|
|
JAARBOEK VOOR VROUWENGESCHIEDENIS
Net verschenen: Maaike van Berkel, Eveline Buchheim, Eva Geudeker, Frances Gouda, Ellis Jonker, Charlotte Laarman & Claartje Rasterhoff (red.), Zenobia, Khadîja en Dolle Amina's. Gender en macht in de islamitische geschiedenis. Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 29 Zenobia en Khadîja, wie kent hun namen en geschiedenis? Zenobia was een krijgslustige koningin uit Palmyra, in het huidige Syrië, die het opnam tegen de Perzen en de Romeinen. Khadîja werd door Muhammad ten huwelijk te vragen de eerste moslima ter wereld. De artikelen in het 29e Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis bieden met hun verrassende presentatie van illustere vrouwenlevens tegenwicht aan het dominante beeld van islamitische vrouwen als passief en onderdrukt. Het centrale thema van dit Jaarboek is gender en macht in de islamitische geschiedenis. Zonder voorbij te gaan aan de beperkingen die genderideologieën in de wereld van islam aan mannen en vrouwen opleggen, maken de auteurs in hun artikelen de agency van islamitische vrouwen in verleden en heden zichtbaar. Dit levert interessante historische personages op: tot de tanden gewapende prinsessen, een aristocratische dame die de lever van haar tegenstander opeet, weduwen die machtskansen grijpen, slimme haremvrouwen, een Turks-Nederlandse marxistische feministe en Dolle Amina's in Marokko. De keuze voor dit thema is in deze tijd van toenemende islamofobie niet toevallig. Met dit Jaarboek willen we het dominante en eenzijdige beeld van islamitische vrouwen ter discussie stellenen de aandacht vestigen op de veelkleurigheid van hun levens en daadkracht, vroeger en nu. Naar de inhoudsopgave >> Jaar van uitgave: 2009 ISBN: 978-90-5260-356-8 Aantal pagina’s: 212 Prijs: € 19,00 Bestellen? Ga naar de website van uitgeverij Aksant Gender en gekte: oproep voor bijdragen aan het 30ste Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis |
|
Naar boven
|
Onder redactie van Josine Blok, Mirjam Elias, Els Kloek, Selma Leydesdorff, Jannie Poelstra, Jenneke Quast, Jeske Reijs en Yvonne Scherf
|
|
Naar boven |
1981 Onder redactie van Josine Blok, Mirjam Elias, Els Kloek, Selma Leydesdorff, Jannie Poelstra, Jenneke Quast, Jeske Reijs en Yvonne Scherf
|
|
Naar boven |
1982 Onder redactie van Josine Blok, Mirjam Elias, Els Kloek, Selma Leydesdorff, Jannie Poelstra, Jeske Reijs en Yvonne Scherf
|
|
Naar boven |
4e Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 1983 Onder redactie van Els Kloek, Tineke van Loosbroek, Jeske Reijs en Yvonne Scherf
|
|
Naar boven |
1984 Onder redactie van Jeske Reijs, Els Kloek, Tineke van Loosbroek, Ulla Jansz en Maria Henneman
|
|
Naar boven |
Zesde Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 1985 Onder redactie van Jeske Reijs, Tineke van Loosbroek, Ulla Jansz, Maria Henneman, Annemarie de Wildt en Mirjam Elias
|
|
Naar boven |
Zevende Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 1986 Onder redactie van Jeske Reijs, Els Kloek, Ulla Jansz, Annemarie de Wildt, Suzanne van Norden en Mirjam de Baar
|
|
Naar boven |
Achste Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 1987 Onder redactie van Ulla Jansz, Annemarie de Wildt, Mirjam de Baar, Francisca de Haan, Dineke Stam, Lilian de Bruijn en Fia Dieteren
|
|
Naar boven |
Negende Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 1988 Onder redactie van Tineke van Loosbroek, Ulla Jansz, Annemarie de Wildt, Mirjam de Baar, Francisca de Haan en Fia Dieteren
