IISG

Archief Albert Pieter Hahn Sr.

Periode  1896-1918 (-1986)
Omvang   0.7 m.
Raadpleging Vrij
Bewaarplaats  Persmuseum

Biografie

Geboren 17 maart 1877 in Groningen; overleden 3 augustus 1918 in Amsterdam; politiek tekenaar (karikaturist); socialist; oudste zoon van huis- en decoratieschilder Gerardus Henderikus Hahn en Johanna Christina Rentjes; trouwde 1911 met Iemkje Robijns; twee dochters (Annie en Emmy); uit eerder huwelijk had zijn vrouw een dochter en een zoon Albert Pieter Dijkman (later Albert Hahn jr); opleiding Academie Minerva in Groningen, Rijksschool voor Kunstnijverheid in Amsterdam (1896-1900) en Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam (1898-1901); 1901 tekenleraar ambachtsschool in Amsterdam;1900 SDAP-lid; 1902 winnaar tekenwedstrijd dagblad Het Volk ; werd politiek tekenaar voor haar zondagsbijvoegsel; daarna volgden beroemd geworden prenten naar aanleiding van spoorwegstakingen 1903; maakte circa 3000 prenten voor Het Volk en De Notenkraker (in 1907 de opvolger van Het Zondagsblad van Het Volk ); verder boek- en brochureomslagen, vaandels, tableaux-vivants en affiches; gaf met zijn tekeningen vorm aan zijn afschuw voor het militarisme, de kerk, het kapitalisme en de oorlogsvoering tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Inhoud

Correspondentie 1906-1918; studieaantekeningen c. 1896-1900, diploma Rijksschool voor Kunstnijverheid Amsterdam 1900; kasboeken 1917-1918; kwitanties 1909, 1915-1918; stukken betreffende zijn lidmaatschap van de SDAP 1900-1907, 1914-1918; manuscripten over Vincent van Gogh, Matthijs Maris en anderen z.j.; overige manuscripten z.j.; documentatie over Hahn sr.1906-1908 en z.j.; annex: briefkaarten van Hahn sr. (?) aan Emmy Hahn 1909, 1911, 1914 en z.j.; ingekomen brieven aan Iemkje Hahn-Robijns 1903, 1918-1919; plakboek met brieven e.d. inzake zijn overlijden 1918-1919; gedrukte artikelen inzake zijn overlijden 1918 en z.j.; stukken betreffende tentoonstellingen van zijn werk c. 1919-1985; plakboeken met knipsels van tentoonstellingen 1906-1970; radiorede door J.F. Ankersmit ter herdenking van Hahn 1933; notitieboeken met lijsten van zijn gepubliceerde prenten 1902-1918 en overige stukken 1970-1971, 1977 en z.j.

Bewerking

Inventaris gemaakt door Tiny de Boer in 2006, aanvullingen 2010-2012 door Bouwe Hijma

INVENTARIS


ALGEMEEN

1-3
Ingekomen brieven.   1906-1918 en z.j.  3 mappen.
1
1906-1911.
2
1912-1915.
3
1916-1918 en z.j.
4
Concepten van uitgaande brieven.   1908, 1910-1911, 1915, 1917-1918 en z.j.  1 omslag.
5
Adressenboekje.   Z.j.  1 katern.

PARTICULIER

6-9
Schriften met aantekeningen inzake zijn studie aan de Rijksschool voor Kunstnijverheid te Amsterdam.   c. 1896-1900.  4 omslagen.
6
Kunstgeschiedenis.
7
Anatomie.
8
Esthetiek.
9
Stijlleer.
10
Diploma van de Rijksschool voor Kunstnijverheid te Amsterdam.   1900.  1 stuk (groot formaat A2).
11
Kwitanties. Met enkele kwitanties aan zijn vrouw en kinderen. Alfabetisch geordend.   1909, 1915-1918.  1 map.
12
Kwitantie van Hahn voor de SDAP afdeling Watergraafsmeer.   1917.  1 stuk.
13
Kasboeken.   1917-1918.  1 omslag.
14
Stembiljetten voor de Tweede Kamerverkiezingen van de kieskringen Amsterdam en Haarlem. Niet ingevuld.   1918.  1 omslag.

