Archief NAS
Periode
1900-1938
Omvang
5.8 m.
Raadpleging
Vrij
Geschiedenis
Nationaal Arbeids-Secretariaat in Nederland (NAS). Opgericht in 1893 als gevolg van de aanbeveling van het internationaal socialistisch congres te Brussel in 1891 dat in ieder land een arbeidssecretariaat zou moeten worden opgericht; oorspronkelijk waren ook SDB en SDAP lid, enkele jaren later alleen vakorganisaties; in 1940 werd het NAS opgeheven.
Inhoud
Voornamelijk stukken uit de jaren 1920-1938, met uitzondering van de notulen, die ook over de voorgaande jaren aanwezig zijn.
Statuten, huishoudelijke reglementen; notulen 1900-1937 (onvolledig, zie ook PAS-Amsterdam p. 137-138); notulen reorganisatievergaderingen 1903-1904, jaarverslagen, correspondentie, financiële stukken; correspondentie met en andere stukken betreffende aangesloten bonden, plaatselijke arbeidssecretariaten, politieke partijen, overige vakorganisaties, etc.; stukken betreffende kinder- en jeugdwerk (onder andere RJB, LJG, SJV, Vacantie-Kinderfonds), vrouwenorganisaties (RSVB, NAS Vrouwenbond), volksontwikkeling (onder andere Vereeniging voor Volksontwikkeling), de organen De Arbeid, Het Volksdagblad (notulen en correspondentie), NAS-Bulletin, Klassenstrijd, De Nieuwe Weg, propaganda (onder andere Revolutionaire Omroep Vereeniging voor Arbeiders), meivieringen, de NV IJmuider Proviand Centrale, Inkoopbureau, protestbewegingen tegen oorlog, fascisme en reactie, toestanden in Nederlands-Indië, executies van Sacco en Vanzetti, Torgler en Van der Lubbe, steunverlening onder andere aan stakers, Proletarisch Steunfonds, Comité Rood Spanje, ISF, contacten CNT/FAI, werkloosheid, werkverschaffing, steun werklozen, werklozenorganisaties, sociale wetgeving.
INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
INVENTARIS:
ALGEMEEN 1 - 45
Stukken betreffende vergaderingen en congressen 1 - 38
Ingekomen en (kopieën van) uitgaande stukken 39 - 44
Jaarverslagen 45
INTERNE ORGANISATIE 46 - 70
Reglementering 46 - 48
Bestuursleden en personeel 49 - 55
Financiën 56 - 70
BETREKKINGEN MET ORGANISATIES 71 - 285
Organisaties behorende bij het N.A.S. 71 - 250
- algemeen 71 - 76
- vakorganisaties (federaties) 77 - 186
bouwvak 77 - 92
fabrieken 93 - 104
handel en kantoor 105 - 107
horeca 108 - 110
landbouw 111 - 118
metaalindustrie 119 - 127
meubelindustrie e.d. 128 - 132
mijnen 133 - 136
openbare dienst 137 - 148
sigarenindustrie 149 - 157
spoor- en tramwegen 158 - 162
textielindustrie 163 - 172
transportwezen 173 - 186
- plaatselijke arbeidssecretariaten (PAS-sen) 187 - 250
Vakbeweging 251 - 266
- nationaal 251 - 257
- internationaal 258 - 266
Politieke partijen 267 - 273
Culturele organisaties 274 - 278
Overige organisaties 279 - 285
AKTIVITEITEN 286 - 468
voor de eigen beweging:
Kinder- en jeugdwerk 286 - 302
Vrouwenorganisatie 303 - 304
Volksontwikkeling 305 - 314
Pers 315 - 343
Propaganda 344 - 372
- algemeen 344 - 352
- Groningen, Friesland, Drenthe 353 - 362
- Noord-Brabant, Limburg 363 - 366
- overige provincies 367 - 372
Meivieringen 373 - 378
N.V. IJmuider Proviand Centrale 379 - 382
Inkoopbureau N.V. 383
naar buiten gericht:
Protestbewegingen 384 - 410
- oorlog, fascisme, reactie 384 - 402
- Ned. Oost-Indië 403 - 409
- overige protesten 410
Steunverlening 411 - 433
- stakers 411 - 424
- anderen 425 - 432
- rechtskundig advies 433
Werkloosheid 434 - 463
- werkverschaffing 434 - 447
- steun aan werklozen 448 - 453
- organisatie en agitatie onder werklozen 454 - 463
Sociale wetgeving 464 - 468
GESCHILLEN EN KWESTIES 469 - 471
DIVERSEN 474 - 474
Aanvulling op het archief van het 475 - 477
NATIONAAL-ARBEIDS-SECRETARIAAT (NAS) 475 - 477
De Plaatselijke Arbeids Sekretariaten (PAS-sen)
PAS-sen waren oorspronkelijk comité's die ingeval er in plaatsen werkstakingen en uitsluitingen ontstonden, deze moesten coördineren. De PAS-sen zijn formeel nooit bij het NAS aangesloten geweest. Zij waren de overkoepelende organisaties van plaatselijke vakorganisaties die bij het NAS waren aangesloten.
Vergaderingen met vakbonden, vakverenigingen en later PAS-sen
Het bestuur kon met de besturen van de bovengenoemde organisaties vergaderingen beleggen ter bespreking van de algemene toestand. In het begin was het bestuur verplicht deze adviserende vergaderingen elk jaar uit te schrijven.
De Algemeene Raad
De Algemeene Raad mocht op verzoek van het bestuur meebeslissen in aangelegenheden die niet door een congresbesluit of door het reglement waren geregeld. De raad heeft weinig betekenis gehad.
