Archief Nel (Neeltje Adriaantje) Slis
Periode (1869-1870) 1918-1997 (1999-2010)
Omvang 1.75
Raadpleging Vrij
Bewaarplaats Persmuseum
Biografie
Geboren in Ooltgensplaat in 1913, overleden in Den Haag 2001; volgde een verpleegstersopleiding en werkte in Lausanne, Metz en Genève als verpleegster; keerde in 1939 naar Nederland terug, vertrok al snel voor het Rode Kruis naar Finland en daarna naar de Verenigde Staten, korte tijd werkzaam als vertaalster; in 1941 naar Engeland, had in Wolverhampton haar laatste baan als verpleegster; begin 1943 in dienst bij de Monitoring Service of the Overseas Division van de BBC en in 1944 overstap naar Associated Press, het Amerikaanse persagentschap dat bijna 35 jaar haar werkgever zou blijven; ging zomer 1945 voor AP in Amsterdam werken en vanaf 1950 vanuit Den Haag; in 1963 overgeplaatst naar Brussel om over de EEG te berichten; in 1973 teruggekeerd naar Den Haag; in 1979 afscheid van AP maar als free-lancer nog jaren actief; na een proces van geestelijke achteruitgang overleden in december 2001 in Haags verpleeghuis.
Inhoud
Correspondentie 1933-1996; stukken betreffende werk als verpleegster 1939-1942; stukken betreffende werkzaamheden als journaliste bij Associated Press 1944-1979; artikelen en typoscripten van Nel Slis 1954-1994; artikelen over Nel Slis 1955-2002; stukken betreffende het Nederlandse koninklijk huis 1962-1997.
Bewerking
Inventaris gemaakt door Bouwe Hijma in 2003 evenals aanvulling 2012
INLEIDING
Neeltje Adriaantje Slis werd op 2 september 1913 geboren te Ooltgensplaat op Goeree-en-Overflakkee. Haar vader, Johannes Aren Slis, was een herenboer. Hij was na het overlijden van zijn eerste vrouw, met wie hij een dochtertje had, voor de tweede keer getrouwd. Uit dit huwelijk werd Neeltje oftewel Nel geboren. Ook Nel's moeder, Lena Koert, stierf jong, toen Nel vier jaar oud was. Nel's vader trouwde daarna voor de derde keer. In haar HBS-tijd verhuisde Nel naar een gastgezin in de omgeving van Haarlem en bezocht zij het Kennemer Lyceum in Overveen, waar zij in 1932 haar eindexamen haalde. Nel kreeg van haar familie de gelegenheid naar het buitenland te gaan en daar enkele jaren cursussen te volgen. Achtereenvolgens verbleef zij in Frankrijk, Engeland, Duitsland, Zwitserland en Italië. Nel keerde in augustus 1939 naar Nederland terug, toen de oorlogsdreiging in Europa steeds meer voelbaar werd. In november 1939 was de Sovjet-Unie Finland binnengevallen. In maart 1940 vertrok Nel als gediplomeerd verpleegster van het Nederlandse Rode Kruis samen met 18 collega's, zes artsen, een tolk en een chauffeur naar Vierumäki, ongeveer 150 km ten noordoosten van Helsinki. Na een aantal maanden vertrok dit gezelschap weer uit Finland en Nel vertrok per schip naar Baltimore aan de Amerikaanse oostkust, waar zij in november 1940 aankwam. Zij vond werk als secretaresse bij de Nederlandse Aankoopcommissie in New York. In mei 1941 keerde zij naar Europa terug met een Canadees troepentransport. Uiteindelijk belandde zij in Londen en ging zij vanaf 1 augustus 1941 als verpleegster werken in het New Cross Hospital in Wolverhampton, waar de Prinses Irene Brigade was gestationeerd.
Teruggekeerd in Londen ging Nel als ‘monitor' werken bij de Luisterdienst van de BBC. En dat was haar entree in de journalistiek. In januari 1943 trad zij officieel bij de BBC in dienst. Oktober 1944 stapte Nel over naar Associated Press in Londen. Vanaf de zomer van 1945 zette zij haar werk voor AP voort vanuit Amsterdam, waar AP aan de Nieuwe Zijds Voorburgwal een bureau had. In 1950 vestigde Nel zich als correspondente van AP in Den Haag. Een van haar opdrachten was om het Koninklijk Huis te ‘coveren' en zo deed zij in 1956 verslag van de Greet Hofmans affaire. Voorjaar 1957 vertrok Nel voor enige tijd naar de Verenigde Staten, waar zij werkte op de bureaus van AP in New York en Washington. Terug in Den Haag, wilde zij toch weer naar het buitenland. In 1963 verhuisde zij naar Brussel, waar zij correspondent werd over de Common Market. Hier bleef zij tien jaar en in 1973 werd zij teruggeplaatst naar Den Haag, waar zij de draad van vroeger weer oppakte en o.a. uitvoerig berichtte over de Lockheed-affaire, waarbij de handelwijze van prins Bernhard in het geding was. Op 2 september 1978 bereikte Nel Slis de pensioengerechtigde leeftijd, maar haar dienstverband bij AP liep nog door tot 1 mei van het daarop volgende jaar.
