IISG

Nederlands Persmuseum (Amsterdam), Kleine archieven

Periode  1855-2011
Omvang   1.62 m.
Raadpleging Vrij
Bewaarplaats  Persmuseum

Inhoud

Enkele kleine collecties en losse archivalia van het Persmuseum betreffende o.a. Harmen Bonsma, W. van Broeckhuysen, C.J.E. Graaf van Bijlandt, Jan C. Dassen, D.W. Dettmeyer, A.G.C. van Duyl, A. Ekker, Herman Focke, W.N. van der Hout, R. Kiek, J.P. Klautz, A.J. Lievegoed, Miro Lucassen, Cor Mandersloot, Max Nord, Frans Oudejans, J.H. Ritman, Lisa Rolle-Gerth, E. Jan Stoffels, A.J. van der Werken, K. Wijbrands, N.V. Maatschappij Volksblad De Echo, N.V. De Spaarnestad en de Soerabaya-Courant.

Ordening

Het Nederlands Persmuseum bezit enkele collecties met archiefstukken of documentatie, die te klein zijn om in een afzonderlijke inventaris te worden beschreven. Ze staan hierna in chronologische volgorde opgesomd. De herkomst van de stukken en de datum van overdracht aan het Nederlands Persmuseum staan, indien bekend, aangegeven. Hetzelfde geldt voor relevante informatie betreffende personen of organisaties, waarop de stukken betrekking hebben.

Bewerking

Lijst aangevuld door Bouwe Hijma 2007-2012

Lijst

Bij aanvraag van deze stukken dient te worden vermeld: 'PM, Kleine Archieven' en het betreffende inv. nr.


Soerabaya-Courant

1
Correspondentieregister.   1881-1900.  1 map.

K. Wijbrands (0.02 m.)


NB.
Het archief bevat correspondentie tussen F. Voorstad, mr. Th. Thomas (overleden 1927) en K. Wijbrands (1863-1929). Thomas en Wijbrands waren elkaars concurrenten, de eerste was hoofdredacteur van het Bataviaasch Handelsblad , Wijbrands was directeur / hoofdredacteur van Het Nieuws van den Dag voor Nederlandsch-Indië .
De correspondentie betreft een vermeende vordering van Voorstad op zijn advocaat Thomas, die echter weigert te betalen. Daarop stapt Voorstad naar Wijbrands die zijn grieven openbaar maakt. Hieruit ontstaat een ruzie tussen Thomas en Wijbrands, die zich gedeeltelijk publiekelijk voltrekt via open brieven in de betreffende kranten.
Zie Evert-Jan Hoogerwerf, 'Persgeschiedenis van Indonesië tot 1942. Geannoteerde bibliografie' (Leiden 1990), met name pp. 104-105, 128-129.
3-4
Stukken betreffende een conflict tussen mr. Th. Thomas, zijn cliënt F. Voorstad en K. Wijbrands.   1912-1915.  2 omslagen.
3
Correspondentie. 1912-1915.
4
Knipsels. 1915-1916.

De Dag (0.03 m.)


NB. De documentatie is opgenomen in een plakboek. Ze geeft een overzicht van de mislukte poging een nieuw dagblad uit te geven, dat de voornaamste concurrent van De Telegraaf moest worden. Het is stukgelopen op financiële en technische problemen, waaronder een ruzie tussen directeur W.H. Broekhuys en hoofdredacteur J.C. Schröder. De samensteller van het plakboek is vermoedelijk R. Velleman, die op de foto-afdeling van De Dag zou gaan werken.
Het plakboek bevat voornamelijk knipsels en foto's. Daarnaast staan er aantekeningen bij van (weer: vermoedelijk) Velleman. Het bestrijkt de periode van 1 mei 1923 tot 20 juli 1923. Zie voorts het periodiekendossier van De Dag , PM 660.
5
Documentatie betreffende De Dag .   1923.  1 plakboek.

Circulaires uit de Tweede Wereldoorlog (0.01 m.)

6
Circulaires uitgegaan van de Nederlandsche Journalistenkring (NJK), het Verbond van Nederlandsche Journalisten (VNJ) en andere organisaties.   1940-1941, 1944-1946.  1 omslag.

D.W. Dettmeyer - H. Bouwman (0.05 m.)


