Gender en migratiegeschiedenis

In september 2006 start in Leiden een uitgebreid onderzoek naar migratie- en integratiepatronen van mannen en vrouwen vanaf 1945. Voor dit onderzoek, 'Differences that make all the difference', kreeg Marlou Schrover in 2005 een VICI-beurs van NWO.

Hoewel onderzoekers al geruime tijd benadrukken dat de betekenis van gender in migratieonderzoek meer aandacht moet krijgen, is tot op heden geen systematische vergelijking gemaakt van verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke migranten. Eerder migratieonderzoek concentreerde zich vooral op mannen of had een 'neutraal' perspectief. In de afgelopen jaren waren vrouwelijke migranten echter steeds vaker onderwerp van onderzoek, waarmee de kennis van migratie vanuit een genderperspectief is uitgebreid. Historisch onderzoek naar groepen vrouwelijke migranten, zoals dienstboden en verpleegsters, laten zien waarom vrouwen naar Nederland kwamen, hoe zij zich aanpasten aan de Nederlandse samenleving en hoe de Nederlandse samenleving reageerde op hun komst en verblijf. Die onderzoeken tonen aan dat de concentratie in specifieke vrouwenberoepen invloed had op de contacten, de netwerken en ook op het integratieproces van deze migranten. Vrouwen bleken bovendien onderwerp van speciale zorg en bemoeienis en voor hen golden aparte regels voor toelating en verblijf.
Uit internationaal onderzoek blijkt dat mannelijke en vrouwelijke migranten niet alleen verschillende netwerken gebruiken, maar ook dat de rol en de functie van deze netwerken niet hetzelfde zijn. Daarnaast werken structurele factoren en gezinsomstandigheden anders uit voor mannen en vrouwen. Zo is de toegang tot de arbeidsmarkt en de toepassing van wet- en regelgeving niet gelijk voor mannelijke en vrouwelijke migranten. Ook stellen familie en gezin in het land van herkomst of het land van bestemming andere eisen aan vrouwen dan aan mannen.

Deze, en mogelijke andere, verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke migranten zullen in het Leidse project systematisch worden onderzocht. De onderzoeken richten zich op de betekenis van gender bij drie categorieën migranten in de tweede helft van de twintigste eeuw: (post)koloniale migranten, arbeidsmigranten en vluchtelingen. Een belangrijke bron is het materiaal dat door de overheid is verzameld; daarnaast zullen interviews met migranten worden gehouden.
Het project loopt van september 2006 tot september 2011. Naast onderzoeksleider Schrover zullen drie aio's en een postdoc worden aangesteld.

Voor meer informatie over deze projecten kunt u terecht bij Marlou Schrover, .