|
|
Naar boven |
Tiende Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 1989 Onder redactie van Francisca de Haan, Mirjam de Baar, Tineke van Loosbroek, Ulla Jansz, Andrea Hijmans en Marjan Schwegman
|
|
Naar boven |
Elfde Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 1990 Onder redactie van Mirjam de Baar, Ulla Jansz, Tineke van Loosbroek, Fia Dieteren, Marjan Schwegman, Anja Petrakopoulos en Inger Elzinga
|
|
Naar boven |
Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 12 1991 Onder redactie van Marjan Schwegman, Ulla Jansz, Mirjam de Baar, Fia Dieteren, Tineke van Loosbroek, Anja Petrakopoulos en Jolande Withuis
|
|
Naar boven |
Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 13 1993 Redactie: Josine Blok, Mineke Bosch, Amalia Deekman, Myriam Everard, Anja Petrakopoulos, Dorothée Sturkenboom
|
|
Naar boven |
Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 14 1994 Redactie: Mineke Bosch, Amalia Deekman, Corrie van Eijl, Myriam Everard, Marieke Hellevoort, Eloe Kingma
|
|
Naar boven |
Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 15 1995 Redactie: Mineke Bosch, Corrie van Eijl, Myriam Everard, Marieke Hellevoort, Eloe Kingma Gastredactie: Mieke Aerts
|
|
Naar boven |
Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 16 1996 Redactie: Corrie van Eijl, Myriam Everard, Marieke Hellevoort, Eloe Kingma Gastredactie: Mathilde van Dijk, Anneke Mulder-Bakker
|
|
Naar boven |
Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 17 1997 Redactie: Corrie van Eijl, Marieke Hellevoort, Barbara Henkes, Willeke Los, Monique Stavenuiter
|
|
Naar boven |
Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 18 1998 Redactie: Corrie van Eijl, Barbara Henkes, Anneke Linders, Willeke Los, Monique Stavenuiter, Hilde van Wijngaarden
|
|
Naar boven |
Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 19 1999 Redactie: Barbara Henkes, Marlou Schrover, Monique Stavenuiter, Hilde van Wijngaarden, Margrith Wilke, Len Winkelman. Gastredactrice thema: Anneke H. van Otterloo
|
|
Naar boven |
Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 20 2000 Redactie: Barbara Henkes, Marlou Schrover, Ariadne Schmidt, Petra de Vries (gastredactrice thema), Margrith Wilke
|
|
Naar boven |
Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 21 2001 Redactie: Barbara Henkes, Marlou Schrover, Ariadne Schmidt, Margrith Wilke
|
|
Naar boven
|
Vrouwen en de stad in de negentiende eeuw Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 22 2002 Redactie: Marga Altena, Carolien Bouw, Maartje Broekhans, Elise van Nederveen Meerkerk, Alexandra Paffen, Ariadne Schmidt, Marlou Schrover
|
|
Naar boven
|
Vrouwenlevens in de kunsten Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 23 2003 Redactie: Marga Altena, Carolien Bouw, Maartje Broekhans, Elise van Nederveen Meerkerk, Jenny Reynaerts, Willemijn Ruberg, Marlou Schrover
|
|
Naar boven
|
Beleving en verbeelding van vrouwen en de dood Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 24 2004 Redactie: Marga Altena, Carolien Bouw, Maartje Broekhans, Wim Cappers (gastredacteur), Elise van Nederveen Meerkerk, Jenny Reynaerts, en Willemijn Ruberg
|
|
Naar boven
|
Reflecties bij 25 jaar vrouwengeschiedenis Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 25 2005 Redactie: Marga Altena, Maartje Broekhans, Jenny Reynaerts, Willemijn Ruberg, Kristine Steenbergh en Anna Tijsseling.