De jaren na haar pensionering bleef Nel Slis actief en op 19 november 1988 werd zij in Perscentrum Nieuwspoort in Den Haag gehuldigd omdat zij 75 jaar was geworden en vanwege haar lange journalistieke carrière. In de laatste jaren van haar leven ging het geheugen van Nel Slis achteruit. In 1999 kon zij verhuizen naar Verpleeghuis ‘Gulden Huis' in Den Haag. Op 17 december 2001 is zij daar gestorven.
Het archief van Nel Slis is door Piet Wackie Eysten in 2001 aan het Nederlands Persmuseum in bewaring gegeven. Door de heer Wackie Eysten is een levensschets van Nel Slis geschreven, die zich ook in het archief bevindt (nr. 104). Foto's en ander beeldmateriaal, afkomstig van Nel Slis, zijn overgedragen aan de afdeling Beeld en Geluid van het IISG.
INVENTARIS
PARTICULIER
- 6
- Afschriften van de rekening van Neeltje Adriaantje Slis in het Grootboek der Nationale Schuld. 1918, 1921. 3 stukken.
- 7
- Stukken betreffende het overlijden van Johannes Aren Slis , de vader van Nel Slis en diverse andere familieleden. 1918, 1947, 1956, 1959, 1983 en z.j. 1 omslag.
- 9
- Uittreksels uit het geboorteregister, diploma's, getuigschriften en inentingsbewijs van Nel Slis. 1926, 1932-1934, 1938-1940, 1950, 1955, 1978, 1997. 1 map.
- 10
- Identiteitsbewijzen, paspoorten, perskaarten etc. 1927, 1932-1934, 1936-1939, 1941-1945, 1947-1949, 1963, 1966, 1972-1973 en z.j. 1 map.
- 11
- Schoolrapporten van Nel Slis, een kopie van een brief van A. de Vletter , rector van het Kennemer Lyceum in Overveen, aan mevr. C.M. Marcus-Maas betreffende de vorderingen van Nel Slis op school en enkele andere stukken betreffende deze schoolperiode. 1929-1932. 1 omslag.
- 12
- Oorkonde ter herinnering aan de schooljaren op het Kennemer Lyceum en diploma's van het Institut de Beauté Maco te Parijs en de universiteit van Regia, Italië. 1932-1933, 1938. 1 koker.
- 13
- Aanbevelingsbrief van O.-L. Forel , medisch directeur van het instituut voor psychotherapie ‘Les Rives de Prangins' bij Nyon, Zwitserland, voor Nel Slis. 1939. 1 stuk.
- 15-16
- Stukken betreffende salariëring, pensioenvoorziening en verzekeringen van Nel Slis. 1960-1963, 1968, 1971, 1973-1977, 1979, 1987, 1992-1993. 2 mappen.
- 18-19
- Stukken betreffende een schriftelijke cursus van de Université Libre de Bruxelles over de Chinese samenleving. 1964 en z.j. 2 mappen.
- 20-22
- Stukken betreffende een schriftelijke cursus van de Université Libre de Bruxelles over de Russische samenleving. 1964. 3 mappen.
- 23
-
Nieuwjaarskaarten van Isaac Stern , de violist, en zijn
vrouw en kinderen aan Nel Slis.
1970-1971, 1974-1987, 1989, 1991 en
z.j. 1 omslag.
NB. Op deze kaarten staan foto's van de diverse familieleden.
OPENBAAR LEVEN
Verpleegster
Journaliste
The Associated Press
- 29
- Correspondentie met The Associated Press. 1944-1945, 1951, 1956-1958, 1960-1963, 1966-1975, 1977, 1979 en z.j. 1 map.
- 30
- Stukken betreffende het verblijf van Nel Slis op de kantoren van The Associated Press in New York en Washington, haar reis met het emigrantenschip ‘Waterman', de botsing van de ‘Waterman' met een Italiaanse vrachtvaarder en het vervolg van de reis naar New York met de ‘Zuiderkruis', alsmede haar artikelen over de plaats van de zwarten in de Amerikaanse samenleving. 1956-1957. 1 map.
Artikelen en typoscripten van Nel Slis
- 32
- Typoscripten van Nel Slis betreffende Libië en haar reis naar dit land en andere stukken betreffende haar verblijf daar. 1954. 1 omslag.
- 33
- ‘We - Women Correspondents want to be taken seriously' in Buitenlandse Persvereniging in Nederland 1925-1955. 1955. 1 katern.
- 34
- ‘The truth about the Netherlands' in ‘Advertising in Holland. Special I.A.A. Conference Issue of the Revue der Reclame'. Met bijlage. 1957. 1 deel.
- 35
-
Typoscript van Nel Slis ‘De werkende getrouwde vrouw in de emigratie-landen'.
Met bijlage.
1959. 2 stukken.
NB. Niet gepubliceerd concept voor Emigratie. Driemaandelijks tijdschrift gewijd aan emigratievraagstukken.
