Archief Zonnestraal (Hilversum)

Archieven zoeken

Archieven: Index; Overzicht A - Z; Overzicht per land

Raadplegen: Studiezaal; Regels voor raadpleging; Toestemming aanvragen

Archief Zonnestraal (Hilversum)

Periode 1923-1990
Omvang 5.85 m.
Raadpleging Vrij.

Geschiedenis

Zonnestraal, Nederlandsche Vereeniging tot het oprichten van Arbeidskolonies voor Tuberculoselijders in Nederland. In 1905 werd door Jan van Zutphen het Koperen Stelen Fonds opgericht. Met de opbrengst van de door de diamantslijpers gebruikte koperen stelen en van de diamantstof die uit het slijpsel werd gewonnen werd in 1919 de Stichting Sanatorium Zonnestraal in Hilversum mogelijk gemaakt.

Inhoud

Notulen, correspondentie en financiele stukken; stukken o.a. betreffende (de voorbereiding van) de bouw, verbouwing en aanvullende bouw van Zonnestraal, acties en collectes en de geschiedenis van Zonnestraal.

Stukken afkomstig van J. Landman; Notulen agenda's en vergaderstukken van het dagelijks bestuur 1957-1966; correspondentie 1957-1957; stukken betreffende commissies, onder andere de bouwcommissie.

Bewerking

Plaatsingslijst deel 1 (inv.nrs. 1-98) gemaakt door Jaap Haag in 1992

Plaatsingslijst aanvulling (inv.nrs. 99-127) gemaakt door Bernard Mantel in 2001

INLEIDING

Geschiedenis

"Zonnestraal" , Nederlandsche vereeniging tot het oprichten van arbeidskolonies voor tuberculoselijders in Nederland werd officieel opgericht in 1925. Voorzitter werd 'Ome' Jan A. van Zutphen, die ook al de stuwende kracht was van het in 1905 ontstane Koperen Stelen Fonds 'Nieuwe Levenskracht'. Dit fonds beoogde gelden te werven om aan tuberculose lijdende arbeiders in een sanatorium te kunnen laten verplegen en tevens de tuberculosebestrijding in het algemeen financieel te steunen. Het Koperen Stelen Fonds stond dan ook mede aan de wieg van "Zonnestraal".

Het doel van de vereniging was de tot stand koming van een sanatorium, waar tevens door middel van arbeidstherapie aandacht kon worden geschonken aan de nazorg van tbc-patiënten. Het bereiken ervan had heel wat voeten in de aarde, maar in 1928 kon het door architect Duiker ontworpen sanatorium officieel worden geopend. Voor de verdere geschiedenis van zowel de vereniging als het sanatorium, dat zich na de tweede wereldoorlog geleidelijk ontwikkelde tot een 'gewoon' ziekenhuis met bijzondere aandacht voor de geriatrie, zij verwezen naar bestaande literatuur, o.a. het boek van C. van Proosdij "Een halve eeuw de sterken voor de zwakken, Zonnestraal 1928-1978" en het boek van Ton Idsinga "Zonnestraal, Een nieuwe tijd lag in het verschiet" (1986).

In de jaren '80 kwam een fusie tot stand met het Diakonessenziekenhuis en de RK Wijk- en Ziekenverpleging, beide te Hilversum, en ontstond de Stichting Streekziekenhuis Hilversum.

Het archief

Het archief van "Zonnestraal" is in 1991 overgebracht naar het IISG. In feite bevat het archief ook stukken, die mogelijk tot het archief van het sanatorium/ziekenhuis hebben behoord, en niet tot dat van de vereniging. Bij de ordening is echter niet gebleken of deze twee archieven wel te scheiden waren. Ongetwijfeld werd het verenigingsarchief door de directie van "Zonnestraal" beheerd, en daarbij waarschijnlijk als één geheel beschouwd met het archief van het sanatorium "Zonnestraal".