OPENBAAR LEVEN


Manuscripten en aantekeningen

15
Schriften met manuscripten van een artikel over Vincent van Gogh en over de schilderkunst. Incompleet.   Z.j.  1 omslag.
16
Manuscripten van een artikel over Matthijs Maris.   Z.j.  1 omslag.
17
Manuscripten van een artikel over L. Simons (Wereld Bibliotheek).   Z.j.  1 omslag.
18
Schrift met manuscripten van een artikel over M.W. van der Valk.   Z.j.  1 katern.
19
Schrift met het manuscript van een artikel naar aanleiding van de oprichting van de vereniging 'Jean Bleau' .   Z.j.  1 katern.
20
Schrift met het manuscript van een artikel over de 'Ismen-schilders'.   Z.j.  1 katern.
21
Schriften met manuscripten van een artikel over kunst en machine.   Z.j.  1 omslag.
22
Schrift met het manuscript van een artikel over een tentoonstelling en over schilderkunst.   Z.j.  1 katern.
23
Schrift met aantekeningen over de beschavingen van Egypte, Babylonië en Assyrië in de oudheid.   Z.j.  1 katern.
24
Overige aantekeningen en enkele tekeningen.   Z.j.  1 omslag.

Lidmaatschappen

25
Stukken betreffende zijn lidmaatschap van de Sociaaldemocratische Arbeiderspartij in Nederland (SDAP) .   1900-1907, 1910-1918.  1 map.
26
Huishoudelijk reglement van de Nederlandsche Vereeniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken.   1905.  1 katern.
27
Bewijs van lidmaatschap als donateur van Zangvereeniging 'De stem des volks' .   1905.  1 stuk.

Overige stukken

28
Toegangsbewijs voor het Internationaal Socialistisch Congres te Amsterdam. Met een resolutie van de Franse Parti Socialiste.   1904.  1 omslag.
29
Notulen van een vergadering. Handschrift van Hahn.   1907.  1 omslag.

DOCUMENTATIE

30
Schrift met knipsels over Hahn sr.   1906-1908 en z.j.  1 katern.
31
Mapje met brieven van Théophile-Alexandre Steinlen en Jehan Rictus aan Lamberty. Met een ex-libris van Hahn.   1912, 1914 en z.j.  1 omslag.
32
Kinderboeken en een tijdschrift, geïllustreerd door Hahn sr.   Z.j.  1 omslag (groot formaat A2).
33
Schrift met aantekeningen inzake de 'leergang van het teekenen op de lagere school naar de natuur'. Handschrift onbekend.   Z.j.  1 katern.
34
Bruidslied (voor vrouwenkoor). Lied uit het slotkoor van de negende symphonie van L. van Beethoven. Gedrukt.   Z.j.  1 stuk.

ANNEX


Correspondentie

35
Ingekomen brieven aan Iemkje Hahn-Robijns (echtgenote).   1903, 1918-1919.  1 omslag.
36
Briefkaarten van Hahn sr. (?) aan Emmy Hahn (dochter).   1909, 1911, 1914 en z.j.  1 omslag.
37
Brief van de Vereeniging van Arbeiders Radio Amateurs (VARA) aan Albert Hahn jr. Met een doorslag van de radiolezing over Nederlandse caricaturisten door Otto van Tussenbroek .   1939.  1 omslag.
38
Brief van de Stichting J'Accuse aan Emmy en Annie Hahn inzake een bijeenkomst waarbij een tekening van Hahn sr. als affiche gebruikt werd.   1970.  1 omslag.
39
Briefkaart van Hahn sr., Arnolda H. Jansen en Jan van den Tempel aan M. Selis (?)-Hahn (zuster?).   Z.j.  1 stuk.