Archief
Het archief is gehavend en in grote wanorde teruggekomen na omzwervingen tengevolge van de Tweede Wereldoorlog. Het raakte in het bijzonder vermengd met het archief van het PAS. Tijdens de inventarisatie zijn de archieven zo veel mogelijk gescheiden en is de oude ordening hersteld. Aangezien bestuurders echter soms voor beide organisaties werkten, is er ook tijdens de vorming al vermenging opgetreden. Waar nodig zijn daarom verwijzingen opgenomen. Behalve de notulen dateren de meeste stukken uit de periode 1920 - 1938. De omvang van het archief bedraagt ca. 6 m.
H. Jochemse, 1977
Inleiding
Geschiedenis
In augustus 1891 nam het internationaal socialistisch congres te Brussel het volgende besluit: "het congres beveelt, overal waar de mogelijkheid is, in elk land de oprichting van een Nationaal Arbeids Sekretariaat aan, opdat, zoodra er, van welke zijde dan ook, een conflict mocht ontstaan tusschen kapitaal en arbeid, de arbeiders der verschillende nationaliteiten ermede op de hoogte kunnen worden gebracht, en in staat zouden zijn, hunne maatregel[s] te nemen".
De Sociaal-Democratische Bond (SDB) die aan dit congres deelnam, voerde dit besluit niet uit. Wel werd er een arbeidssecretaris benoemd. Christiaan Cornelissen , die deze functie kreeg, constateerde op het congres van de SDB kwamen op 9 juli 1893 te Amsterdam afgevaardigden van zeven bonden bij elkaar om te beraadslagen over de oprichting van een secretariaat in de zin van het besluit van het Brusselse congres in 1891. De afgevaardigden wilden een zo groot mogelijke aaneensluiting van arbeiders. Op de tweede vergadering op 27 augustus kwamen er vertegenwoordigers van negen organisaties bijeen. Hoewel het Algemeen Nederlandsch Werkliedenverbond , de R.K. Volksbond en Patrimonium waren uitgenodigd, lieten zij verstek gaan. Op deze vergadering werd het reglement van het Nationaal Arbeids Sekretariaat (NAS) vastgesteld met als voornaamste doeleinden: het bij elkaar brengen van arbeidsorganisaties "zoodat wanneer noodig mocht zijn, bij voorbeeld bij werkloosheid, in tijden van werkstaking, bij de belangen der geheele arbeidersklasse raakt, enz., een gemeenschappelijk optreden van alle arbeidersorganisaties in Nederland vergemakkelijkt wordt".
Een groot aantal bonden en verenigingen sloten zich daarna bij het NAS aan of werden door het NAS opgericht; ook de SDB en de SDAP - uit 1894 - sloten zich aan. Omdat de beide laatstgenoemde organisaties niet in de eigenlijke zin van het woord vakorganisaties waren en dit onderlinge twisten in de hand werkte, werd de SDAP geroyeerd, terwijl de opvolger van de SDB, de Socialistenbond zelf uit het NAS trad.
Het NAS zou uiteindelijk een kleine organisatie blijven, vergeleken bij het in 1906 opgerichte Nederlandsch Verbond van Vakvereenigingen . Kort na de Duitse inval in Nederland - 1940 - werd het NAS onder het beheer van de NSB-er Rost van Tonningen gesteld. Vervolgens konden de leden lid worden van het gelijkgeschakelde NVV dat eveneens onder beheer was gesteld toen het NAS september 1940 werd geliquideerd. Het is onwaarschijnlijk dat veel NAS-leden overgingen naar het NVV. Na 1945 werd het NAS niet heropgericht.
Organisatie
Tot ca. 1906
Het NAS was volgens het reglement van 1893 samengesteld uit vertegenwoordigers van landelijke vakbonden, plaatselijke vakverenigingen en algemene arbeidersorganisaties. Algemene Socialistenbond en de SDAP, mochten na 1897 niet meer aangesloten zijn. Sinds 1898 konden ook plaatselijke afdelingen van bonden waarvan het hoofdbestuur niet bij het NAS was aangesloten, zich bij het NAS aansluiten.
gedelegeerdenvergaderingen en bestuur
Doorgaans vergaderden de vertegenwoordigers of gedelegeerden maandelijks, waarbij iedere organisatie één stem had. De gedelegeerden bepaalden voornamelijk het beleid. De besluiten van de gedelegeerdenvergaderingen moesten uitgevoerd worden door het bestuur. Het bestuur, dat gekozen werd door en uit de gedelegeerden, bestond aanvankelijk uit een voorzitter, ondervoorzitter, eerste secretaris, tweede secretaris en een penningmeester. In de loop der tijd werd de samenstelling vaak veranderd. Sinds 1898 koos de jaarvergadering de bestuursleden.
algemene vergaderingen
In ingrijpende gevallen, bij voorbeeld bij het vaststellen van een reglement, werden algemene vergaderingen voor besturen van een reglement, werden algemene vergaderingen voor besturen van aangesloten organisaties uitgeschreven. Oorspronkelijk had elke organisatie één stem. Maar na 1897 bracht elke organisatie per 200 leden één stem uit met een maximum van zes stemmen.
jaarvergaderingen
Elke aangesloten organisatie was vertegenwoordigd op de jaarvergadering. De wijze van stemmen was identiek aan die van de algemene vergaderingen. Na de wijziging van de manier van stemmen van 1897 werd deze in 1900 nogmaals veranderd. Slechts plaatselijke vakorganisaties mochten voortaan een beslissende stem uitbrengen.
