Archief Esperanto Nederland

Periode  1913-1940 (1947-) 1994-2008
Omvang   3.5 m.
Raadpleging Vrij

Geschiedenis

Unua Amsterdama Societo Esperantista (Eerste Amsterdamsche Esperantisten Vereeniging) werd op 11 april 1906 in Amsterdam opgericht, met als zinspreuk La Estonto Estas Nia ( Ons is de toekomst), afgekort L.E.E.N., die vaak als tweede naam voor de vereniging werd gebruikt; de vereniging was de oudste in Nederland.

Federacio de Laboristaj Esperantistoj (FLE), de Nederlandse Federatie van Arbeiders-Esperantisten, werd in 1911 opgericht; de naam werd na de 1945 gewijzigd in Bond van Arbeiders-Esperantisten FLE, waarbij die afkorting sindsdien stond voor Fidu la Estontecon (vertrouw op de toekomst); in 1990 werd de naam gewijzigd in de Progressieve Esperanto Vereniging FLE (Progresema Esperanto Asocio FLE).

Vereniging Esperanto Nederland (EN) ontstond in 1994 door de fusie van de Vereniging FLE met de vereniging Nederlando Esperanto Asocio (NEA); EN zet zich in voor het gebruik van Esperanto als tweede taal als oplossing voor het talenprobleem in de wereld en richt zich daarbij vooral op Nederland en Europa; is vooral actief door middel van het organiseren van cursussen en het publiceren van informatief materiaal.

Inhoud

Het archief bestaat uit de volgende delen.

Stukken retour ontvangen uit Moskou: notulen van de bestuurs- en ledenvergaderingen van, correspondentie en andere stukken betreffende de Unua Amsterdama Societo Esperantista (Eerste Amsterdamsche Esperantisten Vereeniging) 1914-1938; correspondentie en andere stukken betreffende de Nederlandsche Esperantisten Vereeniging 'La Estonto Estas Nia' 1930-1940.

Correspondentie van de FLE 1958-1986 en stukken betreffende congressen 1969-1978.

Notulen van de bestuurs- en ledenvergaderingen van de vereniging Esperanto Nederland 1994-2008; correspondentie 1998-2008; stukken betreffende de uitgave van Monditaal. Kwartaalblad over talen in de wereld en van een Esperanto grammatica met oefeningen 1999-2001; stukken betreffende de verbreiding van het Esperanto binnen Europa.

Aanvulling A.J. Bakker-ten Hagen: stukken afkomstig van mw. Netty (Jeannette) ten Hagen-Weerman (1911-2006) 1945-2006.

Aanvulling 2009: stukken afkomstig van Ans Bakker-ten Hagen.

Ordening

Het oudste deel van het archief kwam tijdens de Tweede Wereldoorlog in handen van de Duitse bezetter en werd naar Duitsland gezonden, van waar het vlak na de oorlog door de Russische bezetters met vele andere archieven naar Rusland werd overgebracht; in 1999 kwam een groot deel van het uit Nederland stammende archiefmateriaal uit Rusland terug; deze stukken dragen deels nog de in Rusland verkregen nummering; dit deel is beschreven in de inv.nrs. 1-25; het deel van de FLE is beschreven in de inv.nrs. 26-91 en het laatste deel van EN in de inv.nrs. 92-128; daarin zijn ook verenigingsstukken, afkomstig van mw. Ten Hagen-Weerman, opgenomen.

Het IISG bezit echter ook een afzonderlijk persoonsarchief van Frans Berend Esco ten Hagen (1910-1987) en Netty (Jeannette) ten Hagen-Weerman (1911-2006).

Een band met enige jaargangen van Fen-X , ledenblad van EN, en de nummers van het slechts in 2000 en 2001 verschenen Monditaal , een tijdschrift van EN over mondiale taalontwikkelingen, zijn opgenomen in de bibliotheek van het IISG. Een geluidscassette met uitspraakoefeningen voor een cursus Esperanto is overgebracht naar de afdeling Beeld en Geluid van het IISG.

Uit het Moskou-gedeelte zijn een foto en een ets met portretten van L.L. Zamenhof overgebracht naar de afdeling Beeld en Geluid van het IISG.

Bewerking

Inventaris van een deel van het archief gemaakt door Willeke Tijssen en Wim Leendertse in 2005 (nrs. 92-108), van het oudste gedeelte door Rena Fuks-Mansfeld in 2009 (nrs. 1-91) en van de aanvullingen 2008-2009, 2011 door Bouwe Hijma in 2010-2011 (nrs. 109-159).