- 36
- ‘Making the choice' [over de Doorbraak en Mandement] in Newsweek van 7 maart 1955 en andere stukken betreffende kerk en religie in Nederland. 1955, 1959 en z.j. 1 omslag.
- 37
- Typoscripten van Nel Slis over de grote internationale nieuwsagentschappen en hun activiteiten in Nederland in het bijzonder. [c. 1956]. 1 map.
- 38
- Typoscripten van Nel Slis over de veranderingen in Nederland in de jaren ‘60 en ‘70 en in het bijzonder onder het kabinet-Den Uyl. [c. 1972-1973]. 1 omslag.
- 39
- ‘Het Europese journalistenwereldje' in Vrouwen en hun belangen. Jrg. 39, nr. 3 (juni 1974). 1974. 1 katern.
- 40
- Typoscript van een lezing van Nel Slis over hoe de pers zijn weg vindt binnen de Europese gemeenschap in Brussel. Met bijlagen. [1974]. 1 map.
- 41
- Typoscript van Nel Slis ‘Belgisch-Nederlandse verhoudingen en verschillen'. [c. 1974-1975]. 1 omslag.
- 42
- Typoscript van een lezing van Nel Slis over haar leven en in het bijzonder haar journalistieke loopbaan. [1979]. 1 stuk.
- 43
- ‘1946: AP-correspondente begint coverage van koninklijke familie' in De Journalist. Jrg. 31, nr. 9 (1 mei 1980). 1980. 1 katern.
- 44
- ‘Special' van Trefpunt over ‘Hedy d'Ancona...een kleurrijk minister' met daarin o.a. de column ‘Opgeven' door Nel Slis. 1994. 1 katern.
- 45-79
-
Typoscripten, telexen
en documentatie betreffende diverse onderwerpen en personen.
1954-1955, 1960-1963, 1966, 1968-1981, 1985-1990, 1997 en z.j.
25 mappen en 10 omslagen.
- 50-51
- Geestelijk leven (met name de kwestie Schillebeeckx en de kardinalen Alfrink en Willebrands). 1978-1980.
- 55
- Internationaal Gerechtshof. Conflict tussen Griekenland en Turkije en inzake de Spaanse Sahara. 1975-1976.
Onderscheidingen
- 83
- Felicitatiebrieven en andere stukken betreffende de benoeming van Nel Slis tot ridder in de orde van Oranje-Nassau. 1976. 1 map.
- 84
- Documenten bij de benoemingen tot ridder en officier in de orde van Oranje-Nassau en de verlening van de ‘ordre national du merité' van de ‘Republique Française'. 1976, 1982, 1985. 1 koker.
Het koninklijk huis
- 87-88
- Stukken betreffende het huwelijk van prinses Beatrix en Claus von Amsberg op 10 maart 1966 te Amsterdam. 1966. 2 mappen.
- 89
- Stukken betreffende het huwelijk van prinses Margriet en de heer Pieter van Vollenhoven, hun vier zonen en hun verdere leven. 1967-1968, 1972, 1974-1975, 1977. 1 map.
- 90
- Stukken betreffende het vijfentwintigjarig en dertigjarig regeringsjubileum van koningin Juliana. 1973, 1978. 1 map.
- 91
- Stukken betreffende prins Bernhard en in het bijzonder de Lockheed-affaire en het door de Commissie van drie ingestelde onderzoek naar de handelwijze van de prins. 1975-1976. 1 doos.
- 92
- Stukken betreffende het huwelijk van prinses Christina en de heer Jorge Guillermo op 28 juni 1975 te Utrecht en de geboorte van hun zoon Federico Tomas . 1975, 1977. 1 map.
- 93
- Stukken betreffende het huwelijk van prinses Irene en prins Carel Hugo , hun kinderen en hun verdere leven. 1975-1976, 1979, 1984. 1 map.
Artikelen over Nel Slis
- 97
- Artikelen over Nel Slis. 1955, 1963-1964, 1971, 1973, 1979, 1982-1983, 1988, 1990, 1996 en z.j. 1 map.
- 98
- Brief van Barbara Henkes betreffende foto's en bijschriften bij een artikel over Nel Slis. Met bijlagen. 1985. 1 map.
- 99-100
- Liber Amicorum ‘Het Boek van Nel Slis', aangeboden aan Nel Slis op 19 november 1988. 1988. 2 mappen.
- 101
- Typoscript van een radio-interview met Nel Slis in de serie ‘Wie bent U eigenlijk'. [c. 1990]. 1 stuk.
- 102
- ‘Portret' van Nel Slis ter gelegenheid van haar tachtigste verjaardag door Ageeth Scherphuis in Vrij Nederland van 28 augustus 1993 en artikelen betreffende haar tachtigste verjaardag in Algemeen Dagblad , Europa van Morgen en Nieuwspoortnieuws . 1993. 1 map.
- 103
- Aflevering van The Daily Invisible d.d. 10 februari 1995 met een foto van Ruud Lubbers en Nel Slis. 1995. 1 stuk.
Overige stukken
- 107
- Stukken betreffende de totstandkoming van de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor journalisten. 1959-1962. 1 map.