Na 1906
Na de malaise in het NAS kwam in 1908 een reorganisatiecongres bijeen. Harm Kolthek werd de nieuwe sekretaris. Dit congres nam een nieuw reglement aan. De samenstelling van het NAS bleef als van ouds. Wel werden er steeds meer landelijke federaties en landelijke federatieve bonden van vakverenigingen gevormd die zich bij het NAS aansloten.
bestuur
Na ca. 1906 verdwenen de gedelegeerdenvergaderingen. Het Bestuur werd het uitvoerend orgaan van de besluiten van de algemene vergaderingen en de Algemeene Raad. Het Bestuur bestond uit gesalarieerde en ongesalarieerde leden. De eersten werden sinds 1908 gekozen door alle aangesloten arbeiders; de laatsten door en uit de aangesloten arbeiders in Amsterdam. Na 1916 werden de ongesalarieerden door en uit de organisaties aangewezen. Elke landelijke organisatie wees één ongesalarieerde aan, terwijl de plaatselijke vakorganisaties te samen maximaal drie ongesalarieerden aanwezen. Het verschil tussen Bestuur en Dagelijks Bestuur dateerde van 1916. Het spreekt vanzelf dat gesalarieerden altijd deel uit maakten van het Dagelijks Bestuur.
algemene vergaderingen cq. congressen
Na 1906 kwamen de algemene vergaderingen en de jaarvergaderingen in hun oude vorm niet meer voor. In plaats daar van werden elke twee jaar algemene vergaderingen cq. Congressen uitgeschreven. De congressen waren bestemd voor besturen van landelijke vakbonden en federaties, plaatselijke vakverenigingen, plaatselijke afdelingen van bonden die buiten het NAS stonden en Plaatselijke Arbeids Secretariaten. Er werd per organisatie op een algemene vergadering één stem uitgebracht. Dat veranderde in 1918 toen alleen plaatselijke vakorganisaties per veelvoud van 200 leden één stem mochten uitbrengen. De Plaatselijke Arbeids Sekretariaten en hoofdbesturen konden slechts adviezen geven. Het congres was het belangrijkste orgaan van het NAS.
INVENTARIS
ALGEMEEN
Stukken betreffende vergaderingen en congressen
Zie ook de bibliotheek voor verslagen van de jaarvergaderingen: 1897 - 1901, 1903; van congressen: 1910, 1912, 1914, 1916, 1920, 1922, 1923, 1925 onder nr. N 1490 en zie ook de collectie jaarverslagen van het I.I.S.G. voor beschrijvingsbrieven van congressen: 1918 (met verslag), 1925, 1931, 1937 onder nr. Sj N 1490/Ac.
- 1 - 18
- Notulen van bestuursvergaderingen. 1900, 1906 - 1916, 1918 - 1923, 1925 - 1927, 1936 - 1937. 17 delen en 1 portefeuille.
- 21 - 22
- Notulen van Algemene vergaderingen van besturen van aangesloten organisaties en van Gedelegeerdenvergaderingen. 1900 - 1901, 1903 - 1904. 2 delen.
- 23
- Notulen van vergaderingen met federatiebesturen, soms tevens met besturen van PAS-sen, met notulen van een in 1921 gehouden halfjaarlijkse vergadering. 1915, 1920 - 1921. 1 deel.
- 24
- Agenda's van Driemaandelijkse vergaderingen van besturen van aangesloten vakorganisaties en PAS-sen, met bijlagen. 1906. 1 map.
- 25 - 26
- Uitnodigingen en presentielijsten betreffende vergaderingen van federatiebesturen, soms tevens met besturen van PAS-sen, met incidenteel notulen en resoluties. 1925 - 1930, 1933 - 1935, 1937. 2 mappen.
- 27 - 28
- Circulaires bestemd voor bestuurders, voornamelijk betreffende bestuursvergaderingen. 1926 - 1927, 1929 - 1930, 1933 - 1935, 1937. 2 mappen.
- 31
- Stukken betreffende het referendum onder de leden der aangesloten organisaties over de in 1925 genomen congresbesluiten. 1926. 1 map.
- 32
- Beschrijvingsbrief van het congres, met bijlagen, met stukken betreffende de afvaardiging en betreffende toezending verslagen. 1928. 1 map.
- 35
- Stukken betreffende het Reorganisatiecomité A-Z, dat het congres tot een reorganisatiecongres wilde maken. 1937. 1 map.
- 36
- Stemmingslijsten betreffende het op het congres aan de orde gestelde punt inzake samenwerking met andere organisaties. 1937. 1 map.
INTERNE ORGANISATIE
Reglementering
Bestuursleden en personeel
- 52
- Stukken waarin kandidaten voor bestuursfuncties verklaren zich positief t.a.v. het N.A.S. te zullen opstellen bij eventuele verkiezing. 1932 - 1935. 1 map.
- 53
- Stukken betreffende de aanstelling, het ontslag en de salariëring van bestuurders, districtpropagandisten en personeel. 1925, 1927, 1930, 1934 - 1937. 1 map.
Financiën
Zie voor financiële verslagen de noot voor nr. 1.
- 56
- Balansen en overzichten van de huishoudelijke kas en van weerstandskassen. 1906, 1922, 1928 - 1930, 1934 - 1935. 1 map.
- 62
- Stukken betreffende de subcommissie B (inzake concentratie van de weerstandskassen) van de Reorganisatiecommissie. 1928. 1 map.
- 63
-
Rapporten van de financiële
commissie inzake reorganisatie van het N.A.S.
1933.
1 map.
Zie ook nr. 35.
- 64
- Nota's en correspondentie betreffende de aanschaf van boeken, brochures, en betreffende abonnementen op bladen. 1925, 1928 - 1930, 1933 - 1934. 1 map.
BETREKKINGEN MET ORGANISATIES
Organisaties behorende bij het N.A.S.
- algemeen
Zie ook nr. 48.