Het archief is allesbehalve compleet. Om te beginnen ontbreekt het overgrote deel van de korrespondentie, die door hetzij de directie, hetzij de vereniging gevoerd moet zijn. Verder zijn er notulen van vergaderingen aanwezig tot 1964, daarna niet meer.<br> Het gaat daarbij om notulen van algemene ledenvergaderingen en van vergaderingen van het algemeen- en het dagelijks bestuur. Of er daarnaast nog directievergaderingen en/of vergaderingen van de medische staf hebben plaatsgehad is niet duidelijk; notulen zijn er in ieder geval niet van aangetroffen. Dit is ook de reden, waarom het archief als afkomstig van de vereniging, en niet van de directie, is beschouwd.

Stukken met betrekking tot de taakuitvoering zijn er slechts in beperkte mate. Dat het archief geen medische dossiers (meer) bevat, ligt voor de hand, maar ook wat betreft de verpleging in het algemeen is maar weinig terug te vinden in het naar het IISG overgebrachte "Zonnestraal"-archief.

Er dient hier nog op gewezen te worden, dat in het archief van Jan van Zutphen, decennialang voorzitter van de vereniging, zich eveneens nog stukken betreffende "Zonnestraal" bevinden.

Ordening

Bij de ordening is het archief als één geheel opgevat, waarbij de bestuurlijke stukken onder 'Algemeen' zijn geplaatst en de stukken betreffende de organisatie en de taakuitvoering onder 'Stukken betreffende bijzonder onderwerpen' zijn gerangschikt. Boeken, brochures en periodieken zijn, voor zover niet thuishorend bij de documentatie, naar de bibliotheek van het IISG overgebracht; beeldmateriaal naar de afdeling Beeld en Geluid.

Plaatsingslijst

ALGEMEEN

Bestuurs- en ledenvergaderingen

1: Ingekomen en kopieën van uitgaande stukken betreffende de oprichting en de eerste jaren van 'Zonnestraal'. Met notulen van vergaderingen en statuten. 1923-1932. 1 doos.
N.B. Opschrift op ordner was: "Historie".

2: Stukken betreffende de voorbereiding en de stichting van 'Zonnestraal'. Met statuten, notulen van de vergaderingen van de studiecommissie inzake de exploitatie van het landgoed 'Zonnestraal', rapporten, begrotingen e.d. 1924-1934. 1 doos.

3-4: Notulen van bestuursvergaderingen. 1925-1932. 2 mappen.
N.B. Zie ook lijstnr. 10.

5-7: Notulen van vergaderingen van het dagelijks bestuur. 1926-1932. 3 mappen.
N.B. Zie ook: lijstnr. 10.

8-9: Notulen van algemene ledenvergaderingen. 1926-1932. 2 mappen.
N.B. Zie ook: lijstnr. 10.

10: Notulen van vergaderingen van het dagelijks bestuur. Met notulen van bestuurs- en algemene ledenvergaderingen en notulen van de Studiecommissie inzake de exploitatie en de Medische Commissie. 1924-1964. 1 doos.

Ingekomen en kopieën van uitgaande stukken

11: Korrespondentie van het bestuur. 1954-1964. 2 mappen.

12: Enkele ingekomen stukken voor bestuursvergaderingen. 1939, 1952, 1957-1958, 1985, z.d. 1 map.

13: Enkele bij het dagelijks bestuur ingekomen stukken. 1930, 1939-1940, 1947, 1950, 1953, 1958, 1962. 1 map.

14: Ingekomen en kopieën van uitgaande stukken. Alfabetisch geordend. 1927. 2 mappen.
N.B. Opschrift ordner: "Handelskorrespondentie".

15-18: Ingekomen en kopieën van uitgaande stukken ("Algemene Zaken"). Met indicateurs. 1933-1937. 2 dozen.

19: Ingekomen stukken bij en kopieën van uitgaande stukken van de economisch directeur. 1946-1950. 1 map.

20: Enkele ingekomen stukken bij dr. H. Bierhorst. 1951-1953, 1957-1958. 1 map.

21: Zonnestraal Post, huis-orgaan van 'Zonnestraal'. 1936-1937, 1939. 1 map.

Jaarverslagen

22: Jaarverslagen over de jaren 1927, 1932, 1936-1939, 1952-1954, 1956, 1958-1968, 1971, 1975, 1978. Met stukken betreffende de samenstelling van de jaarverslagen over 1963-1965 en 1984-1985. 3 mappen.

STUKKEN BETREFFENDE BIJZONDERE ONDERWERPEN

Statuten

23: Statuten. 1955, 1976. 1 map.