NB. De stukken, alle uit het jaar 1943, werden aangetroffen bij de stukken van W. van Broeckhuysen (zie verderop in deze lijst). De relatie hiermee was echter onduidelijk, zodat er voor gekozen is ze apart op te nemen.
7
Brieven van de journalist D.W. Dettmeyer aan H. Bouwman (?).   Juni 1943.  1 omslag.
N.B. De naam 'Bouwman' is lastig te ontcijferen.
8-9
Verslagen van persconferenties van de persafdeling van het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten.   Februari 1943 - augustus 1943.  2 omslagen.
8
Februari - april 1943.
9
Mei - augustus 1943.
10
Overige stukken.   Februari 1943 - augustus 1943.  1 omslag.

C.J. Schotel Fzn

11
Manuscript 'Zestig jaar kranteman' door C.J. Schotel Fzn.   Z.j.  1 omslag.

Bond van Adverteerders (BVA) (0.5 m.)


NB. Het kaartsysteem bevat voor adverteerders relevante gegevens van Nederlandse periodieken, zoals de titel van het tijdschrift, de naam van de uitgever, verschijnings-frequentie, plaats van uitgave, oprichtingsjaar, oplage, verspreiding, advertentietarieven en (druk-)technische gegevens. De meeste gegevens hebben betrekking op de jaren vijftig en zestig.
12-15
'Stamkaarten' van de BVA betreffende Nederlandse periodieken.   1947-1974.  4 dozen.
N.B. Alfabetisch geordend op naam van het periodiek.
12
A - F.
13
G - M.
14
N - S.
15
T - Z.

W. van Broeckhuysen (0.05 m.)


W. (Wim) van Broeckhuysen (1919-1991) was hoofdredacteur van de huis-aan-huisbladen De Posthoorn en Nieuwsblad NU . Tevens was hij penningmeester van het bestuur van de sectie huis-aan-huisbladjournalisten van de Nederlands Vereniging van Journalisten (NVJ).
De stukken werden in 1991 geschonken aan het Nederlands Persmuseum door M. Reitsma uit Den Haag.
16
Aantekeningen van W. van Broeckhuysen betreffende de Haagse persgeschiedenis.   Z.j.  1 omslag.
17
Kopieën van stukken betreffende huis-aan-huisbladen, verzameld door W. van Broeckhuysen.   1974, 1983.  1 omslag.
NB. Bevat: Huis-aan-huisbladen bijlage van Kontekst van 23 oktober 1974, een scriptie 'Huis-aan-huisbladen in Nederland. Een overzicht van de onoverzichtelijke markt', door P.N.Q. Koolen (Hoger Economische School Rotterdam).1983 en een artikel 'Een onderschat medium van 592 miljoen', door D. Hellingman in Mediamarkt, op basis van genoemde scriptie. 1983.
18
'Dossier huis-aan-huisbladen' van W. van Broeckhuysen.   1972-1985.  1 map.
NB. Bevat kopieën van artikelen betreffende huis-aan-huisbladen.

Vereenigde Katholieke Pers (0.03 m.)


Op 20 juli 1935 verongelukte het KLM-vliegtuig 'De Gaai' in Zwitserland. Er vielen 13 doden bij deze vliegramp, waaronder de journalist Jozef van Langen. Van Langen was redacteur buitenland voor de Vereenigde Katholieke Pers (VKP) Amsterdam.
Knipsels betreffende de ramp zijn verzameld in een plakboek (waarschijnlijk door een medewerker van de VKP).
19
Laatste notitieblok van Jozef van Langen en een plakboek betreffende de vliegramp met De Gaai .   1935.  3 stukken.
N.B. De laatste twee bladzijden zijn uit het notitieblokje gescheurd en gereproduceerd; hier is nog een cliché van aanwezig.

Divers archiefmateriaal van Nederlandse journalistieke organisaties

20
Menukaarten en andere documenten, uitgegeven door Nederlandse journalistieke organisaties.   1898, 1906, 1912, 1918, 1920-1922, 1924, 1928, 1930, 1950, 1953, 1991, 1995.  1 omslag.

C.J.E. Graaf van Bijlandt (0.01 m.)

21
Betaalbewijzen van Mr. C.J.E. Graaf van Bijlandt te 's-Gravenhage voor lidmaatschappen van verenigingen en abonnementen op kranten en tijdschriften.   1893-1894, 1896-1898, 1900-1901.  1 omslag.