- 72 - 73
- Circulaire bestemd voor de organisaties. 1922, 1927 - 1930, 1933 - 1935, 1937. 2 portefeuilles..
bouwvak (Landelijke federatie van bouwvakarbeiders in Nederland)
- 80
- Verslagen, resoluties en beschrijvingsbrieven van congressen van de federatie. 1930, 1932 - 1933, 1935 - 1936. 1 map.
- 83
- Stukken betreffende de kwestie van de organisatie van loodgieters, nl. bij de bouwvak- of de metaalfederatie. 1929. 1 map.
- 84 - 86
-
Correspondentie met
afdelingen.
1928 - 1930, 1932 - 1933,
1935 - 1937.
3 mappen.
Zie ook nr. 212.
- 87
- Correspondentie met de Hei-, fundeeringswerkers- en palensleepersvereeniging "Broederschap" , tot 1920 een afdeling van de federatie. 1926, 1929, 1935. 1 map.
fabrieken (Nederlandsche federatieve bond van arbeiders, werkzaam in de fabriekmatige bedrijven)
- 96
- Brochures, circulaires en pamfletten van het hoofdbestuur en afdelingen bestemd voor propaganda. 1930, 1933, 1935 - 1936. 1 map.
- 97
- Circulaires van het hoofdbestuur betreffende ledental, en de verkoop van zegels en bedrijfsbladen. 1930, 1933, 1935 - 1937. 1 map.
- 99
- Verslag van het congres van de federatie in 1935, met beschrijvingsbrieven van congressen. 1928, 1932, 1935. 1 map.
- 101
- Adreslijsten van leden van de federatie, t.b.v. de administratie van "De Arbeid". 1929 - 1930. 1 map.
horeca
landbouw (Nederlandsche federatieve bond van land-, tuin-, veenarbeiders en zuivelbewerkers)
metaalindustrie (Onafhankelijke bedrijfsfederatie van werkers in de metaalindustrie)
Zie ook nr. 83.
- 121
- Brochures en pamfletten van het hoofdbestuur, met pamfletten van "actie-willende arbeiders in de metaalindustrie". 1935 - 1937. 1 map.
meubelindustrie e.d. (Landelijke federatieve bond van arbeiders in de meubel- en houtindustrie, sinds 1927 Landelijke federatieve bond van meubelmakers, stoffeerders, behangers en aanverwante vakgenooten)
mijnen (Nederlandsche federatieve bond van werkers in de mijnindustrie)
openbare dienst (Nederlandsche federatieve bond van personeel in openbaren dienst)
- 139
- Rekesten aan gemeentebesturen, circulaires en pamfletten van het hoofdbestuur en afdelingen betreffende verlaging van de salarissen. 1935. 1 map.
- 145
- Correspondentie met commissies uit de federatie betreffende geschillen en financiële moeilijkheden binnen de federatie. 1935. 1 map.
- 146
- Overzicht van de ontwikkelingen die leidden tot de afscheiding door de federatie van het N.A.S., met bijlagen. 1935. 1 map.
sigarenindustrie (Nederlandsche federatie van sigarenmakers en tabaksbewerkers)
- 153
- Stukken betreffende het niet willen deelnemen door de federatie aan een pensioenfonds in de sigarenindustrie. 1932. 1 map.
spoor- en tramwegen
Met uitzondering van 1933 waren de plaatselijke organisaties van spoor- en tramwegpersoneel ondergebracht in de Nederlandsche federatieve bond van personeel in openbaren dienst (zie nr. 161).
- 158
- Ledenkaarten van de Vereeniging van trampersoneel "Eenheid is ons belang" te Amsterdam. 1925. 1 map.
- 160
- Stukken betreffende propaganda onder de leden van de moderne Nederlandsche vereeniging van spoor- en tramwegpersoneel n.a.v. de door deze vereniging georganiseerde rondreis van de Engelse "spoorwegkoningin" in Nederland. 1928 - 1929. 1 map.
textielindustrie (Nederlandsche federatieve bond van arbeiders werkzaam in de textielindustrie, sinds 1930 de Landelijke federatie van textielarbeiders)
- 165
- Brochures, circulaires en pamfletten van het hoofdbestuur en uit 1936 van de afdeling Tilburg. 1932 - 1933, 1935 - 1937. 1 map.
transportwezen (Nederlandsche federatie van transportarbeiders)
- 175
- Bladen, brochures, circulaires en pamfletten van het hoofdbestuur. 1922, 1927 - 1929, 1933, 1935 - 1937. 1 map.
- 179
- Stukken betreffende de arrestatie van bestuursleden van de federatie tijdens hun onderzoek naar de havenstaking in Antwerpen. 1936. 1 map.
- 182
- Brochures, circulaires en pamfletten van afdelingen. 1926, 1928, 1930, 1932, 1935 - 1937. 1 map.
- plaatselijke arbeidssecretariaten (PAS-sen)
- 187
- Stukken betreffende de Raad van PAS-sen en enkele afdelingen van de federaties in plaatsen waar geen PAS is, met een model van een reglement voor de PAS-sen. 1935. 1 map.
- 188
- Stukken betreffende de enquête onder PAS-sen en enkele afdelingen van federaties in plaatsen waar geen PAS is, met een model van een reglement voor de PAS-sen. 1935. 1 map.
- 199
-
Correspondentie met het
PAS Beverwijk-IJmuiden, na 1933 met het PAS Beverwijk.
1933, 1935 - 1937.
1 map.
Zie ook de nrs. 243, 246.
- 204 - 205
-
Correspondentie met
het PAS Deventer, meestal Deventer Bestuurdersbond geheten.
1928 - 1930, 1933, 1935 - 1937.
2 mappen.
Zie ook nr. 444.
- 213
- Stukken betreffende het conflict tussen J.C.N. Molenkamp en het PAS Groningen enerzijds en de afdeling Groningen van de Landelijke federatie van bouwvakarbeiders in Nederland anderzijds. 1935. 1 map.
