. Enkele scripties uit de jaren zeventig zijn overgebracht naar de bibliotheek.
Overdracht
De collectie is in 1985 overgedragen door Frans Dolleman. In 1990 is een aanvulling ontvangen via Wim Bot . Uit de collectie zijn alleen dubbelen verwijderd. De omvang is 1 m.
PLAATSINGSLIJST
STUKKEN AFKOMSTIG VAN W.F. DOLLEMAN
- 1
- Circulaires en bulletins van de Revolutionair Socialistische Arbeiderspartij (RSAP) afdeling Den Haag , Revolutionaire Jeugdbond (RJB) en Leninistische Jeugd Garde (LJG) deels betreffende cursussen gegeven door W.F. Dolleman . Met jaarverslag van samenwerkende jeugdorganisaties in Rotterdam. 1932-1933 en z.j. 1 omslag..
- 2
- Bulletins van het Marx-Lenin-Luxemburg-front (MLL- front) en discussiestukken (deels in fotokopie) betreffende de verdediging van de Sovjet-Unie. Met enkele ingekomen brieven van H. Sneevliet (fotokopieën) en Stan Poppe . 1940-1942 en z.j. 1 omslag.
- 3
- Brieven aan Sociaal Democraten ook getiteld Socialistische Brieven nr. 2-4, 7-11, 13, 15-19, 22 en z.nr. Gestencild illegaal periodiek geschreven door W.F. Dolleman . 1940-1941. 1 omslag.
STUKKEN AFKOMSTIG VAN ANDRIES EN WILLY DOLLEMAN
- 7
- Circulaires, congresstukken en een bulletin van het Revolutionair Socialistisch Jeugd Verbond (RSJV) en de LJG. Met Jugend Korrespondenz nr. 1 en Rood Appèl (van het Sosialisties Jeugd Verbond ), nr. 1-3. 1934-1938. 1 omslag.
VERZAMELDE BIOGRAFISCHE GEGEVENS BETREFFENDE W.F. DOLLEMAN
- 12
- Kaartsysteem van inhoudelijke historische gegevens betreffende W.F. Dolleman en de beweging. Chronologisch gerangschikt. Z.j. 1 kaartenbak..
- 13
- Correspondentie betreffende het inwinnen en verstrekken van historische gegevens en betreffende het herdenkingscomité 1982. 1973, 1976-1979, 1982. 1 omslag..
- 14
- Kopie van een uitgaande brief aan A. Constandse betreffende het voorstel voor een W.F. Dolleman -special van De Gids . Met bijlagen. 1977. 1 omslag.
- 17-20
-
Afschriften van artikelen
van
W.F. Dolleman
en aantekeningen betreffende de
organisaties waarin hij actief was en zijn rol erin, uit periodieken en
congresverslagen. Getypt.
1915-1942.
3 mappen en 1 omslag..
Uit ordners 1-3.- 17
- Betreffende de CPH : uit congresverslagen, De Jonge Socialist , De Jonge Communist , De Tribune . 1915-1924.
- 18
- Betreffende de RSP : uit Solidariteit , IRH-oppositie (circulaire), De Baanbreker en één artikel uit Het Volk .
- 21
- Afschriften van, en aantekeningen uit stukken in het archief van W. van Ravesteyn, het archief van de RSP, van F. Bosman en de 'studiezaal mappen' (documentatie) van het IISG betreffende W.F. Dolleman en de organisaties waarin hij actief was. Getypt. c. 1911-1956. 1 omslag.
- 22
- Aantekeningen (getypt) uit boeken betreffende W.F. Dolleman en de organisaties waarin hij actief was: Dr. L. de Jong , Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog , Lidia Winkel , De Ondergrondse Pers , Annie Romein-Verschoor Omzien in verwondering en L. Trotsky Stalin, de man en zijn invloed (vertaling uit 1949). Getypt. Z.j. 1 omslag.
- 23
- Bewijsexemplaren van en fotokopieën van brochures van W.F. Dolleman Weg met het reformisme! 1933, Het verraad der CPN (1938) en Nederland in de oorlog (c. 1937) en van de artikelen 'Van revolutionnair, Marxisme tot Sociaal-Patriottisme 1914-1938' (1938) en 'Armzalig Stalinisme' (1939). 1933, c. 1937-1939. 1 omslag.
- 24-25
- Schrijfblokken met aantekeningen uit De Baanbreker , niet opgenomen in uitgetypte serie. 1931-1934. 2 mappen.
- 26-27
- Schrijfblokken met aantekeningen, voornamelijk uit De Tribune , niet opgenomen in de getypte serie. Met artikelen uit De Communistische Gids, 1928, no. 1. 1920-1928. 2 mappen.
- 28
- Schrijfblokken met aantekeningen, voornamelijk betreffende de illegaliteit, uit Spartacus , Bulletin , MLL-front en Tijdsproblemen , niet opgenomen in getypte serie. 1941-1942. 1 omslag.
- 29
- Schrijfblokken met aantekeningen uit en betreffende tijdschriften, waaronder De Gids en De Enige Weg en uit naoorlogse boeken, niet opgenomen in getypte serie. 1938, 1940, 1977 en z.j. 1 omslag..
- 31
- Afschrift van een artikel uit Het Volk betreffende een vergadering van de Onafhankelijk Socialistische Partij, afdeling Delft . 1932. 1 stuk..
- 32
- Afschrift van artikelen van W.F. Dolleman in De Notenkraker en De Anti-fascist , uitgave van de RSAP Afdeling Den Haag . 1939 en z.j. 2 stukken.
- 33
- Tijdsproblemen . Kaderbulletin vn het MLL- Front , nr. 1-3. Fotokopie en afschrift. 1942. 1 omslag.
- 35
- Stukken betreffende het Comité ter verzorging van de laatste rustplaats van door het fascisme vermoorde revolutionnairen gedurende de Duitse bezetting 1940-1945 en herdenkingen kort na de oorlog. Met knipsels. 1945- 1946. 1 omslag..
- 36
- Knipsels en documentatie betreffende herdenkingen van en artikelen over de Sneevliet-groep . 1947-1983 en z.j. 1 map.