Introductie

De Akademiebibliotheek - voorheen onderdeel van de opgeheven Bibliotheek KNAW - bevat de in de negentiende eeuw verzamelde bibliotheekcollecties van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De verzameling omvat ongeveer 200.000 banden en is ontsloten via de catalogus en het portal zoeken.iisg.nl. Zij vormt een belangrijke bron voor onderzoek naar de geschiedenis van de wetenschappen in Nederland en, door de vele waardevolle schenkingen en legaten, een schatkamer van zeldzame, soms unieke, werken.

Met de oprichting van het Koninklijk Instituut van Wetenschappen, Letterkunde en Schoone Kunsten door koning Lodewijk Napoleon in 1808 ontstond tevens een bibliotheek. Deze beschikte al in een vroeg stadium over een respectabele collectie boeken dankzij een gift van koning Lodewijk Napoleon zelf. Hij schonk een collectie dubbeltallen uit de Bibliothèque Nationale in Parijs. Daarnaast schonken ook leden van het Koninklijk Instituut delen van hun boekenbezit. Ook van buiten de kring van vorstenhuis en Instituutsleden kreeg de bibliotheek schenkingen en legaten. Sinds 1851 maakt de bibliotheek deel uit van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, de opvolger van het Koninklijk Instituut.

De bibliotheek omvat alle terreinen van wetenschap. Onder de verzamelingen vinden we onder meer de privé-bibliotheek van admiraal Jan Hendrik van Kinsbergen (1735-1819), een collectie handschriften van Constantijn Huygens (1596-1687) en Christiaan Huygens (1629-1695) en het vrijwel complete werk van Willem Bilderdijk (1756-1831) en Jacob van Lennep (1802-1868). De Akademiebibliotheek bevat naast ongeveer 700 vroege drukken uit de periode 1480 tot 1600 een groot aantal series tijdschriften van wetenschappelijke genootschappen, reis- en expeditieverslagen, handschriften en pamfletten. Enkele onderdelen zijn in duurzame bruikleen afgestaan aan andere instellingen; het grootste deel van de Akademiebibliotheek huist nu echter in het gebouw van het IISG in Amsterdam.

Collectiepresentaties

•  Het Perzië van toen en de Perzische geschiedenis door Europese ogen gezien in webtentoonstelling Perzië door westerse ogen.
•  De man die alles wist. Leven en werk van Athanasius Kircher (1602-1680), een webpresentatie samengesteld door Frans van der Kolff.
•  Prof.dr. André Hanou bespreekt het pamflet Pantagruel zieltogende uit 1690. Zijn artikel is te lezen en de details van de prent te bekijken.
•  Een dozijn bijzondere edities uit de Akademiebibliotheek laat aan de hand van twaalf edities uit de Akademiebibliotheek iets zien van de verbanden tussen Akademiebibliotheek en IISG-collecties en -onderzoek.

Deelverzamelingen en thema's

De webgids van de Akademiebibliotheek bevat de volgende secties:

•  Tijdschriften, jaarboeken en overige uitgaven van wetenschappelijke genootschappen
•  Encyclopediën
•  Bibliografie en bibliotheekwetenschap
•  Geschiedenis van Nederland met de hulpwetenschappen
•  Algemene geschiedenis en oudheidkunde
•  Letterkunde
•  Godgeleerdheid
•  Rechtsgeleerdheid en staatswetenschappen
•  Handel en zeevaart, nijverheid, landbouw en visserij
•  Waterstaat
•  Krijgs- en zeewezen
•  Wijsbegeerte
•  Geneeskunde
•  Wiskunde
•  Sterrenkunde
•  Natuurkunde
•  Scheikunde
•  Natuurlijke geschiedenis
•  Plantkunde
•  Dierkunde
•  Schone kunsten
•  Collectie Willem Bilderdijk
•  Collectie Jacob van Lennep
•  Collectie Johannes Wertheim Salomonson
•  Collectie vijftiende en zestiende-eeuwse drukken
•  Collectie reisverslagen en expeditierapporten
•  Collectie westerse handschriften
•  Collectie oosterse handschriften
•  Collectie incunabelen
•  Collectie variatielinguïstiek en Nederlandse etnologie
•  Collectie numismatica

De Akademiebibiotheek in bijna honderd artikelen
•  De geschiedenis van de Akademiebibliotheek
•  Collecties belicht
•  Thema's belicht
•  Bijzondere werken belicht
•  Het behoud van collecties