- 214 - 215
- Correspondentie met het Haagsch Vak-Comité (H.V.C.) , met stukken betreffende de geschillen in 1932 - 1935 binnen het H.V.C. 1928 - 1930, 1932 - 1935, 1937. 1 map.
- 217
- Correspondentie met het PAS Den Haag, met stukken betreffende de oprichting daarvan. 1936 - 1937. 1 map.
- 218
- Stukken betreffende de fusie van het H.V.C. met het PAS Den Haag tot een nieuw H.V.C., met stukken betreffende de verkoop van het gebouw van het H.V.C. 1937. 1 map.
- 230
- Stukken betreffende de oprichting van het Limburgsch Arbeids-Secretariaat (L.A.S.) in Heerlen, met statuten en reglementen van het L.A.S. 1933. 1 map.
- 235
- Correspondentie met J. Mooy , van 1935 - 1937 voorzitter van het PAS Noordwolde. 1929 - 1930, 1933 - 1937. 1 map.
- 239
-
Correspondentie met het
PAS Tilburg, met stukken betreffende de oprichting daarvan en de staking door
textielarbeiders in Tilburg.
1935.
1 map.
Zie ook nr. 172.
- 240
- Correspondentie met het PAS Tilburg, met stukken betreffende de moeilijkheden binnen het PAS. 1936 - 1937. 1 map.
Vakbeweging
- nationaal
- 251
- Stukken betreffende de schuld van het Nederlandsch Syndicalistisch Vakverbond (N.S.V.) aan het NAS, met het jaarverslag van 1923 van het N.S.V. 1923 - 1924. 1 map.
- 252
- Stukken betreffende de Commissie van overleg tussen het NAS en het N.S.V. over samenwerking of fusie. 1927 - 1928. 1 map.
- 253
- Kranteknipsels uit voornamelijk "De Tribune" betreffende het door de Communistische Partij Holland (C.P.H.) voorgestane eenheidsfront in de vakbeweging en betreffende de oppositie in de C.P.H. 1923 - 1924. 1 map.
- 254
- Stukken betreffende het door het congres van de Roode (of Revolutionaire) Vakvereenigings-Internationale (R.V.I.) voorgestane eenheidsfront van het NAS met de linkervleugel van het N.V.V. . 1926. 1 map.
- 255
- Stukken betreffende de "industrieele vrede" tussen de werkgeversverenigingen en de moderne, neutrale en confessionele vakbeweging. 1927 - 1928. 1 map.
- internationaal
Zie ook nr. 254 en 318.
- 258
- Resoluties van de meerderheid en de minderheid van het NAS-bestuur ingediend op het congres inzake aansluiting bij de R.V.I. , met verslagen van het congres uit "De Tribune". 1922. 1 map.
- 261
- Rapporten van delegaties uit het NAS van de zittingen van de Centrale Raad, 1922, van het derde congres, 1924, en van het Vollzugsbureau van de R.V.I. . 1925.
- 263
- Exemplaar van het "Rotes Gewerkschafts-Bulletin" met een rapport van de organisatieafdeling van de R.V.I. . 1927. 2 stukken.
- 264
- Rapport van H. Sneevliet en D. Schilp betreffende de revolutionaire vakbeweging in Duitsland. 1928. 2 stukken.
politieke partijen
Zie ook de nrs. 388, 390, 392-394, 395, 406.
- 267
- Brochure door H. Spiekman , "De onafhankelijke vakbeweging en de S.D.A.P.", 1904, met aantekeningen en kranteknipsels. ca. 1912. 1 map.
- 268
- Kranteknipsels betreffende het parlementarisme en anti-parlementarisme binnen het NAS n.a.v. het lijsttrekkerschap van H. Sneevliet voor de Revolutionair Socialistische Partij (R.S.P.) . 1933. 1 map.
- 269
- Correspondentie met en betreffende de Onafhankelijke Socialistische Partij (O.S.P.) , de R.S.P. en afdelingen daarvan. 1933 - 1935. 1 map.
- 270 - 271
- Correspondentie met de Revolutionair Socialistische Arbeiders Partij (R.S.A.P.) en afdelingen daarvan. 1935, 1937. 2 mappen.
culturele organisaties
- 275
- Stukken betreffende het geschil tussen het PAS Amsterdam en de Socialistische Liedertafel "ontwaakt" , voornamelijk over fusie van "Ontwaakt" met de Zangvereeniging "Preciosa" , 1929, met bijlagen. 1922, 1926 - 1927. 1 map.
- 276
- Correspondentie met de Socialistische Kunstenaars-Kring (S.K.K.) te Amsterdam . 1928 - 1929. 1 map.
overige organisaties
- 280
- Correspondentie met de vrijdenker L. Fles en afdelingen van de Vrijdenkersvereeniging "De Dageraad" betreffende lezingen. 1930, 1933. 1 map.
- 281
- Correspondentie met organisaties op het gebied van de zorg voor t.b.c.-patiënten. 1925, 1928 - 1930. 1 map.
- 282
- Stukken ingekomen van de Nederlandsche vereeniging tot bevordering van den arbeid voor onvolwaardige arbeidskrachten (A.V.O.) . 1928 - 1929, 1934. 1 map.
AKTIVITEITEN voor de eigen beweging:
Kinder- en jeugdwerk
- 286
- Stukken betreffende het oprichten van een NAS-jeugdcentrale en plaatselijke jeugdcentrales, met reglement voor de NAS-jeugdcentrale. 1925. 1 map.
- 288
- Correspondentie met J. Engels en de Revolutionaire Jeugd-Bond (R.J.B.) , met stukken betreffende de fusie in 1935 van de R.J.B. met het Socialistisch Jeugd-Verbond (S.J.V.) tot het Revolutionair Socialistisch Jeugd-Verbond (R.S.J.V.) . 1928 - 1930, 1933 - 1935. 1 map.