Willem Nicolaas van der Hout

22
Stukken betreffende Willem Nicolaas van der Hout (1883-1963), voormalig directeur van het Internationaal Persmuseum en oud-parlementair verslaggever van Het Vaderland .   1912, 1918-1919, 1921, 1925, 1936-1937, 1941, 1945-1946, 1949, 1952-1955, 1960, 1963 en z.j.  1 map.
NB. Bevat ook enkele stukken in relatie tot de journalist W.C. van Meurs.
22A
'Openbare les, gehouden bij de opening van zijn colleges als Privaat-docent in de Publiciteitsleer aan de Rijksuniversiteit te Utrecht op Maandag 19 October 1931, door W.N. van der Hout' en de door gasten van handtekeningen voorziene menukaart van het diner op diezelfde dag in het Jaarbeurs-restaurant.   1931.  1 map.

J.H. Ritman

23
Tekst van een voordracht gehouden door J.H. Ritman, hoofdredacteur van het Bataviaasch Nieuwsblad , tijdens een vergadering van het Kon. Bataviaasch Genootschap op 10 maart 1936 over 'Publiciteit in dezen tijd'.   1936.  1 katern.

A.J. Lievegoed

24
Typoscript van een voordracht door A.J. Lievegoed tijdens een vergadering van de Maatschappij der Ned. Letterkunde op 8 mei 1936 over 'Ontwikkeling van de krant als persoonlijkheid'.   1936.  1 katern.

De Tampon

25
Circulaires van 'de Provinciale en Periodieke Pers. Vakgroep van uitgevers van nieuwsbladen en tijdschriften'.   1940-1941.  1 map.

R. Kiek

26
Tekst van een 'Rapport van de Commissie van Onderzoek inzake de verslaggeving door de journalist Kiek van een persconferentie der Commissie van Goede Diensten op 11 Febr. 1948'.   1948.  1 katern.

Greet Hofmans-affaire

27
Stukken, afkomstig uit het archief van het Leidsch Dagblad , betreffende de Greet Hofmans-affaire en met name de door de Vereniging de Grote Provinciale Dagbladen verstrekte mededelingen.   1956.  1 map.

Frans Oudejans

28
Typoscripten van bijdragen van Frans Oudejans over de Nederlandse bladen en televisie aan een (Belgisch?) journalistiek Jaarboek.   1979-1981.  1 map.

Miro Lucassen

29
Stukken afkomstig van Miro Lucassen, redacteur van het Utrechts Nieuwsblad , betreffende het Utrechts Nieuwsblad en Wegener Uitgeverij Midden Nederland.   2003-2005.  1 map.

Jan C. Dassen

30-32
Stukken betreffende Jan Dassen (1925-1994), journalist en producer-regisseur bij de VARA en later de TROS.   1956-1994.  2 mappen en 1 ringband.

Verbond van de Provinciale en Periodieke Pers

33
Circulaires van het Verbond van de Provinciale en Periodieke Pers aan de uitgevers van nieuwsbladen en tijdschriften in Nederland.   1940-1942.  1 map.
NB. Deze circulaires waren geadresseerd aan het Vakblad voor Nederlandsche Spaarbanken. Orgaan van den Nederlandschen Spaarbankbond .

Herman Focke

34
Brieven van de Groene Amsterdammer en Mandril. Maandblad voor mensen aan Herman Focke (1926-) en diverse stukken betreffende diens tekenwerk en tentoonstellingen daarvan.   1950-1952, 1957, 1959.  1 map.

Jan Pieter (Ted) Klautz

35-36
Typoscript van gedeelten van 'In de ban van mijn schaduw', de omstreeks 1986 verschenen autobiografie van J.P. Klautz, voormalig president-directeur van uitgeverij Elsevier.   Z.j.  2 mappen.

A. Ekker

37-40
Typoscripten, krantenknipsels en enkele andere stukken betreffende de bijdragen van A. Ekker aan o.a. Vrij Nederland in de rubrieken 'Parlementaire Bedenkingen' (1948-1950) en 'Onparlementaire Bedenkingen' (1965-1968).   1948-1950, 1960-1961 en 1965-1968.  3 mappen en 1 deel.

N.V. Maatschappij Volksblad De Echo

41
Notulen van de algemene vergaderingen van aandeelhouders van de N.V. Maatschappij Volksblad De Echo, alsmede jaarverslagen over de boekjaren 1885/1886-1893/1894.   1885-1894.  1 deel.