Overlijden en herdenking

40
Plakboek met brieven, telegrammen en visitekaartjes en de tekst van een toespraak naar aanleiding van het overlijden van Hahn.   1918-1919.  1 deel.
41
Gedrukte artikelen naar aanleiding van het overlijden van Hahn.   1918 en z.j.  1 map.
42
Oproep van het Comité tot het oprichten van een gedenkteeken voor Hahn.   1918.  1 stuk.
43
Typoscript van de radiorede door J.F. Ankersmit ter herdenking van Hahn.   1933.  1 omslag.

Tentoonstellingen en publicaties

44-45
'Recensieboek I en II'. Plakboeken met knipsels over Hahn en over tentoonstellingen van zijn prenten.   1906-1970.  2 delen.
44
1906-1964. (groot formaat A2)
45
1965-1970.
46-47
Catalogi, uitnodigingen en overige stukken betreffende de tentoonstellingen van het werk van Hahn.   1915, 1918-1920, 1926, 1928, 1950-1951, 1954, 1956, 1961, 1963, 1966, 1969-1971, f1977, 1985 en z.j.  2 mappen.
46
1915, 1918-1920, 1926, 1928, 1950-1951, 1954, 1956.
47
1961, 1963, 1966, 1969-1971, 1977, 1985 en z.j.
48
Stukken betreffende door het Persmuseum georganiseerde tentoonstellingen over Hahn.   1971, 1977.  1 map.
49-51
Notitieboeken met lijsten van zijn gepubliceerde prenten in Het Volk , De Notenkraker , Hollandsche Revue , bijdragen aan boeken, brochures, catalogi en programma's, door en over hem geschreven artikelen, foto's, brieven, ontwerpen en inventaris van aangetroffen archief- en ander materiaal uit de periode 1902-1918. Met een brief van Koos van Weringh aan Annie en Emmy Hahn (1970) en een fotokopie van een brief van Emmy Hahn aan Koos van Weringh (1986) en een lijst van 9 geschonken prenten aan het Nederlands Persmuseum.   (1902-1918) 1958 (?),1970, 1986 en z.j.  3 delen.
N.B. Onbekende handschriften. Mogelijk in 1958 aangelegd.
49
1902-1907, 1970, 1986.
50
1907-1914.
51
1914-1918 (-1986).
52
Schrift met aantekeningen van prenten en prijzen, deels verkocht. Handschrift onbekend.   Z.j.  1 deel.

Overige stukken

53
'De moderne rarekiek'. Typoscript en twee doorslagen van een poppenkastvoorstelling.   Z.j.  1 omslag.

Aanvulling 2010

54
Twee brieven en een briefkaart van Albert Hahn Sr. aan Remeeus.   1910-1911, 1918.  1 omslag.
N.B. Hahn en Reeeus leerden elkaar kennen in 1909 in het sanatorium 'Hoog Laren'. Hahn bezweek in 1918 aan tbc, Remeeus genas en overleed in 1967 op 80-jarige leeftijd.
55
Drie brieven van M.P. Remeeus-Van der Steen aan Jan van Lindt te Den Haag.   1971.  1 omslag.
N.B. Deze brieven van de weduwe Remeeus bevatten informatie over de vriendschap tussen Hahn en Remeeus.

Aanvulling 2011

56
Diploma van de Akademie van Beeldende Kunsten en Zeevaartkunde onder de naam Minerva te Groningen.   1896.  1 stuk (groot formaat A2).

Aanvulling 2012

57
'Stamboom van het geslacht Selis en de daarmee samenhangende geslachten Keulen, Boerma, Hahn, Van der Woude, Rentjes, Maatjes en Kuipers. Samensteller ing. G.H. Selis. 2e Uitgave'.  1984. 1 katern.