- 293
- Beschrijvingsbrieven voor congressen van de R.J.B. , met verslagen van het in 1934 gehouden congres. 1932, 1934. 1 map.
- 294
- Manuscript "Over de noodzakelijkheid en den rol van den Revolutionairen Jeugd-Bond" + teksten cursussen. 1933. 1 stuk.
- 295
- Pamflet van de Communistische Jeugd-Bond (C.J.B.) "Aan de S.J.V.'ers en R.J.B.'ers". 1934. 1 stuk.
- 296
- Stukken betreffende de uitlevering van Duitsers die deelnamen aan een internationaal congres van linkssocialistische jeugdorganisaties in Laren (N.H.). 1934. 1 map.
- 297
- Correspondentie met het Vakantie Kinder-Fonds (V.K.F.) , met stukken betreffende het geschil in 1937 inzake de penningmeester-kampbeheerder van het V.K.F., C.J.J. Scheepers . 1929, 1932 - 1935, 1937. 1 map..
- 300
- Brieven van de R.J.K.W. en de Culturele Unie (C.U.) betreffende coördinatie van het kinderwerk, met stukken betreffende de aktiviteiten van de C.U. op het gebied van het kinderwerk. 1934 - 1935. 1 map.
Vrouwenorganisatie
Volksontwikkeling
- 305
- Teksten voor cursusvergaderingen door E. Bouwman over "De Nederlandsche vakbeweging, haar ontstaan en ontwikkeling". 1928. 1 map.
- 307
- Tekst voor een cursusvergadering (?) over medezeggenschap in het bedrijfsleven. ca. 1928. 2 stukken.
- 308
- Correspondentie met R. Flink betreffende de opvoering van het stuk Thomas More en betreffende lezingen. 1928 - 1929. 1 map.
- 309
-
Statuten van de
Vereeniging federatie voor volksontwikkeling
, met
bijlagen.
1931.
1 map.
Deze vereniging had tot doel als overkoepelend orgaan op te treden voor de plaatselijke V.V.V.O.'s (= Vereeniging Voor Volks-Ontwikkeling).
- 311
- Correspondentie met V.V.S.O.'s (= Vereeniging Voor Socialistische Ontwikkeling ). 1933 - 1935, 1937. 1 map.
- 312
-
Stukken betreffende de
samenwerking van de V.V.V.O.'s en de V.V.S.O.'s in een landelijk verband, met
correspondentie met het Centraal bestuur der V.V.S.O.
1933 - 1935.
1 map.
In maart 1935 werd de samenwerking officieel tot stand gebracht doordat twee V.V.V.O.-mensen in het Centraal bestuur der V.V.S.O. werden opgenomen.
Pers
Zie ook PAS-inventaris no. 115.
- 315 - 317
- Correspondentie door de redactie van "De Arbeid" betreffende plaatsing van artikelen en reeds geplaatste artikelen. 1925, 1927 - 1930, 1933 - 1935. 3 mappen.
- 318
- Stukken bevattende artikelen voor "De Arbeid", ingezonden door het Vollzugsbureau van de R.V.I. 1926. 2 stukken.
- 319
- Correspondentie met mej. R. Pool in Berlijn betreffende artikelen voor "De Arbeid" of "De Baanbreker", met brieven betreffende Duitse bladen. 1930. 1 map.
- 320
- Stukken bevattende artikelen voor "De Arbeid", waarschijnlijk geschreven door H.J.F.M. Sneevliet . 1931. 1 map.
- 328
- Stukken betreffende het plan om "De Arbeid" één maal per week te laten verschijnen in plaats van twee maal. 1934. 1 map.
- 329
- Notulen van een vergadering van diverse organisaties betreffende opvoering van de steun en propaganda voor het "Volksdagblad". 1908. 1 stuk.
- 330
- Kopieboek van stukken opgemaakt door H. Maters als penningmeester van de Steunbeweging voor "Het Volksdagblad". 1925. 1 deel.
- 333
- Stukken betreffende het "N.A.S.-Bulletin", met exemplaren van het "N.A.S.-Bulletin". 1928 - 1930, 1937. 1 map.
- 335 - 336
- Lijsten van te vorderen kwitanties op abonnees van "Klassenstrijd", met bijlagen. 1926 - 1928. 1 band en 1 map.
- 337
- Correspondentie met A. Hennaut te Brussel betreffende het werven van abonnees, en betreffende artikelen voor "Klassenstrijd". 1928. 1 map.
- 338 - 339
- Stukken betreffende de redactie en administratie van "De Nieuwe Weg", met stukken betreffende fusie van "De Vlam" met "Klassenstrijd" in 1929 tot "De Nieuwe Weg". 1929 - 1930, 1933 - 1934. 2 mappen.
- 340
- Circulaires van het NAS bevattende berichten voor dagbladen. 1922, 1925, 1929, 1933 - 1935, 1937. 1 map.
- 341
- Stukken betreffende offertes van drukkerijen voor het drukken van "De Arbeid" en ander drukwerk. 1925. 1 map.
Propaganda
- algemeen
- 344
- Correspondentie met de A.V.R.O. en de V.A.R.A. betreffende het verzoek om uitzending van de herdenking van het 35-jarig bestaan van het NAS. 1928 - 1929. 1 map.
- 345
- Stukken betreffende de Revolutionaire Omroep-Vereeniging voor Arbeiders (R.O.V.A.) 1929, 1932, 1934. 1 map.
- 347
- Stukken betreffende de landdag te Haarlem ter gelegenheid van het 35-jarig bestaan van het NAS. 1933. 1 map.
