Archief Nieuw Dennendal (Den Dolder)

Periode  (1965-) 1969-1974 (-1989)
Omvang   5.62 m.
Raadpleging Beperkt
Inv.nrs. 39-41, 43-45, 49 en 56 gesloten tot november 2018
Zie informatie over raadpleging

Geschiedenis

Nieuw Dennendal splitste zich na jarenlange onenigheid omtrent democratisering en veranderde taakopvattingen begin 1974 af van Dennendal, de zwakzinnigenafdeling van de Willem Arntsz Stichting te Den Dolder; de volgelingen van hervormer Carel Muller maakten zich los van de WA stichting en kozen een vorm van zelfbestuur; Nieuw Dennendal kreeg niet de steun van CRM en het ministerie van Volksgezondheid waardoor Nieuw-Dennendal zich al weer na 10 maanden moest opheffen.

Carel Muller was vanaf 1965 stagiair en van 1969-1974 psychologisch directeur van Dennendal.

Catrien Venzelaar-de Boer zat in de bestuurscommissie van het Psycho-medisch Streekcentrum (PMS), de psychiatrische en psychogeriatrische afdeling van de WA-Stichting, en was als lid van de progressieve fractie van de Provinciale Staten van Utrecht medeverantwoordelijk voor bestuursbenoemingen in de WA-Stichting; daarnaast lid van de Staatscommissie Herziening Rechterlijke Organisatie en bestuurslid van de Stichting Het Baken, tehuis voor schoolgaande en werkende meisjes, en van de in 1986 opgerichte Stichting Hogeschool Midden Nederland.

Inhoud

Stukken van directeur Carel Muller en van staflid Jet Douwes: Notulen van stafvergaderingen 1969-1973; stukken betreffende werkgroepen 1969-1979, verpleegden, ouders en medewerkers 1970-1974, conflicten 1971-1974, groep, stichting en sympathisanten Nieuw Dennendal 1973-1974, financiën 1974, onderbrenging in Dirkshorn en Eindhoven 1974-1975, Willem Arntsz Raad 1973-1974, opleiding 1973-1974, Aktiegroep Willem 1969 en andere organisaties 1976-1982; plakboeken met documenten en krantenknipsels 1965-1989 en stukken betreffende de voorbereiding van een boek 1973-1974 en een rapport 1975-1979; brochures, periodieken, rapporten en documentatie 1968-1974;

Stukken van Catrien Venzelaar-de Boer: Notulen van bestuursvergaderingen en jaarverslagen van de PMS 1983-1987; notulen van bestuursvergaderingen, jaarverslagen en stukken betreffende statuten, ondernemingsraad, dienstvoorwaarden, patiënten en samenwerkingsverband van de WA-Stichting 1974-1987; besluiten en notulen van fractievergaderingen, stukken van Provinciale Staten betreffende bestuursbenoemingen bij de WA-Stichting 1971-1981 en besluiten van het provinciaal bestuur Utrecht 1960-1971, 1981; notulen van vergaderingen van de staatscommissie 1976-1983; notulen van vergaderingen van het bestuur van Stichting Het Baken 1985-1990 en van samenwerkingsberaad 1984-1986 en bestuur van Stichting Hogeschool Midden Nederland 1986-1989; krantenknipsels 1971-1999.

Ordening

Eerste deel (3.15 m) is geordend, van aanvulling uit 2002 is slechts een deel geordend (0,36 m).

Bewerking

Lijst gemaakt door Henk Hondius (van 3.15 m)