|
|
Naar boven
|
Gender en utopieën Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 26 2006 Redactie: Bea van Boxtel, Saskia Poldervaart (gastredacteur), Willemijn Ruberg, Kristine Steenbergh en Anna Tijsseling. Redactioneel 5 Saskia Poldervaart, Utopisme en Gender. Een historische context Stef van den Hof, Morgen zal vrouwelijk zijn. De genetische utopie van Elementaire deeltjes als 'onmenselijk' lesje in menselijkheid Agnes Sneller, Het onbekende Zuidland. Genderrollen in twee zeventiende-eeuwse reisverhalen Evert Jan van Leeuwen, Utopie en ironie. De genderloze toekomstvisie van Charles Brockden Brown Ans J. Veltman van den Bos, Eva in het paradijs. Gender en etniciteit in Moens' ideale maatschappij Mary Kemperink, De 'nieuwe vrouw' in de Nederlandse utopistische literatuur (1890-1910) Marian van der Klein, De moederpolis in Utopia. Nederlandse maternalisten, zorgend burgerschap en een gefnuikt ideaal, 1890-1920 Ingelies Vermeulen, Feministische kunst een (on)haalbaar ideaal? De tentoonstelling Feministische kunst internationaal bekeken Suzan van der Post en Christian Scholl, Feministische tradities. Utopische verlangens en een zoeken naar alternatieven BRON Arianne Baggerman, Meisjes in een achttiende-eeuws jongensdagboek. Otto van Eck en zijn zusjes PORTRET Anna Tijsseling, Idealen en illusies. Fanny Wrights utopistische slavenkolonie Nashoba FORUM Kristine Steenbergh, 'Maak het bed niet op maar hang het laken uit het raam'. Protestrepertoires in Nederland 1965-2005. Imitatie, vernieuwing en omvorming |
|
Naar boven
|
Gender, etniciteit en (post)kolonialisme Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 27 2007 Redactie: Eva Geudeker, Frances Gouda (gastredacteur), Saskia Poldervaart, Kristine Steenbergh en Anna Tijsseling Redactioneel 5 Frances Gouda Gender en etniciteit, gisteren en vandaag 7 Petra de Vries God en de Pisangtuin Feminisme, zedelijkheid en koloniale intimiteit, 1890-1905 32 Marga Altena ‘’t is dan ook geen alledaagsch gezicht, zoo’n paar echte Indianen’ Een Indiaanse show in Nederlandse kranten en tijdschriften, 1905 58 Sandra Ponzanesi Liefde in de koloniën Het Afrikaanse madamato vanuit postkoloniaal perspectief 84 Yvette Kopijn Duizend-en-één verhalen van een nacht Representaties en interpretaties van Indische vrouwelijkheid 107 Niels Spierings Kolonisatie als onderzoeksvariabele Historische en hedendaagse beelden van en relaties tussen islam, vrouwen en democratie 134 ForumSaskia Poldervaart PortretDineke Stam BronAnna Tijsseling RecensieFrances Gouda Summaries 206 Auteurs 208 Aankondigingen 211 |
|
Naar boven
|
Gender en het historische lichaam Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 28 2008 Redactie: Zina Dubbe, Eva Geudeker, Frances Gouda, Catrien Santing, Kristine Steenbergh en Anna Tijsseling Inhoud Redactioneel 5 Catrien Santing 7 Van lijf en leden Een inleiding over lichaamsgeschiedenis en gender Geertje Mak 34 Lichaamsgeschiedenis, sekse en zelf Karolien De Clippel 61 Het barokke vrouwenlichaam en de zinnelijke esthetiek Op Rubens’ lijf geschreven Mariwan Kanie 85 Nationalisme, martelaarschap en lichaam in de moderne Koerdische politiek en cultuur Chantal Bisschop 104 Praten over beha’s Vrouwen over hun lichaam en identiteit Margreet van der Burg 124 Modernisering aan den lijve Klederdracht en overall in de garderobe van de boerin en plattelandsvrouw, 1920-1960 BRON Anne-Marie De Gendt 153 Als vijf dwaze maagden De zintuigen in Badius’ Stultiferae Naves PORTRET Eva van Berne 168 Aunt Jemima Een stereotype en haar lichaam FORUM Kathy Davis 186 Feminisme als reizende theorie Our Bodies, Ourselves in Amerika en de rest van de wereld Summaries 195 Auteurs 198 Aankondigingen 202 |