- Groningen, Friesland, Drenthe
Zie voor Groningen ook nr. 367.
- 353
- Stukken betreffende een vergadering over de aanstelling van een propagandist in het noorden (inclusief Overijssel). 1926. 1 map.
- 354
- Correspondentie met en betreffende propagandist M.I. Roodveldt , met rapporten. 1923 - 1926. 1 map.
- 355
- Correspondentie met en betreffende propagandist P. Harkema , vóór 1926 propagandist in Zuid-Holland. 1925 - 1929. 1 map.
- 359
- Stukken betreffende de aanstelling van een nieuwe propagandist, en correspondentie met propagandist W.A. Bouma . 1935. 1 map.
- Noord-Brabant, Limburg
- 363
- Stukken betreffende propaganda in Noord-Brabant en Zuid-Limburg, voornamelijk correspondentie met W. Smid . 1925, 1927 - 1928, 1930, 1934 - 1935, 1937. 1 map..
- overige provincies
Zie voor Overijssel ook nr. 353 en voor Zuid-Holland nr. 355.
- 367
- Correspondentie met de propagandist in Twente, H. Huve , sinds 1929 propagandist in Groningen en sinds 1930 in Utrecht. 1928 - 1930. 1 map.
- 368
- Correspondentie met de propagandist in Noord-Holland/Utrecht, C. Hamet , sinds 1933 propagandist in Gelderland, met correspondentie met anderen in deze provincie. 1933 - 1935, 1937. 1 map.
- 370
- Stukken betreffende bijeenkomsten en vergaderingen van organisaties in Noord-Holland. 1928, 1930. 1 map.
Meivieringen
N.V. IJmuider Proviand-Centrale
- 379
-
Statuten van de
N.V. IJmuider Proviand-Centrale (IJ.P.C.)
1928.
2 stukken.
Deze organisatie hield zich bezig met de proviandering van de stoomtrawlers.
- 380
- Correspondentie met J.A. Brandsteder : secretaris van de IJmuider federatie, afdeling van de Nederlandsche federatie van transportarbeiders ; directeur van de IJ.P.C. ; penningmeester van het Fonds voor sociale voorzieningen te IJmuiden. 1927 - 1929. 1 map.
naar buiten gericht:
Protestbewegingen
- oorlog, fascisme, reactie
Zie ook 405.
- 385
- Open brief van het NAS aan het N.V.V. betreffende het petitionnement van het N.V.V. inzake de vlootwet. 1923. 1 map.
- 386
- Exemplaren van "De Spelbreker", orgaan van het Comité van actie tegen de oranjelol en de vlootwet , met een verslag uit "De Telegraaf" betreffende vlootwetdemonstraties. 1923. 1 map.
- 387
- Correspondentie betreffende de levering van antivlootwetkaarten en betreffende de akties tegen de vlootwet-Deckers. 1930. 1 map.
- 388
- Stukken betreffende het Revolutionair comité tegen de vlootwet en betreffende het petitionnement van de S.D.A.P. en het N.V.V. inzake de vlootwet. 1930. 1 map.
- 389
- Stukken betreffende de door het NAS te organiseren meeting ter herdenking van het feit dat twintig jaar eerder Wereldoorlog I is uitgebroken. 1934. 1 map.
- 390
-
Stukken betreffende de
anti-oorlogsmeeting georganiseerd door het NAS en de
R.S.A.P.
en betreffende de anti-oorlogskrant.
1935.
1 map.
Zie ook de nrs. 270-271.
- 391
- Stukken betreffende deelname aan het Internationaal anti-fascistencongres door het NAS. 1929. 1 map.
- 393
- Correspondentie met S.H. Delhaas betreffende de invloed van de Nationaal-Socialistische Beweging (N.S.B.) op het platteland. 1934 - 1935. 1 map.
- 395
- Stukken betreffende samenwerking met linkse verenigingen en partijen inzake protestacties tegen de reactie, fascisme en oorlog. 1933 - 1935. 1 map.
- 396
- Stukken opgemaakt door E. Bouwman als secretaris van het Landelijk comité van verweer tegen reactie, fascisme en oorlog . 1933 - 1934. 1 map.
- 397
- Stukken betreffende spreekbeurten voor plaatselijke comité's van verweer tegen reactie, fascisme en oorlog. 1933 - 1934. 1 map.
- 398
- Correspondentie met het Comité van verweer tegen reactie, fascisme en oorlog Noord-Holland, met circulaires en resoluties van het comité. 1934 - 1935. 1 map.
- Ned. Oost-Indië
- 403
- Stukken betreffende protestacties tegen de toestanden in Ned. Cost-Indië en betreffende steunverlening. 1925 - 1930. 1 map.
- 404
- Kranteknipsels betreffende de opstand op West-Java, betreffende de vakbeweging, het militarisme en de Europeanen in Ned. Oost-Indië. 1926 - 1927. 1 portefeuille.
- 405
- Stukken betreffende het demonstratief congres van het NAS tegen de reactie, in het bijzonder tegen het bewind in Ned. Oost-Indië. 1927. 1 map.
- 406
- Kranteknipsels betreffende de kritische houding van P.J. Schmidt jegens de politiek van de S.D.A.P. inzake Ned. Oost-Indië. 1928. 1 map.
Steunverlening
- stakers
Zie ook de nrs. 56, 62, 91, 127, 132, 172, 185-186, 239.
- 411
- Stukken betreffende stakingen bij de Koninklijke Deventer tapijtfabriek en bij de Katoenspinnerij "Bamshoeve" te Enschede . 1906 - 1907. 1 map.
- 413
- Stukken betreffende de beschuldiging aan het adres van H. Sneevliet als zou hij geld uit de stakingskas van de Nederlandsche federatie van transportarbeiders hebben verduisterd. 1925. 1 map.