INLEIDING

Geschiedenis

Dennendal is de zwakzinnigenafdeling van de Willem Arntsz Hoeve te Den Dolder, ondergebracht in de Willem Arntsz Stichting . De in 1969 als directielid van Dennendal aangestelde psycholoog Carel Muller begon met een aantal hervormingen, die er op gericht waren de zwakzinnigen in kleine leefgemeenschappen te huisvesten. Daarnaast voerde Muller stafbesprekingen in waardoor stafleden directer bij het beheer van de instelling betrokken werden. Deze hervormingen en de consequenties ervan gaven aanleiding tot onrust binnen de directie en bij een deel van het personeel. In de loop van 1971 ontstond een conflictsituatie, waarna door publicatie van een aantal sensationele artikelen in De Telegraaf de tegenstellingen nog werden verscherpt.
Naar aanleiding van deze en andere berichten in de media kwamen er vragen in de Tweede Kamer. Staatssecretaris van volksgezondheid Kruisinga stelde een onderzoekscommissie in, de z.g. Commissie- Speyer . Nadat Carel Muller op advies van de Commissie-Speijer op 11 juni 1971 ontslagen was, stapte het voltallige bestuur van de WA-Stichting op. Aan oud-minister Veldkamp werd verzocht een interim-bestuur te vormen.
Dit nieuwe bestuur begon op 5 juli 1971 met het weer in dienst nemen van Carel Muller . Het interim-bestuur zou plannen uitwerken voor een meer democratisch functioneren van de instelling en zich tevens bezig houden met de nieuwbouwplannen.
Er ontstond grote onenigheid met het interim-bestuur over de voordracht van twee leden van het nieuw te vormen en begin 1974 aan te treden bestuur. Deze personen waren voor de staf van Dennendal onaanvaardbaar. Daarbij kwam nog dat er ook veel onvrede met de opstelling van het interim-bestuur ten aanzien van de bouwplannen ontstond. Om die redenen begonnen Muller c.s. eind 1973 contacten te leggen met personen buiten de Willem Arntsz Stichting, later resulterend in de vorming van de Werkgroep Bestuur, bestaande uit onder anderen Piet Reckman , de strafrechthoogleraar Hulsman en Bram Peper , toen beleidsadviseur van het Ministerie van CRM en lid van het DB van de PvdA .
Begin 1974 kwam het snel tot moeilijkheden. Aanleiding was een meningsverschil binnen de staf van Dennendal . Reeds vanaf december 1971 waren er problemen tussen de staf en het schoolhoofd Van Nek, wiens taakopvattingen op den duur niet meer strookten met die van vele anderen in de staf. De staf besloot in januari 1974 Van Nek te schorsen, maar het bestuur droeg Van Nek op om weer aan het werk te gaan. Carel Muller en een aantal stafleden protesteerden hiertegen, waarop het bestuur Carel Muller op non-actief zette. Als reactie daarop bezette een aantal personeelsleden (staf en groepsleiding) symbolisch de directiekeet op 17 januari. Het WA-bestuur beantwoordde deze actie met ontruiming door de politie en met het ontslag van Carel Muller . De aanhangers van Carel Muller , waaronder ouders van de pupillen, vormden vervolgens op 25 januari de groep Nieuw Dennendal , die zich symbolisch van de WA-Hoeve losmaakte en voor een vorm van zelfbestuur koos. De Werkgroep Dennendal Bestuur werd verzocht om het bestuur te gaan vormen onder de naam Werkgroep Bestuur Nieuw Dennendal . Op 2 februari ontsloeg het WA-bestuur nog eens zeven stafleden, officieel vanwege het negeren van een dienstbevel. Nadat besprekingen tussen de groep Nieuw-Dennendal en het WA-bestuur waren vastgelopen, besloot het bestuur in principe tot de ontruiming van een aantal paviljoens. Maar in de besloten vergadering van de vaste commissie voor volksgezondheid van de Tweede Kamer op 13 februari ontstond onenigheid tussen de regeringspartners over het ontruimingsbesluit. Staatssecretaris Hendriks , die deel uitmaakte van het inmiddels tot stand gekomen kabinet Den Uyl , stelde de commissie Langemeijer in, die tot taak zou krijgen de ontruimingsopdracht van de paviljoens voor te bereiden en uit te voeren. In een eindadvies van de commissie-Langemeijer werd gepleit voor een ruimtelijke scheiding van Dennendal en Nieuw-Dennendal . De commissie-Langemeijer kwam op 20 juni tot de conclusie dat ontruiming onvermijdelijk was, nadat alle pogingen om nog tot een oplossing te komen mislukt waren.
Na de dramatische ontruiming door de politie van het Lorentzpaviljoen, één van de paviljoens van Dennendal op 3 juli, werd op 10 juli 1974 de Stichting Leef- en Werkgemeenschap Nieuw-Dennendal opgericht. Ontslagen stafleden van Dennendal , ouders en sympathisanten vormden het bestuur. Eind juli diende de stichting bij de Ministers van Volksgezondheid en van CRM een aanvraag in voor het vestigen van een inrichting met maximaal 300 pupillen. Toen vaststond dat deze aanvraag geen enkele kans maakte, besloot Nieuw-Dennendal zichzelf eind october 1974 op te heffen.

Archief- en documentatiecollectie

De stukken uit de collectie Nieuw Dennendal zijn afkomstig van het oud-staflid Jet Douwes en van oud-directeur Carel Muller en zijn onder andere verzameld in verband met een publicatie. De collectie is in 1993 aan het IISG geschonken. De oorspronkelijke ordening van de stukken was duidelijk in hoofdzaak chronologisch en is zo veel mogelijk gehandhaafd.
Een groot aantal geluidsbanden, foto's en affiches is overgebracht naar de afdeling Beeld en Geluid van het IISG , terwijl enige tijdschriften overgebracht zijn naar de bibliotheek.
Het geordende deel van het archief heeft een omvang van 3.15 m.