Financiën

24-29: Grootboeken. 1929-1948. 6 dozen.
N.B. In totaal 39 delen; serie onvolledig.

30: Grootboek Oome Jan Fonds. 1937-1948. 1 deel.

31: Grootboek Eug. Moppes Rose Found. 1937-1948. 1 deel.

32: Balansen en andere stukken betreffende de jaarrekeningen. 1949, 1961, 1975-1976. 3 mappen.

33: Accountantsrapporten. 1965, 1967-1968. 1 map.

34: Contracten. Met stukken betreffende het contract met het Provinciale Electriciteitsbedrijf Noord-Holland. 1927-1964. 2 mappen.

35: Overige stukken betreffende financiën. met korrespondentie met de Stichting 'Het Nederlandse Ziekenhuiswezen' het Ministerie van Economische Zaken en het ACOP. 1921, 1951, 1958-1962, 1986, z.d. 1 map.

Personeel

36: Instructie voor de Geneesheer-Directeur. 1931. 1 map.

37: Dossier inzake de aanstelling van de bedrijfsdirecteur. 1929-1931, 1935-1936. 1 map.

38: Reglementen voor het verplegend personeel, een instructieboekje voor inwonenden en andere stukken betreffende de organiatie. 1936-1941, 1961-1962, 1971, 1980-1981. 1 map.

39: Stukken betreffende pensioenen, salarissen e.d. Met een exemplaar van het Rechtspositiereglement voor het personeel van de vereniging 'Zonnestraal'. 1952-1955, [1959], 1960, 1975, 1978. 1 map.

Bouw en latere uitbreidingen

40: Stukken betreffende de eerste bouw en inrichting. 1926-1929, 1931. 1 doos.

41: Stukken betreffende de bouw en inrichting van Paviljoen II en van het koepelhuis. 1930-1933. 2 mappen.

42: Stukken betreffende de bouw en inrichting van het dienstgebouw en de kantine. 1931-1933. 1 map.

43: Dossier inzake de verbouw van 11 percelen tot 22 woningen ("Zonnepark"). 1946-1949. 2 mappen.

44-55

Stukken betreffende de bouw van het Amsterdams complex. (1946-) 1949-1954. 3 dozen, 6 mappen.

44-51: Korrespondentie van de economisch directeur, korrespondentie met aannemers etc. (1946-) 1949-1954. 3 dozen.

52-54: Begroting, notulen bouwbesprekingen, weekrapporten van de voortgang van de bouw etc. 1950-1953. 4 mappen.

55: Dossier inzake het geschil met architect Steensma betreffende diens honorarium. 1951-1953. 2 mappen.

56-58: Stukken betreffende de door de architecten Bijvoet en Holt ontworpen uitbreiding van 'Zonnestraal'. 1951-1954. 1 doos.

59-61: Stukken betreffende de verbouw van het Ter Meulen paviljoen. Met stukken betreffende de bouw van het Meditatie- en Recreatieoord en met notulen van vergaderingen van de Interieurcommissie. 1956-1958. 2 dozen.

62-63: Overige stukken betreffende verbouwingen en/of de bouw van uitbreidingen van 'Zonnestraal' (o.a. Ziekenbarak en Poli-Hall). Met stukken betreffende de bouwgeschiedenis en een rapport van architect J.P. Kloos inzake de restauratie en instandhouding van 'Zonnestraal'. 1954-1968. 2 dozen.

64: Bouwtekeningen. 1 doos.

Oorlog en andere buitengewone omstandigheden

65: Stukken betreffende de organisatie in de jaren 1940-1945. 1 map.

66: Stukken betreffende de Paraatheidsregeling in buitengewone omstandigheden. 1954-1977. 1 map.

Bestelwagen

67: Rij-register van de bestelwagen. 1951-1973. 1 map.

Fusie

68: Stukken betreffende de fusie met het Hilversumse Diaconessenhuis en het katholieke ziekenhuis te Hilversum. 1983-1984. 1 map.

Feestelijke en andere bijzondere gelegenheden

69: Gastenboek. z.d. 1 deel.

70: Naamlijst van de bezoekers van 'Zonnestraal'. 1928-1940, 1949-1960. 1 deel.

