Archief Ferdinand Domela Nieuwenhuis

Periode  (1794-) 1861-1919 (-1993)
Omvang   4 m.
Raadpleging Vrij
Beperkingen aan gebruik   Alleen scans mogen geraadpleegd worden.

Biografie

Domela Nieuwenhuis, Ferdinand (1846-1919). Luthers predikant te Harlingen 1870, Beverwijk 1871, Den Haag 1875; trad uit de kerk 1879; richtte kort daarop het weekblad Recht voor Allen op; redacteur tot 1897; in 1886 veroordeeld tot gevangenisstraf; lid van de Tweede Kamer voor Schoterland 1888-1891; vanaf 1883 officieus leider van de SDB ; kreeg steeds meer sympathie voor het anarchisme; gaf De Vrije Socialist uit vanaf april 1898; richtte in 1904 de Internationale Anti-Militaristische Vereeniging (IAMV) op. Meer informatie over zijn leven in het Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, deel 6, pp. 157-163.

Inhoud

Het archief bestaat uit de volgende collecties: stukken afkomstig van Domela Nieuwenhuis zelf, persoonlijke stukken, brieven, handschriften, aantekeningen en knipsels, foto's en karikaturen; stukken en handschriften van derden; dossier over zijn overlijden en crematie; kleinere collecties afkomstig van Jacob Nieuwenhuis , van Ferdinand Jacobus Domela Nieuwenhuis , van Francis Coenraad Domela Nieuwenhuis en van Adriaan Jacob Domela Nieuwenhuis ; stukken afkomstig van mr. M.J. de Witt Hamer , verdediger van Domela Nieuwenhuis in diens proces; een kleine collectie van H.C.J. Krijthe , een vriend van Domela Nieuwenhuis, omvattende manuscripten van geschriften, artikelen, lezingen en gedichten; collectie De Haan : brieven van F. Domela Nieuwenhuis en anderen 1882-1885; stukken betreffende de enquête door F. Domela Nieuwenhuis in 1880 gehouden onder arbeiders over hun arbeids- en levensomstandigheden.

Materiaal van een onvoltooide bronnenuitgave (omvang 4,88 m) van de internationale correspondentie van Domela Nieuwenhuis (niet geordend).

Ordening

Het archief is in 1957 door het bestuur van het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Fonds in bruikleen overgedragen aan het IISG. In opdracht van dit Fonds heeft Rudolf de Jong, medewerker van het IISG, het archief geordend. Zijn inventaris werd in 1956 door het Fonds gepubliceerd.

Het archief is in 2008-2009 opnieuw geïnventariseerd als voorbereiding op de digitalisering ervan in het kader van het Metamorfoze-project. De beschrijvingen van de oude inventaris uit 1956 zijn waar nodig gecorrigeerd. De indeling en volgorde van de rubrieken is gewijzigd, later ontvangen aanvullingen zijn geïntegreerd en het hele archief is opnieuw genummerd. Na herverpakking is de omvang van het archief 5,12 m. Een concordans met verwijzingen van de oude naar de nieuwe nummers is als bijlage opgenomen. De oude inventaris van Rudolf de Jong is in gedrukte vorm aanwezig in de bibliotheek van het IISG. De hierin vermelde foto’s, affiches en prenten (rubriek VI) zijn opgenomen in de collectie van de afdeling Beeld en Geluid van het IISG. De bibliotheek van Domela Nieuwenhuis wordt bewaard in het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum in Heerenveen. Daar is ook een permanente tentoonstelling met originele documenten, waarvan kopieën aanwezig zijn in het IISG. Een belangrijk deel van het archief van Domela Nieuwenhuis is al voor 1940 in Moskou terecht gekomen. Een microfilm van dit materiaal is op het IISG aanwezig.

Bewerking

Inventaris door Tiny de Boer in 2009.

Tweede archiefvormer

Domela Nieuwenhuis, A.J.

Andere fysieke vorm

Veiligheidsfilm van inv nr III 6 1 (C) ms ' Maarten Luther '; Gedeeltelijk gepubliceerd in: J.M. Welcker , Heren en arbeiders in de vroege Nederlandse arbeidersbeweging 1870- 1914 , (proefschrift, 1978).