PLAATSINGSLIJST

1-3

In chronologische volgorde opgeplakte knipsels betreffende Dennendal , zwakzinnigenzorg, psychiatrie en democratisering bij de instellingen.   1965,   1969-1973.  3 pakken.

1

23-12-1965, 18-10-1969 - 13-6-1971.

2

14-6-1971 - 30-6-1971.

3

1 -7-1971 - 31-12-1973.

4-16

Plakboeken bevattende in chronologische volgorde opgeplakte knipsels betreffende de gebeurtenissen op Dennendal .   1974.  13 delen.

4

4 -1 -1974 - 21-1 -1974.

5

21-1 -1974 - 28-1 -1974.

6

29-1 -1974 - 2 -2 -1974.

7

4 -2 -1974 - 12-2 -1974.

8

12-2 -1974 - 16-2 -1974.

9

16-2 -1974 - 2 -3 -1974.

10

2 -3 -1974 - 26-4 -1974.

11

27-4 -1974 - 25-5 -1974.

12

24-5 -1974 - 15-6 -1974.

13

17-6 -1974 - 4 -7 -1974.

14

4 -7 -1974 - 27-7 -1974.

15

27-7 -1974 - 12-10-1974.

16

18-10-1974 - 21-12-1974.

17-19

Overige krante- en tijdschriftartikelen.   1973-1975,   1980-1989 en z.j.  2 pakken en 1 map.

17

1973-1974. (map)

18

1975.

19

1980-1989 en z.j.

20-37

Plakboeken bevattende in chronologische volgorde opgeplakte documenten en ingekomen stukken, de z.g. 'dagboeken van het Buitencentrum'. Met notities, impressies en tekeningen,   1974-1980.  18 delen.

20

14-2 -1974 - 15-3 -1974.

21

18-3 -1974 - 5 -3 -1974.

22

8 -4 -1974 - 29-4 -1974.

23

30-4 -1974 - 14-5 -1974.

24

15-5 -1974 - 31-5 -1974.

25

4 -6 -1974 - 19-6 -1974.

26

20-6 -1974 - 2 -7 -1974.

27

3 -7 -1974 - 13-7 -1974.

28

13-7 -1974 - 30-7 -1974.

29

31-7 -1974 - 6 -9 -1974. (folioformaat)

30

9 -9 -1974 - 10-10-1974.

31

11-10-1974 - 5 -11-1974.

32

5 -11-1974 - 29-11-1974.

33

4 -12-1974 - 17-3 -1975.

34

21-3 -1975 - 11-7 -1975.

35

12-7 -1975 - 17-9 -1975.

36

September 1976 - oktober 1978.

37

Oktober 1978 - 1980.

38

Stukken betreffende de Aktiegroep Willem.   [1969].  1 pak.

39-41

Notulen, agenda's en te behandelen stukken van de stafvergaderingen. Met bijlagen.   1969-1973.  2 pakken en 1 doos.

39

1969-1971.

40

1969-1971.

41

1972-1973.
N.B. Gesloten tot 2018 .

42

Stukken betreffende de Werkgroep Bouwen en Wonen. Bevat ook een aantal bouwtekeningen.   1969-1973.  1 pak.

43

Stukken betreffende het personeel.   1970,   1974 en z.j.  1 pak.
N.B. Gesloten tot 2018 .

44

Stukken betreffende (en afkomstig van) paviljoen 't Hoff.   1970-1974.  1 pak.
N.B. Gesloten tot 2018 .

45

Stukken betreffende de ouders van de verpleegden en de verpleegden. Bevat ook stukken van het Landelijk Ouderberaad Moderne Zwakzinnigenzorg (LOMZ) .   1970-1974.  1 pak.
N.B. Gesloten tot 2018 .

46

Stukken betreffende de conflicten in   1971.  1 pak.

47

Rapport van de Commissie-Speijer. Met bijlagen.   1971.  1 pak.

48

Stukken betreffende de problemen met het interim-bestuur.   1971-1973.  1 pak.

49

Stukken betreffende de ontslagen stafleden en andere medewerkers.   1971,   1974.  1 pak.
N.B. Gesloten tot 2018 .