'Press 1999'

42
Tekst van de toespraken van D. Boon Czn., H.J.A. Hermans en Nico Scheepmaker bij de presentatie van 'Press 1999' in het Aviodome op Schiphol op 8 december 1971.   1971.  1 map.

N.V. De Spaarnestad

45
Stukken betreffende de in november 1934 uitgebroken wilde staking onder bezorgers en colporteurs van de door N.V. De Spaarnestad uitgegeven weekbladen De Stad Amsterdam , Groot Rotterdam , Ons Land , Panorama en Libelle en de geschiedschrijving over deze staking en N.V. De Spaarnestad in het algemeen.   1934-1935, 1957 en z.j.  1 map.

A.J. van der Werken

46
Perskaarten, uitnodigingen, toegangsbewijzen en andere stukken betreffende de journalistieke werkzaamheden van A.J. van der Werken, verslaggever van Trouw en het weekblad Vizier/Eva/Het Rijk der Vrouw.   1945-1948, 1951.  1 map.

Henk C. Buurman

47
Typoscript 'De korrels zand. Journalistieke belevenissen' door Henk C. Buurman.   [1940-1944].  1 map.

N. Sickenga

48-49
Typoscript 'De economie van een landbouwblad' door N. Sickenga, redacteur Zeeuws Landbouwblad '. Met bijlagen.   1958-1959.  2 mappen.

A.C. de Gooyer

50
Correspondentie van R. de Gooijer betreffende zijn vader A.C. de Gooyer (1909-1992), diens zestigste verjaardag op 28 april 1969, zijn veertigjarig jubileum als journalist en het plan hem een album aan te bieden met kopieën van de voorpagina's van Nederlandse en buitenlandse dagbladen van 28 april 1909.   1969.  1 map.

Wim Langeveld

54
Uitnodiging ter attentie van Wim Langeveld voor de opening van de jubileumtentoonstelling van Fritz Behrendt in het Cultureel Centrum te Amstelveen op 12 oktober 1985. Met bijlagen (tekeningen van Behrendt).   1985.  1 map.

Cor Mandersloot

55
Correspondentie van Cor Mandersloot, ontwerper en fotograaf, van 1933 tot 1968 in dienst bij N.V. Uitgeverij De Spaarnestad.   1946, 1968, 1974 en z.j.  1 map.
0
N.B. Ontwerptekeningen, foto's etc. van Mandersloot zijn overgedragen aan de afdeling Beeld & Geluid van het IISG (BG D24/82-85).
N.B. Cornelis Willem Mandersloot werd geboren op 3 juni 1907 te Amsterdam en overleed op 15 januari 1998 te Heemstede.

A.(Anton) G.C. van Duyl

56-57
Correspondentie en artikelen van A.(Anton) G.C. van Duyl (1829-1918), hoofdredacteur van het Algemeen Handelsblad en echtgenoot van Thérèse Schwartze (1851-1918), alsmede enkele artikelen over Van Duyl.   1855-1918.  2 mappen.

Harmen Bonsma

58
Stukken betreffende het journalistieke leven van H. (Harmen, maar ook wel 'Sjoerd') Bonsma (1899-1964), journalist bij de Nieuwe Courant , de Haagsche Courant , het Deventer Dagblad en hoofdredacteur van de Hotel Revue .   1938, 1940, 1942, 1946, 1953, 1961, 1963-1964.  1 map.

Waldemar Post

59
Receptieregister c.q. Gastenboek bij de opening van de tentoonstelling 'Waldemar Post. De laatste illustrator' in het Persmuseum te Amsterdam op 20 november 2008.   2008.  1 deel.
NB. Bevat teksten en tekeningen.

J.C. Fraenkel

60-63
Manuscript 'Romantiek om een kranten-koning. Karakterschets uit perswereld' door J.C. Fraenkel , oud-hoofdredacteur van De Telegraaf .   [ca. 1949].  3 mappen.
N.B. Met de 'kranten-koning' wordt gedoeld op H.M.C. (Hak) Holdert .; Fraenkel was zelf hoofdredacteur van De Telegraaf van 1942-1944.