|
Naar boven
|
Gender en macht in de islamitische geschiedenis. Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis 29 2009 Redactie: Maaike van Berkel, Eveline Buchheim, Eva Geudeker, Frances Gouda, Ellis Jonker, Charlotte Laarman & Claartje Rasterhoff Inhoud Redactioneel 5 Maaike van Berkel 7 Zenobia, Khadîja en Dolle Amina’s Inleiding Willy Jansen 23 De machtskansen van weduwen Nicolet van der Voort 43 Hind bint ‘Utba, de ‘levereetster’ Verhalen over een invloedrijke vrouw uit de tijd van de profeet Muhammad Remke Kruk 61 "Wel erg veel blote dij" Krijgsprinsessen in de Arabische volksepiek Robbert Woltering 79 "Wanneer vergeet je nu eens dat ik een vrouw ben?" Leven en Nachleben van Zenobia, een Arabische koningin Jan de Hond 97 Een oriëntalistische maskerade Les Désenchantées van Pierre Loti en Den harem ontvlucht van Catharina Alberdingk Thijm Saskia Wieringa 125 Feministische tegengeluiden Discoursen over vrouwenrechten, seksualiteit en opkomend islamitisch fundamentalisme in Indonesië Edien Bartels en Oka Storms 145 De Mudawwana in Marokko, de hervormingen van 2004 BRON Luitgard Mols 165 "Heeft gesticht, de illustere jonge vrouwe" Stichtsters van architectuur in de Mamlukse periode PORTRET Pieternel Onderwater 179 Maviye Karaman Een Turks-Nederlandse marxistische feministe FORUM Nadia Bouras 193 Het jaar van de Dolle (A)mina Summaries 203 Auteurs 209 Aankondigingen 212 |
| Naar boven |
Bestellen, abonnerenHet Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis wordt uitgegeven doorUitgeverij Aksant Postbus 2169 1000 CD Amsterdam Tel: 020 66 858 66 Fax: 020 66 564 11 E-mail: Website: www.aksant.nl/ Als abonnee ontvangt u het Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis ieder jaar voor € 16,00, terwijl een los nummer € 19,00 kost. Bovendien steunt u het Jaarboek, zodat we u kunnen blijven verrassen met inspirerende bundels waarin vrouwen en geschiedenis vanuit wisselende invalshoek worden belicht. |
|
Naar boven
|
Gender en gekte: oproep voor bijdragen aan het 30ste Jaarboek voor VrouwengeschiedenisOp de cover van het populaire tijdschrift Psychologie Magazine prijkt standaard een vrouw. Vrouwen zijn gretige afnemers van dit soort bladen en krijgen in hun leven meer te maken met de geestelijke gezondheidszorg. Depressie komt twee keer zo vaak voor bij vrouwen dan bij mannen. Vrouwen hebben eerder last van eetstoornissen en paniekaanvallen, doen vaker aan automutilatie ('snijden') en slikken meer antidepressiva en kalmeringsmiddelen. Driekwart van de gevallen van borderline persoonlijkheidsstoornis is vrouw. Er bestaan echter ook typische mannenziektes, zoals de antisociale persoonlijkheidsstoornis (vroeger 'psychopathie'), pedofilie en alcohol- en drugsmisbruik. Geweldsmisdrijven worden voornamelijk door mannen gepleegd.Zijn vrouwen van nature vaker 'sad', en mannen vaker 'bad'? Zijn vrouwen door een grotere sociale en verbale begaafdheid beter in staat hun problemen te verwoorden en hulp te zoeken, terwijl mannen zich overgeven aan agressie en (zelf-)destructie? Of is dit alles vooral een kwestie van beeldvorming en cultuurbepaalde diagnostiek? Al sinds de Oudheid worden vrouwen immers afgeschilderd als overheerst door hun emoties en biologie. Egyptische en Griekse artsen beschreven hysterie al als gevolg van een in het lichaam rondzwervende baarmoeder (de hystera), een aandoening die vooral kinderloze vrouwen zou treffen. Het is bovendien denkbaar