50

Rapporten van het Gemeenschappelijk Instituut voor Toegepaste Psychologie (GITP), Adviesbureau voor organisatie en informatie.   1972.  1 pak.
N.B. Deze instantie adviseerde de WA-Stichting inzake de in te voeren democratiseringsmodellen.

51

Stukken betreffende de Willem Arntsz Raad.   1973-1974.  1 pak.
N.B. De Willem Arntsz Raad was een soort ondernemingsraad.

52-55

Stukken afkomstig van Carel Muller .   1973-1974 en diverse jaren.  4 pakken.

52

Ingekomen brieven. 1973-1974.

53

Interviews met Carel Muller . 1974.

54

Kort geding van de WA-Stichting tegen Carel Muller . 1974.

55

Overige stukken. 1974 en diverse jaren.

56

Stukken betreffende de Z-opleidingen. Bevat examenopgaven en studiemateriaal.   1973-1974.  1 doos.
N.B. Gesloten tot 2018 .

57

Financiële stukken betreffende Dennendal .   1974.  1 pak.

58-59

Stukken betreffende de conflicten in 1974 .   1974.  2 pakken.

60

Stukken betreffende de werkgroep Nieuw Dennendal en de Stichting Leef- en Werkgemeenschap Nieuw Dennendal .   1974.  1 pak.

61-62

Adhaesielijsten van organisaties en personen. Met tekeningen van pupillen.   1973-1974.  2 dozen.

61

1973-1974.

62

1974.

63-69

Afschriften van giro-rekeningen met overmakingen door sympathisanten van Nieuw Dennendal , grotendeels geordend per provincie.   1974.  7 pakken.

63

Noord-Holland. 1974.

64

Amsterdam. 1974.

65

Groningen, Friesland, Drente en Overijssel. 1974.

66

Noord-Brabant, Limburg en Zeeland. 1974.

67

Zuid-Holland (inclusief Rotterdam en Den Haag). 1974.

68

Gelderland. 1974.

69

Utrecht. 1974     

70

Afschriften van bankrekeningen met overmakingen door sympathisanten van Nieuw Dennendal .   1974.  1 pak.

71

Chronologisch geordende stukken betreffende het Dennendal -conflict, verzameld ten behoeve van het 'Dennendalboek'.   juni 1973 - juli 1974.  1 doos.

72

Stukken betreffende de voorbereidingsbesprekingen voor het 'Dennendalboek'. Met bijlagen.   1974.  1 pak.

73

Stukken betreffende het tot stand komen van het rapport: 'Conflicten in non-profit organisaties'. Bevat ook interviews en enige correspondentie.   1975-1979.  1 pak.

74

Stukken betreffende de Leef- en Werkgemeenschap 'Chez-Fred' te Dirkshorn (NH), ook wel 'Het Bedoeninkje' genoemd. Bevat het z.g. Dirkshornse schrift.   1974.  1 deel.
N.B. Hier verbleven na de ontruiming van het Lorentzpaviljoen enige tijd een aantal ex-groepsleiders met hun kinderen en enige ex-pupillen van Nieuw-Dennendal .

75

Stukken betreffende de Rijks-Psychiatrische Inrichting (RPI) te Eindhoven.   1974-1975.  1 omslag.
N.B. Een groot aantal pupillen werd na de ontruiming overgebracht naar de RPI.

76

Stukken betreffende de Werkgroep Gezondheidszorg Utrecht (WGU) .   1974-1976,   1979.  1 omslag.

77

Stukken betreffende de Aktiegroep Wijs Niet Af (WNA).   1976.  1 omslag.

78

Stukken betreffende de Vereniging Landelijke Organisatie Moderne Zwakzinnigenzorg .   1978-1982.  1 pak.

79

Exemplaren van De Stethoscoop , personeelsblad van de Willem Arntsz Hoeve .   januari 1968 - november 1973.  1 doos.

80

Aantal exemplaren van Nieuw Dennendal Vandaag . Met het abonneebestand.   1973-1974.  1 pak.

81

Exemplaren van andere Dennendalkrantjes.   1971-1974.  1 pak.

82

Twee afleveringen van Kopzorg , blad voor de Willem Arntsz Hoeve , 1e jaargang, nrs. 1 en 2.   1974.  1 omslag.

83

Enkele exemplaren van de Utrechtse Muurkrant .   1974.  1 omslag.

84

Brochures over Dennendal , uitgegeven door de WA-Stichting .   z.j.  1 pak.

85

Rapporten, tijdschriftartikelen, scripties en andere werkstukken betreffende zwakzinnigenzorg, psychiatrie en het Dennendal -conflict. Diverse jaren.  1 doos.