71: Stukken betreffende de viering van verjaardagen van Ome Jan. 1933, 1953. Met stukken betreffende het bezoek van de Koningin in 1956. 1 map.

72: Stukken betreffende het overlijden van Ome Jan. 1958. 1 map.

73: Stukken betreffende de opening van het Dresselhuys- paviljoen. Met de tekst van een toespraak van Jan van Zutphen. 1931. 1 map.

74: Stukken betreffende de opening van de Cardiorevalidatieafdeling. 1971. 1 map.

75-77: Stukken betreffende overige feestelijke gelegenheden. 1935-1936, 1950, 1953, 1988-1989, z.d. 3 mappen.

Medische behandeling

78: Stukken betreffende de medische behandeling van t.b.c. respectievelijk geriatrische patiënten. met verslagen van studiereizen, medische congressen en stukken betreffende de aanschaf van medische apparatuur en de opleiding van verplegenden. 1928-1970, z.d. 1 doos.

79-81: Tevredenheidsbetuigingen van patiënten. 1951-1965, 1973-1979, 1985. 4 mappen.

Publiciteit

82: Stukken betreffende excursies naar en lezingen over 'Zonnestraal' 1966-1976. 1 map.

83: Stukken betreffende de Open Dag in 1978. 1 map.

Acties voor 'Zonnestraal'

84-87: Stukken betreffende de uitgifte en lediging van 'Zonnestraal'-busjes, collectes, uitgifte bonnen, 'Zonnestraal'-loterijen etc. Met stukken betreffende de contributies van leden. 1940-1942, 1946-1951, 1959-1974, 1977-1984, z.d. 2 dozen, 2 mappen.

88: Stukken betreffende de aktiviteiten van de Vrouwenbond-NVV ten behoeve van 'Zonnestraal'. Met stukken betreffende het NVV-TBC fonds. 1959, 1966-1967. 1 map.

89: Stukken betreffende de acties tegen sluiting van 'Zonnestraal' in 1982. Met stukken betreffende de acties voor het behoud van de gebouwen van 'Zonnestraal' als monument. 1982-1990. 1 doos.

DOCUMENTATIE

90-92: Documentatie betreffende 'Zonnestraal', bestaande uit knipsels, brochures, kwitantieboekjes etc. Met een exemplaar van het door van Proosdij geschreven boek "Een halve eeuw de sterken voor de zwakken" (1978). ca. 1927-1990. 3 dozen.

93: Documentatie betreffende "demonstratie Dresselhuys-paviljoen". Met stukken betreffende het bouwtechnies onderzoek "Jonge Bouwkunst" in opdracht van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. 1987. 1 doos.

OVERIGE STUKKEN

94: Brief van Dr. W. Bronkhorst aan Dr. J. van Lier. 1931. 1 map.

95: Notulen van vergaderingen van het Amsterdams "Zonnestraal" Comité. 1961-1975. 1 map.

96: Jaarrekeningen en begrotingen van de Vereniging 'Zonnestraal'. 1977-1979. 1 map.

97: Stukken betreffende het Ideeënconcours Zonnestraal, uitgeschreven door de Stiching Wonen. Met het juryrapport. 1982-1983. 1 portefeuille.

98: Rapport betreffende het restauratieproject Dienstbodenhuis. Z.d.
Stukken betreffende financiën en salarissen. 1962-1963. 1 map.

PLAATSINGSLIJST AANVULLING

Deze aanvulling op het archief van Zonnestraal is afkomstig uit het NVV- commissiearchief. In de jaren 1957-1966 was J. Landman namens het NVV voorzitter van het algemeen bestuur van Zonnestraal. In die hoedanigheid heeft hij series vergaderstukken en correspondentie van Zonnestraal ontvangen.
Het grootste deel van de aanvulling bestaat uit vergaderstukken van het algemeen bestuur. Daarnaast zijn stukken aanwezig van diverse commissies, waaronder de bouwcommissie. In het NVV-commissiearchief zijn overeenkomstige stukken te vinden uit de periode 1966-1972 en nog enkele andere stukken betreffende Zonnestraal uit de periode 1973-1975.
De aanvulling heeft een omvang van 0.85 m.