dat er ongeschreven regels bestaan in iedere tijd en cultuur die voorschrijven hoe wanhopige mannen of vrouwen zich behoren te gedragen. Zo neemt momenteel de psychiatrische stoornis 'hikikomori', ofwel 'sociale terugtrekking', epidemische vormen aan in Japan. Het zijn vooral jongens die hieraan lijden. Ze komen jarenlang hun kamer niet uit, mogelijk als reactie op de hoge prestatiedruk in de Japanse cultuur. In 2010 zal het Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis een themanummer wijden aan de complexe relatie tussen gender, maatschappij en psychische stoornissen. Dit thema werd eind jaren zestig ontdekt door feministen als de Amerikaanse psychologe Phyllis Chesler. In haar wereldwijde bestseller Women and Madness (1972) betoogde zij dat een psychiatrische diagnose een 'etiket' was, dat door mannelijke hulpverleners op onaangepaste of gefrustreerde vrouwen werd geplakt. Rond 1900 heetten dergelijke vrouwen hysterisch of zenuwzwak, en rond 1950 neurotisch - terwijl ze in feite een normale geagiteerde of verdrietige reactie vertoonden op stress, verwaarlozing, misbruik en hun status als tweederangs burgers. Inmiddels is het debat minder verhit. De situatie in psychiatrie en maatschappij is dan ook flink veranderd tijdens de afgelopen decennia. Waar voorheen mannelijke hulpverleners de macht hadden over vrouwelijke patiënten, groeit tegenwoordig het aantal vrouwelijke psychologen en psychiaters. Er is seksespecifieke hulpverlening ontstaan, gericht op de gender-gebonden problematiek van mannen en vrouwen. Vrouwen hebben ook nieuwe problemen gekregen, zoals de 'dubbele belasting' van werk en kind. Wat drank- en drugsgebruik betreft zijn ze voortvarend bezig aan een inhaalslag. Zelfs hun aandeel in de geweldsmisdrijven neemt langzaam toe. Een interessante tijd, kortom, om een blik te werpen op actueel en multidisciplinair onderzoek naar de relatie tussen gender (m/v) en waanzin, in diverse tijdperken en culturen. Het Jaarboek nodigt historici, letterkundigen, taalkundigen, antropologen, sociologen, hulpverleners en andere wetenschappers uit om een voorstel voor een artikel in te dienen. Stuur uw voorstel (max. 750 woorden) voor 31 augustus 2009 aan de redactiesecretaris: Claartje Rasterhoff, (). De deadline voor de eerste versie van geaccepteerde artikelen is 15 november 2009. Het 30ste Jaarboek zal in 2010 worden gepubliceerd. |
|
Naar boven
|
Vriendinnen van het Jaarboek voor VrouwengeschiedenisOm het Jaarboek financieel in de rug te steunen, is in 1996 een fonds opgericht. Gelden hiervoor worden geworven door De Stichting Vriendinnen Jaarboek Vrouwengeschiedenis. Het 18e Jaarboek is het eerste waaraan de Vriendinnen financieel hebben bijgedragen. Wilt u ook vriendin van het Jaarboek worden en helpen toekomstige uitgaven mogelijk te maken? Donaties zijn zeer welkom op:Postbank 7533579 t.n.v. Stg Vriendinnen Jaarboek Vrouwengeschiedenis, Amsterdam. Schrijf voor meer informatie naar Corrie van Eijl, e-mail: |
| Naar boven |
Redactie(Gast)Voorzitter: Maaike van BerkelPenningmeester: Eveline Buchheim Secretaris: Claartje Rasterhoff Overige redactieleden: Eva Geudeker, Frances Gouda, Ellis Jonker, Charlotte Laarman Redactieadres en contactpersoon: Claartje Rasterhoff Universiteit Utrecht Drift 10 3512 BS Utrecht email: De Jaarboeken 1 t/m 12 werden uitgegeven door Uitgeverij SUN. Laatste wijziging: 12 oktober 2009 Deze pagina wordt onderhouden door Jenneke Quast, e-mail: op het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis Meer vrouwengeschiedenis op deze server: www.iisg.nl/womhist/ |