Aad Verboog

64
Receptieboek bij het afscheid van Aad Verboog als medewerker van Medianet/VNU.   1983.  1 deel.

Hans de Witte

65
Correspondentie tussen H.J. (Hans) de Witte en de Volkskrant alsmede stukken betreffende het Holland Festival.   1945, 1949, 1951-1953, 1956, 1969-1970, 1973-1974, 1976, 1990.  1 map.
N.B. Hans de Witte (1931) werkte als journalist voor de Volkskrant en was adjunct-directeur van het Holland Festival.

D. Manassen

66
Afschrift van een brief d.d. 4 mei 1950 van D. Manassen, oud-directeur en hoofdredacteur van de Prov. Geld. en Nijmeegse Courant, aan L. Schotting, voorzitter van het Seniorenconvent van journalisten.   1950.  1 stuk.
NB. De kop boven dit afschrift luidt 'Hoe de Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant vermoord werd. Balkantruc van Militair Gezag en zijn handlangers'.

Max Nord


N.B. Jacob Julius Max Nord (1916-2008) was dichter en journalist. Het grootste deel van zijn archief is ondergebracht bij het Letterkundig Museum in Den Haag.
67
Perskaarten en overige identiteitsbewijzen.   1941, 1926, 1937, 1944, 1948, 1952, 1987 en z.j.  1 map.
68
Adhesiebetuigingen aan het aan de leden van de Ministerraad en de Staten-Generaal gerichte adres van het Comité van Actie tegen geweld in Indonesië, waarin wordt gesteld dat de 'geweldsactie' van 20 juli 1947 'het Indonesische volk zeer heeft geschaad'.   1947-1948.  1 map.
69
Manuscripten en typoscripten van Max Nord voor o.a. Het Parool en het Haagsch Dagblad over o.a. Gerrit Achterberg, Jo Boer, Cola Debrot, L.Th. Lehmann, Top Naeff, Adriaan Roland Holst, Jan Jacob Slauerhoff, Simon Vestdijk, Victor E. van Vriesland, Oscar Wilde en anderen alsmede over de Nederlandse pers in de bezettingsjaren.   1947-1948.  1 map.
70
Brief van de directie van Het Parool bij een grammofoonplaat die als herinnering aan het feest op 9 mei 1970 aan de Parool-jubilarissen werd gezonden.   1970.  1 stuk.
71
Uitnodiging van Wim van Norden aan Max Nord en echtgenote om op de 'Tea-party' ter gelegenheid van zijn 88e verjaardag langs te komen.   2005.  1 stuk.

E. Jan Stoffels

72-73
Typoscripten van, artikelen over en andere stukken betreffende Evert Jan Stoffels (1900-1994), journalist bij De Telegraaf en redacteur van het personeelsorgaan Buizenpost .   1943-1994.  2 mappen.
NB. Stoffels was tijdens de Tweede Wereldoorlog als correspondent voor De Telegraaf werkzaam in Berlijn.

Haagsch Persbureau (Jean Hubert Matla)

74
Brieven ingekomen bij J.H. Matla, oprichter en directeur van het Haagsch Persbureau Matla, en artikel 'Knokken voor Matla-knipsels' door Pelle Matla in Villamedia Magazine van 4 december 2009 (p. 23).   1961, 1963, 1966 en 2009.  1 map.

Willem Wittkampf

80
Typoscript 'Het Ongeschreven boek of een vergeefse zoektocht naar het writer's block van Willem Wittkampf' door Lucas Bruijn.  Ca. 2006. 1 map.

Hoofdredacteuren en samenstelling redacties

81
'De Nederlandsche Journalisten-Kring, 1884-1924. Onze voorzitters. Eenige Kring-functionarissen van vroeger en later'. Bijvoegsel van De Journalist, No. 372, 17 januari 1924.  1924. 1 omslag.
82
Overzicht van de samenstelling van redacties van diverse dagbladen en lijst van hoofdredacteuren van landelijke dagbladen sedert 1945.  Ca. 1938 en ca. 2007. 1 map.

Lisa Rolle-Gerth

83
Album met ingeplakte rechtbanktekeningen van Lisa Rolle-Gerth.  1975-1979 en z.j. 1 deel.

C.A.O. (Chris) van Nieuwenhuijzen

84
Brieven d.d. 6 resp. 11 december 1945 en 3 januari 1946 van C.A.O. (Chris) van Nieuwenhuijzen (1920-2011) aan C.D. (Carl) Barkman te Leiden betreffende o.a. de ontwikkelingen in Nederlands Indië / Indonesië.  1945-1946. 1 map.

Full table of contents