- 414
- Lijsten van vrijwillige bijdragen voor stakers en uitgeslotenen, ingezonden door organisaties uit Amsterdam, Rotterdam en de Zaanstreek. 1929. 1 portefeuille.
- 415
- Reglementen van de Centrale Weerstands-Kas (C.W.K.), met stukken betreffende het ontwerpen en de invoering van het reglement. 1929 - 1930. 1 map.
- 416
- Stukken betreffende geschillen over de interpretatie van artikelen van het reglement van de C.W.K. 1930. 1 map.
- 418
- Correspondentie tussen de voorzitter en de penningmeester van de Commissie van beheer C.W.K. betreffende de financiële afwikkeling van uitkeringen en contributies. 1929 - 1930. 1 portefeuille.
- 419
- Stukken betreffende de rekeningen van de C.W.K. bij de Gemeentegiro en de Incassobank. 1929 - 1930. 1 map.
- 420
- Brieven van de voorzitter van de Commissie van beheer C.W.K. aan het NAS-bestuur waarin namens stakers aanvraag wordt gedaan om uitkering, met bijlagen. 1930. 1 map.
- 421
- Stukken betreffende de aanschaf van insignes en de verspreiding van insignes en C.W.K.-zegels onder de federaties. 1930, 1933. 1 map.
- anderen
- 426
- Correspondentie met en betreffende het Proletarisch Steun-Fonds (P.S.F.) , met concept-statuten. 1933 - 1935. 1 map.
- 429
- Stukken opgemaakt en ontvangen door C. Kitsz als penningmeester van het Comité "Rood Spanje" en door het NAS betreffende geldinzameling voor Spanje. 1936 - 1937. 1 map.
- 430
- Stukken betreffende vergaderingen van het Comité "Rood Spanje" en betreffende de fusie van het comité met het P.S.F. tot het Internationaal Solidariteits-Fonds (I.S.F.) . 1937.
Werkloosheid
- werkverschaffing
- 435
- Correspondentie met gemeentebesturen betreffende vertegenwoordiging van het NAS in commissies van toezicht op arbeidsbeurzen, in agentschappen der arbeidsbemiddeling en andere gemeentelijke commissies. 1928 - 1929, 1933 - 1934, 1937. 1 map.
- 437
- Stukken betreffende de werkverschaffing voor arbeiders uit de vier grote steden. 1929 - 1930. 1 map.
- 438
- Stukken betreffende de conferentie inzake de gedragslijn van het NAS t.a.v. de werkverschaffingen. 1930. 1 map.
- 439
- Enquêtelijsten betreffende werkverschaffingen, ingevuld door PAS-sen en plaatselijks afdelingen van federaties, met bijlagen. 1930. 1 map.
- 440 - 441
- Lijsten van weeklonen, uitgekeerd aan arbeiders in diverse werkverschaffingen. 1930 - 1931. 2 mappen.
- 442
- Stukken betreffende onderzoekingen van het NAS naar de toestand in de werkverschaffingen. 1932 - 1933, 1935. 1 map.
- 444
-
Circulaires, pamfletten
en kranteknipsels, ingekomen van de
Deventer
Bestuurders-Bond
en de
Algemene bond voor werklozen in
Deventer
betreffende lage lonen en stakingen in de
werkverschaffingen.
1935 - 1937.
1 map.
Zie ook de nrs. 203-204.
- 445
- Correspondentie met het Stakingscomité van Deventer arbeiders in de werkverschaffing Twentekanaal. 1937. 1 map.
- steun aan werklozen
Zie ook nr. 110.
- 448
- Stukken betreffende werklozenkassen van federaties en arbeidsbemiddeling, voornamelijk ingekomen van de Rijksdienst der werkloosheidsverzekering en arbeidsbemiddeling. 1925, 1928 - 1930. 1 map.
- 449
- Correspondentie met het Ministerie van arbeid, handel en nijverheid, het Ministerie van economische zaken en arbeid, en het Ministerie van sociale zaken betreffende werklozenkassen en steunverlening. 1929, 1933 - 1937. 1 map..
- 450
- Stukken betreffende Th.J. Dissel sr. namens het NAS lid van de Rijkscommissie van advies voor de werkloosheidsverzekering. 1929. 1 map.
- 451
- Stukken betreffende de slechte positie waarin werklozenkassen van sommige federaties verkeren. 1930 - 1931. 1 map.
- organisatie en agitatie onder werklozen
- 454
- Deel van een rapport betreffende de oprichting van een werklozenorganisatie, 1928, en stukken betreffende de (Algemeene) Werkloozenbond. 1930. 1 map.
- 456
- Exemplaren van "De Werkloosheid", orgaan voor werklozen te Dordrecht, met kranteknipsels. 1930 - 1931. 1 map.
- 458
- Correspondentie met de gemeente Tilburg betreffende verlaging van de uitkering aan werklozen die met pamfletten hadden gecolporteerd. 1935. 1 map.
- 460
- Reglementen van de A.W.B.'s (A.W.B.= Algemene Werklozen-Bond) te Haarlem en Nijmegen. 1937. 2 stukken.
Sociale wetgeving
Zie ook PAS-inventaris no. 113.
- 464
- Stukken betreffende de Commissie van het NAS voor sociale wetgeving. 1928 - 1930, 1933 - 1935, 1937. 1 map.
- 465
- Stukken ingekomen van en betreffende de Hooge raad van arbeid . 1924 - 1925, 1927 - 1928, 1930 - 1935. 1 portefeuille.
- 466
- Stukken ingekomen van raden van arbeid, van de Vereeniging van raden van arbeid en van de Rijksverzekeringsbank , met incidenteel kopieën van uitgaande stukken. 1925, 1927 - 1930, 1937. 1 map.